Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi

İsmail Erbay

doi:10.21492/inuhfd.239819

EN TR

Deprivation of Child Cust Ody Under Turkish Law According to Article 348 of the Civil Code

Abstract

Turkish family law applies a particular hierarchy of measures to be taken in case that a risk to the child's well-being is identified. As a rule, the law draws a distinction between several child protection measures within a particular hierarchy: appropriate actions can be taken in compliance with Article 346 by issuing adequate instructions, followed by the appointment of a guardian under article 426 et seqq. Turkish Civil Code (CC). Deprivation of parental care pursuant to article 347 Turkish CC is a subsidiary measure permissible only if more moderate measures are not eligible in order to remedy a risk to the child's well-being. As the most stringent measure within said hierarchy, deprivation of child custody, either under article 348 (against the parents' will, ordered by the supervisory authority), or under article 349 Turkish CC (with the parents' consent, ordered by the guardianship authority) is possible.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi

Öz

Türk hukukunda, velâyet hakkının kaldırılmasına, sadece son çare olarak başvurulabilir. Velâyet hakkı kaldırılmadan önce, bu hakkın muhtevasına giren bazı yetkilerin sınırlandırılması yoluyla, çocuğun menfaatine yönelik tehlike ortadan kaldırılmalıdır. Türk Medenî Kanunu´nda kayyım atanmasına ilişkin kanunî düzenleme mehaz İsviçre Medenî Kanunu’ndan farklı düzenlense bile, bu sonuca Türk Anayasa’sının ailenin korunmasına ilişkin hükümlerinden çıkarılabilir. Zira velâyet hakkının kısıtlanması, anne ve/veya baba ve de çocuğun özgürlüğünün kısıtlanması niteliğindedir. Özgürlüklerde, özüne dokunmaksızın demokratik devlet düzenine uygun kısıtlanabilir. Demokratik devlet düzeninin gereklerine uygunluğu belirlerken, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin içtihatları Türk hukuku açısından yol göstericidir. Zira Avrupa İnsan Hakları Mahkeme kararları, Türk hukuku açısından bağlayıcıdır. O halde, çocuğun menfaatine yönelik tehlike daha düşük bir tedbiri gerektiriyorsa, hukukumuz açısından da kayyım atanabilir. TMK. m. 346/III’deki velâyet hakkının kaldırılmasının diğer doğacak çocukları kapsaması halinde, velâyet hakkı, sadece ana ve/veya babanın mutlak eğitim yeteneğinden yoksun olması halinde, kaldırılabilir. Bu ise, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. maddesindeki ailenin korunması ilkesi ile bağdaşmaz. Zira Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8. maddesine göre, ailenin ve özel hayatın korunması ilkesi çerçevesinde devletlerin aktif yükümlülükleri vardır. Bu çerçevede çocuğa yönelmiş tehlike, ana ve babanın mutlak çocuk eğitim yeteneğinden mahrumiyetten beklenilmeden çocuğun yüksek yararı gerekli kılması halinde velâyetin kaldırılması yoluyla izale edilmelidir

