ŞİKAGO KONVANSİYONU’NUN 83 BIS MADDESİNİN ULUSLARARASI VE TÜRK HAVACILIK HUKUKUNA ETKİLERİ
Öz
Percival E. Fansler adındaki ünlü girişimcinin Tampa ve St. Petersburg şehirleri arasını kısaltmak için üretici Thomas Benoist’ten almış olduğu hava araçları ile başlayan ticari havacılık sektörü bugün 103.yılını kutlamaktadır. O gün Fansler’in hava aracı ile seyahati için 400 $ (yaklaşık bugünkü 10.000 $) vermek gerekirken, bugün orta gelir gruplarına dahil olan insanlar dahi bu hava taşımacılığının konfor ve zaman kazandıran kalitesinden yararlanabilmektedirler. Öte yandan havayolu şirketleri-işletmeciler yahut operatörler- kârlılıklarını korumak için birbirleri ile kiralama (lease), çarter (charter) yahut değiş tokuş (interchange) gibi birtakım özel hukuk anlaşmaları yapmak suretiyle karşılıklı ticarî havacılık faaliyetinde bulunmaktadırlar. Tescil devletinin yükünü azaltmak, kendisinin kontrolünden uzaklaşan hava aracı üzerinde denetimi sağlamak maksadıyla tescil devletinde yer alan hava aracını işletecek operatörün esas idare merkezi, eğer öyle bir merkez yoksa, daimî ikametgâhının bulunduğu âkit operator devletinin tescil devleti ile yapacağı anlaşma ile Şikago Konvansiyonunun 12 (Havacılık Kuralları) 30 (Hava aracı Radyo Teçhizatı), 31 (Uçuşa Elverişlilik Belgesi) ve 32 (a) (Personel lisansları) maddelerinde yer alan fonksiyon ve yükümlülüklerin tamamı yahut bir kısmını üstlenmesini sağlayan transfer anlaşması bağıtlama imkânı veren 83 BIS Protokolü, bu Protokol'ün uluslararası hukukta ve Türk Hukukundaki kapsam ve etkileri bu makalenin konusunu oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Şikago Konvansiyonu,83 BIS,Tescil Devleti,Operatör Devleti,kiralama,çarter,değiş tokuş
References
- SEÇİLMİŞ KAYNAKÇA
- ABEYRATNE, Ruwantissa: Convention on International Civil Aviation-A Commentary(ABEYRATNE, Commentary), Springer International Publishing Switzerland 2014.
- ABEYRATNE, Ruwantissa: Rulemaking in Air Transport: A Deconstructive Analysis (ABEYRATNE, Rulemaking), 1. Ed. Springer International Publishing, 2016.
- FALLER Edmund: International Civil Aviation Organization Activities of ICAO in the Legal Field, Zeitschrift für Luft- und Weltraumrecht 30 (3), 1981.
- FITZGERALD, Gerald F.:”The Lease, Charter and Interchange of Aircraft in International Operations-Article 83 BIS of the Chicago Convention on International Civil Aviation”, Annals of Air and Space Law, 6, 1981, s.49-64
- GÜNDOĞAN KIRMIZITAŞ, Türkân: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’na Göre Finansal Kiralama Sözleşmesi, Yetkin Yayınları, Ankara 2017.
- HANLEY, Donal Patrick: Aircraft Operating Leasing: A Legal and Practical Analysis in the Context of Public and Private International Air Law, Leiden University (yayımlanmamış doktora tezi), 2011, s. 172,https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/18146/Thesis%20Print%20Version%2013102011%20Hanley.pdf?sequence=16 (Erişim tarihi: 09.06.2017)
- HAVEL, Brian/SANCHEZ, Gabriel S., The Principles and Practice of International Aviation Law, Cambridge University Press, 2014
- HUANG, Jiefang: Aviation Safety Through the Rule of Law. (Aviation Law and Policy) ICAO's Mechanism and Practices, 1. Ed., Kluwer Law International, 2009.
- MILDE, Michael: “23rd Session of the ICAO Legal Committee (MILDE, 23rd Session)”, Air & Space L., 3(2), 1978, s.130-132