Roma Hukukunda İstisna Halinin Paradigmatik Biçimi Iustitium Kurumu
Öz
Eski Roma'nın hukuki kurumlarından biri olan iustitium, ortaya çıktığı cumhuriyet döneminde hukukun askıya alınmasını ifade eder. Rejimin tehlikeye girmesi halinde, senatonun aldığı senatus consultum ultimum'a göre ilan ettiği iustitium halinde, genelde consul'lerden birine verilen dictator'luk imperium'u ile devletin bu tehlikeden kurtarılması sağlanır. Bu çerçevede gerçekleşen işlem, eylem ve kararlar hukukun ötesinde kabul edildiğinden, yargılama da dahil her türlü devlet faaliyeti askıya alınmıştır. İmparatorluk döneminde iustitium, cumhuriyetteki anlamını yitirir; imparator ya da ailesinden birinin ölümü halinde devlet organların faaliyetlerine ara verdikleri kamusal matem halini alır. Ortaçağın sona ermesiyle uyanan Roma hukukuyla birlikte tekrar canlanan kurumlardan biri olarak iustitium, modern devlet teorileri arasında istisna hali adıyla tekrar yer bulmuştur
Anahtar Kelimeler
References
- Agamben, Giorgio :İstisna Hali, (Çev. Kemal Atakay), İstanbul 2006.
- Aganben, Giorgio :Kutsal İnsan, (Çev. İsmail Türkmen), İstanbul 2001.
- Appel, Hanna, “Some Remarks on the Legatio at Hennam”, Studia Lesco Mrozewicz, Poznań 2011, 11-15.
- Berger, Adolf :Encyclopedic Dictionary of Roman Law, Philadelphia 1953.
- Burdese, Alberto : Manuale di diritto pubblico romano, Torino 1998.
- Karadeniz Çelebican, Özcan: Roma Hukuku, Ankara 2014. Lobrano, Giovanni: Il potere dei tribuni della plebe, Milano 1983.
- Nissen, Adolph: Das Justitium. Eine Studie aus der römischen Rechtsgeschichte, Leipzig 1877.
- Rainer, J. Michael: Einführung in das römische Staatsrecht, Darmstadt 1997.
- Saygılı, Abdurrahman: Kutsallık ile Rasyonellik Sarkacında Devlet, İmaj Yay., Ankara 2014.
- Schmitt, Carl: Siyasi İlahiyat-Egemenlik Kuramı Üzerine Dört Bölüm, (Çev. Emre Zeybekoğlu), Dost Yay., Ankara 2002.