References

Affolter K. /Vogel U. Maßnahmen und Zuständigkeiten des zivilrechtlichen Kindesschutzes, modifizierte Fassung einer Vorlage der Konferenz der Kantonalen Vormundschaftsbehörden (VBK), Institut für Angewandtes Sozialrecht, Urs Vogel, Luzern 2001 (2002/2004), http://www.vogelconsulting.ch/assets/pdf/050120%20Skript %20Kindesrecht%20und%20-schutz.pdf, tarih: 11.09.2012
Akıntürk T. Türk Medenî Hukuku, Yeni Medenî Kanuna Uyarlanmış Aile Hukuku, İkinci Cilt, Yenilenmiş 9. Baskı, İstanbul 2004
Alexy R. / Kunig P./ Heun W. / Hermes G. / Erbguth, W. / Höfling W. /Streinz, R. / Epiney A. Verfassungsrecht und einfaches Recht – Verfassungsgerichtsbarkeit und Fachgerichtsbarkeit / Primär- und Sekundärrechtsschutz im Öffentlichen Recht, VVDStRL 61, De Gruyter, Berlin 2002
Baktır Çetiner S. Velayet Hukuku, Ankara 2000
Berlin, H. Kinder- und Jugendrechte in der Schweiz: Eine Untersuchung unter besonderer Berücksichtigung der neuen Bundesverfassung, Europäisches und Internationales Integrationsrecht, Band 17, Lit Verlag, Berlin 2011
Bilderbost, Y. Die Erziehungsbeistandschaft (Art. 308 ZGB), Freiburg/Schweiz 1996 Büchler, A. / Vetterli, R. Ehe, Partnerschaft, Kinder – Eine Einführung in das Familienrecht der Schweiz, Helbing Lichtenhahn, Basel 2007
Cantieni, L.,/Freivogel, E.,/Rüetschi, D., Aktuelle Reform des Rechts der elterlichen Sorge und des Unterhalts nach Trennung und Scheidung, in FamPra.ch 03/2012 tarih: 14.08.2012, FamPra.ch–2012– 627
Dattenborn, H. Kindeswohl und Kindeswille, Psychologische und rechtliche Aspekte, 2. Auflage, München 2007
Dopffel, P. Kindschaftsrecht im Wandel, Mohr Siebeck, Studien zum ausländischen und internationalen Privatrecht, Tübingen 1994 Dural, M.,/Öğüz, T. /Gümüş, A. Türk Özel Hukuku, Cilt III, Aile Hukuku, İstanbul 2005
Frank, G. Grenzbereiche der elterlichen Gewalt, in Riemer, H. M. / Walder, H. U. / Weimar, P. (Hrsg), Festschrift für Cyril Hegnauer zum 65. Geburtstag, Bern 1986

