AVRUPA BİRLİĞİ KONSEYİ 2016/1104 SAYILI TÜZÜK HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE KAYITLI BİRLİKTELİK KURMUŞ ÇİFTLERİN MALVARLIĞINA UYGULANACAK HUKUK, YETKİLİ MAHKEME ve TANIMA-TENFİZ MESELELERİ
Öz
Avrupa Birliği Konseyi 24 Haziran 2016 tarihinde sınır ötesi evlilik ve kayıtlı birliktelik kurmuş çiftlerin malvarlığına ilişkin uyuşmazlıklar konusunda iki düzenleme kabul etmiştir. Bu düzenlemeler 2016/1103 sayılı Evli Eşlerin Mal Rejimlerine İlişkin Meselelerde Milletlerarası Yetki, Uygulanacak Hukuk ile Kararların Tanınması ve Tenfizine İlişkin Gelişmiş İşbirliği Uygulamasına Dair Tüzük ile 2016/1104 sayılı Kayıtlı Birlikteliklerin Malvarlığına İlişkin Hususlarda Yetki, Uygulanacak Hukuk ve Tanıma - Tenfiz Hakkında Gelişmiş İşbirliği Uygulamasına Dair Tüzüktür. Bu Tüzüklerde, evli eşlerin mal rejimleri ile kayıtlı birliktelik kurmuş çiftlerin malvarlığına ilişkin uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk ve mahkemelerin yargı yetkisi meseleleri düzenlemekte; bu konularda verilmiş kararların tanınması ve tenfizi kolaylaştırılmaktadır.
Evlilikle kıyaslandığında
kayıtlı birliktelik müessesesi pek çok devletin millî hukuk düzenlemesinde yer
almayan ve esas itibariyle pek bilinmeyen bir müessese olduğu için, bu çalışmada, kayıtlı birliktelikler konusundaki
2016/1104 sayılı Tüzük hükümleri ele alınacaktır. Bu bağlamda öncelikle Avrupa
Birliği Konseyinin evlilik dışı beraberlikler ve kayıtlı birliktelikler
konusunda 1980’li yıllarda başlayıp günümüze dek süren çalışmalarının kısa
tarihçesinden bahsedilecek; daha sonra Tüzüğün kapsamı, Tüzük hükümleri
çerçevesinde kayıtlı birliktelik kurmuş çiftlerin malvarlığına ilişkin
uyuşmazlıklarda uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme ve bu tür uyuşmazlıklar
konusunda verilen kararların tanınması ve tenfizi konuları incelenecektir.
Anahtar Kelimeler
References
- BOELE WOELKI, Katharina : “Pravite International Law Aspects of Registration Partnership and Other Forms of Non-Marital Cohabitation in Europe”, La. L. Rev., 1999-2000, 60 (4), s. 1052-1059.
- CURRY SUMNER, Ian : All’s Well That Ends Registered?, The Substantive and Private International Law Aspects of Non- Marital Registered Partnerships in Europe, Antwep-Oxford, Intersentia 2005.
- DEVERS, Alain : “Private International Law Aspect of Non-Marital Unions: Some French Reflections on the Applicaple Law”, Y. B. Int’l L, 2003, 5, s. 191-221.
- ERSEN PERÇİN, Gizem : Milletlerarası Özel Hukuk Bakımından Mal Rejimleri, Uygulanacak Hukuk- Millletlerarası Yetki-Tanıma ve Tenfiz, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul 2014.
- GOOSSENS, Elise : “Different Regulatory Regimes for Registered Partnership and Marriage: Out-Dated or Indispensable, A European Perspective on the Belgian Model”, Insentia 2012, s. 633-650: https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2156131.
- KRVAVAC, Marija / BELOVİĆ, Jelena : “Communitarisation of Private International Law Rules on Party Autonomy in European Union”, International Journal of Business Humanities and Technology, 2014, 4/3, s. 54-68.
- MARINO, Silvia : “Strengthening the European Civil Judicial Cooperation: The Patrimonial Effects of Family Relationships”, Cuadernos de Derecho Transnacional, 2017, 9, No 1, s. 265-284.
- O’BRIEN, C. Raymond : “Domestic Partnership: Recognition and Responsibility”, San Diego L. Rev., 1995, 32, s. 161-220.
- ÖZTÜRK, Necla : Milletlerarası Özel Hukukta Aile Kurma Amaçlı Evlilik Benzeri Yaşam Modelleri, Adalet Yayınevi, Ankara 2015.
- SAKMAR, Ata / EKŞİ, Nuray : “Hukuki ve Ticari Konularda Mahkemelerin Milletlerarası Yetkisi ve Mahkeme Kararlarının Tanınması Tenfizi Hakkında AB Konsey Tüzüğü”, MHB, Prof. Dr. Ergin Nomer’e Armağan, 2002, 22 (2), s. 721-743.