Research Article

COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ

Volume: 11 Number: 2 December 31, 2020
TR EN

COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ

Öz

Coğrafyadan bağımsız olarak olağanüstü koşullarda normal zamanlarda olmazsa olmaz özellik atfedilen kaideler dahi askıya alınabilmektedir. Bu sebeple, olağanüstü durumlarda toplumların özellikle insan haklarını koruma mekanizmalarının etkinliği test edilir. Yeni koronavirüs salgını (COVID-19) tüm dünyada insanların günlük yaşamına emsali görülmemiş olumsuz bir etki bırakmış, Avrupa devletleri de bu süreçte çeşitli tedbirlere başvurarak bazı temel kişisel hürriyetlere kısıtlamalar getirmiştir. Salgının hızla yayılıp kayıpların ciddi boyutlara ulaştığı İngiltere, Fransa, İtalya ve İspanya gibi Avrupa ülkelerinde sağlık altyapıları yetersiz kalmış ve kısıtlı sağlık imkânlarının tahsisinde yaşama şansı yüksek olan hastalara öncelik tanıyan “önceliklendirme” uygulamasına gidilmiştir. Lakin bu uygulama, sağlık hizmetlerinden mahrum bırakılan hastaların yaşama hakkının ihlal edildiğine dair tartışmaları da beraberinde getirmiştir. Mevcut çalışma, “önceliklendirme” uygulamasını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) ilgili düzenlemeleri ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihadı açısından ele alarak, bu uygulamadan dolayı sağlık hizmetlerinde yaşanan mahrumiyetin yaşama hakkını ihlal edip etmediğini ve bu sebeple ilgili Avrupa devletlerine sorumluluk isnat edilip edilmeyeceğini incelemiştir.

Anahtar Kelimeler

COVID-19 , Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi , Yaşama Hakkı , Sağlık Hizmeti , Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

References

  1. AMIEL, Sandrine: “Thousands of French Hospital Workers Protest Years of Cutbacks across the Country”, Euronews, Kasım 14, 2019, https://www.euronews.com/2019/11/14/thousands-of-french-hospital-workers-protest-years-of-cutbacks-across-the-country, (Erişim Tarihi: 08.06.2020).
  2. ANDORNO, Roberto: “The Oviedo Convention: A European Legal Framework at the Intersection of Human Rights and Health Law”, Journal of International Biotechnology Law, 2, 2005, s.133-143.
  3. ARIE, Sophie: “Covid-19: Can France’s Ethical Support Units Help Doctors Make Challenging Decisions?”, The BMJ, Nisan 2, 2020, https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1291, (Erişim Tarihi: 25.04.2020).
  4. ARSAVA, Ayşe Füsun: “ATAD’nın Hukuk Yaratma Yetkisi”, Ankara Üniversitesi SBF, 54(3), 1999, s.13-28. Avrupa Birliği Türkiye Delegasyonu: “Avrupa Birliği Temel Haklar Bildirgesi”, https://www.avrupa.info.tr/tr/avrupa-birligi-temel-haklar-bildirgesi-708#:~:text=Avrupa%20halklar%C4%B1%2C%20aralar%C4%B1nda%20daha%20yak%C4%B1n,ve%20dayan%C4%B1%C5%9Fma%20%C3%BCzerine%20in%C5%9Fa%20edilmi%C5%9Ftir., (Erişim Tarihi: 03.04.2020).
  5. Avrupa Konseyi: “Yaşamın Son Döneminde Tıbbi Tedavide Karar Verme Sürecine İlişkin Kılavuz: Karar Verme Sürecinin Etik ve Hukuki Çerçevesi”, Çeviren: Yeşim Işıl Ülman, Şubat 2015, https://www.coe.int/t/dg3/healthbioethic/Activities/09_End%20of%20Life/Guide/Guide%20FDV%20turc.pdf, (Erişim Tarihi: 05.04.2020).
  6. BUCKWALTER, Wesley: “Theoretical Motivation of “Ought Implies Can””, Philosophia, 48, 2020, https://doi.org/10.1007/s11406-019-00083-7, s.83–94. Case Law References: “Article 35- Helath Care”, European Union Agency for Fundamental Rights, https://fra.europa.eu/en/eu-charter/article/35-health-care?page=1#TabCaseLaw, (Erişim Tarihi: 20.05.2020).
  7. CHISHOLM, John: “Doctors Will Have to Choose Who Gets Life-Saving Treatment: Here's How We'll Do It”, The Guardian, Nisan 1, 2020, https://www.theguardian.com/commentisfree/2020/apr/01/doctors-choose-life-saving-treatment-ethical-rules, (Erişim Tarihi: 25.04.2020).
  8. DUVAN, Ayşe Özkan: “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi 2. Maddesi Çerçevesinde Yaşama Hakkının Korunmasında Devletin Yükümlülüğü”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 24(2), 2018, s.660-681.
  9. EKMEKÇİ, Perihan Elif/ARDA, Berna: “Temel Etik Kuramlar Açısından Adalet ve Sağlık Hakkı Kavramlarının Değerlendirmesi”, Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku-Tarihi Dergisi, 23, 2015, s.6-21.
  10. GAURIAT, Valérie: “The Deadly Impact of COVID-19 on Europe's Care Homes”, Euronews, Mayıs 14, 2020, https://www.euronews.com/2020/05/08/the-deadly-impact-of-covid-19-on-europe-s-care-home, (Erişim tarihi: 25.05.2020).
APA
Bektaş, M. H. M., & Reçber, K. (2020). COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 11(2), 695-707. https://doi.org/10.21492/inuhfd.799863
AMA
1.Bektaş MHM, Reçber K. COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ. InULR. 2020;11(2):695-707. doi:10.21492/inuhfd.799863
Chicago
Bektaş, Mehmet Halil M, and Kamuran Reçber. 2020. “COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11 (2): 695-707. https://doi.org/10.21492/inuhfd.799863.
EndNote
Bektaş MHM, Reçber K (December 1, 2020) COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11 2 695–707.
IEEE
[1]M. H. M. Bektaş and K. Reçber, “COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ”, InULR, vol. 11, no. 2, pp. 695–707, Dec. 2020, doi: 10.21492/inuhfd.799863.
ISNAD
Bektaş, Mehmet Halil M - Reçber, Kamuran. “COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11/2 (December 1, 2020): 695-707. https://doi.org/10.21492/inuhfd.799863.
JAMA
1.Bektaş MHM, Reçber K. COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ. InULR. 2020;11:695–707.
MLA
Bektaş, Mehmet Halil M, and Kamuran Reçber. “COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ”. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 11, no. 2, Dec. 2020, pp. 695-07, doi:10.21492/inuhfd.799863.
Vancouver
1.Mehmet Halil M Bektaş, Kamuran Reçber. COVID-19 SALGINI SÜRECİNDE AVRUPA’DA SAĞLIK OLANAKLARINA ERİŞİME GETİRİLEN KISITLAMALAR İLE YAŞAMA HAKKININ İHLALİ ARASINDAKİ BAĞIN İNCELENMESİ. InULR. 2020 Dec. 1;11(2):695-707. doi:10.21492/inuhfd.799863