Gözler, K. Anayasa Değişikliğinin Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlandırılması Bakımından Getirdikleri ve Götürdükleri: Anayasanın 13'üncü Maddesinin Yeni Şekli Hakkında Bir İnceleme, Ankara Barosu Dergisi, Yıl 59, Sayı 2001/4, S.53-67
Gözler, K. İnsan Hakları Yıllığı, Cilt 15, 1993, S. 165- 174
Häfeli C. Wegleitung für vormundschaftliche Organe, 4. Aufl., Stutz 2005
Häfeliger, A./Schürmann, F. Die Europäische Menschenrechtskonvention und die Schweiz, Die Bedeutung der Konvention für die schweizerische Rechtspraxis, 2.Aufl., Bern 1999
Häfelin, U., /Haller, W.,/Keller, H., Schweizerisches Bundesstaatsrecht, 7. Aufl., Zürich/Basel/Genf 2008
Hansbauer, P. (Hrsg.) Neue Wege in der Vormundschaft? Diskurse zu Geschichte, Struktur und Perspektiven der Vormundschaft, Votum Verlag, Münster 2002
Hegnauer, C. Berner Kommentar, Band II, Art. 270-295 ZGB. Die Verwandtschaft. Die Wirkungen des Kindesverhältnisses: Die Gemeinschaft der Eltern und Kinder / Die Unterhaltspflicht der Eltern, Bern 1997
Hegnauer, C., Grundriss des Kindesrechts und des übrigen Verwandtschaftsrechts, 5. Auflage, Bern 1999 (Kısaltması: Berner Kommentar) Hegnauer, C., Zur elterlichen Gewalt der ledigen Mutter, in ZVW 1990, 99 vd.
Honsell, H.,/Vogt, N. P. /Geiser, T. (Hrsg.) Basler Kommentar, zum Schweizerischen Privatrecht, Zivilgesetzbuch I, Art. 1-456
ZGB, Zürich 2002 Jorio, T. Der Inhaber der elterlichen Gewalt nach dem neuen Kindesrecht, Dissertation, Fribourg / Zürich 1977
Kilkelly U. The right to respect for private and family life, A guide to the implementation of Article 8 of the European Convention on Human Rights, Human rights handbooks, No. 1, Council of Europe (2001/2003)
Liechti, J./Zbinden, M., Verminderung der Zahl eingeleiteter Maßnahmen als Resultat systemischer Sozialarbeit: Beispiel Jugendamt Kassel (BRD), ZVW 1988, S.81 vd.
Nesselrode, Frederike, G. Spannungsverhältnis zwischen Ehe und Familien in Artikel 6 des Grundgesetzes, München 2006
Oberloskamp, H. Qualitätsanforderung an die gutachtliche Stellungnahme des Jugendamtes zur Anrufung des Familiengerichts, FPR 2001, 267
Öztan, B. Aile Hukuku, 5 Baskı, Ankara 2004 Özmen, İ. Açıklamalı-İçtihatlı Velayet Hukuku Davaları ve Çocuk Mahkemeleri, Ankara 2005
Poschke, S. Das neue Schweizer Scheidungsrecht: Ausgewählte Aspekte im Rechtsvergleich mit dem deutschen Scheidungsrecht, Schriften zum deutsche und ausländischen Familienrecht und Staatsangehörigkeitsrecht, Band 6, Verlag für Standesamtswesen, Frankfurt am Main/Berlin 2000
Palandt, O.,/Diederichsen, U., Bürgerliches Gesetzbuch, Kommentar, 71. Aufl. 2012 Prütting, H. /Wegen, G. /Weinreich, G., Kommentar zum BGB, 7. Aufl. Köln 2011
Rütschi, D. in aktuelle Reform des Rechts der elterlichen Sorge und des Unterhalts nach Trennung und Scheidung, in FamPra.ch 03/2012 tarih: 14.8.2012, FamPra.ch–2012– 630
Raack, W. Der Schutz des Kindes vor Gewalt im sozialen Nahraum, FPR 2001, S. 258-263
Rumo-Jungo, A. / Liatowitsch, P. Nichteheliche Lebensgemeinschaft: Vermögens- und kindesrechtliche Belange, in FamPra.ch 2004, S. 895 vd.
Serozan, R. Çocuk Hukuku, İstanbul 2000 Schwenzer, I. (Hrsg.) Familienrechts-Kommentar Scheidung, Basel/Bern 2005
Stettler, M. Schweizerisches Privatrecht, Das Kindesrecht / Familienrecht, 1. Aufl. Band III, Helbing Lichtenhahn, Basel 1992
Şener, E. Vesayet ve Velayet Hukuku, Ankara 1996 Tammen, B./Trenczek, T. (Hrsg.) Frankfurter Kommentar zum SGB VIII: Kinder und Jugendhilfe, 6. Aufl. Berlin/Heidelberg/Hannover 2009 Völker, M. /Clausius, M.
Sorge- und Umgangsrecht in der Praxis, 5. Aufl. Saarbrücken 2012

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

İsmail Erbay This is me

Publication Date

July 13, 2016

Submission Date

July 13, 2016

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2012 Volume: 3 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.21492/inuhfd.239819

IZ

https://izlik.org/JA94SX48CW

APA

Erbay, İ. (2016). Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(2), 11-61. https://doi.org/10.21492/inuhfd.239819

AMA

1.Erbay İ. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi. InULR. 2016;3(2):11-61. doi:10.21492/inuhfd.239819

Chicago

Erbay, İsmail. 2016. “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 3 (2): 11-61. https://doi.org/10.21492/inuhfd.239819.

EndNote

Erbay İ (July 1, 2016) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 3 2 11–61.

IEEE

[1]İ. Erbay, “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi”, InULR, vol. 3, no. 2, pp. 11–61, July 2016, doi: 10.21492/inuhfd.239819.

ISNAD

Erbay, İsmail. “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 3/2 (July 1, 2016): 11-61. https://doi.org/10.21492/inuhfd.239819.

JAMA

1.Erbay İ. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi. InULR. 2016;3:11–61.

MLA

Erbay, İsmail. “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 3, no. 2, July 2016, pp. 11-61, doi:10.21492/inuhfd.239819.

Vancouver

1.İsmail Erbay. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi. InULR. 2016 Jul. 1;3(2):11-6. doi:10.21492/inuhfd.239819

Deprivation of Child Cust Ody Under Turkish Law According to Article 348 of the Civil Code

Abstract

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamında Türk Medeni Hukukundaki Velâyet Hakkının Kaldırılması (TMK.M.348) Hükümlerinin Değerlendirilmesi

Öz

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite