Research Article

Kāve Gazetesi’nin Osmanlı Devleti’ne İlişkin Haber Politikası (1916-1918)

Volume: 9 Number: 1 June 24, 2025
EN TR

Kāve Gazetesi’nin Osmanlı Devleti’ne İlişkin Haber Politikası (1916-1918)

Öz

1916-1922 yılları arasında Berlin’de yayınlanan Kāve gazetesi, I. Dünya Savaşı sırasında İran kamuoyunun şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Savaş sırasında Alman hükümetinin mali desteği ile yayımlanmış olmasına rağmen, Kāve gazetesi İran basın tarihinde milliyetçi gazetelerden biri olarak tanınmaktadır. Gazetede Osmanlı Devleti hakkında yayımlanan haberler, analizler ve makaleler incelendiğinde, editörlerin İran toplumunda Osmanlı Devleti’ne karşı gelişen olumlu bakış açılarına dayandıkları görülmektedir. Gazete, bir yandan İslam birliği düşüncesine vurgu yaparak Osmanlı Devleti’ni desteklemeyi her Müslüman için ilkesel ve gerekli bir görev olarak göstermeye çalışmış, diğer yandan İran’ın siyasi geleceği ve bağımsızlığını Osmanlı zaferlerine bağlı olarak sunmaya çalışmıştır. Ayrıca, Kāve, Osmanlı’nın savaş başarılarına özel bir vurgu yapmış ve Osmanlı ordusunun zaferlerini ayrıntılı bir şekilde sunarak büyütmeye çalışmıştır. Aynı zamanda, İngiltere, Fransa ve Rusya’nın Osmanlı Devleti’ne yönelik olumsuz propagandalarını etkisizleştirmeyi amaçlamıştır. Osmanlı ordusunun İranlılar tarafından sıcak bir şekilde karşılandığı ve Osmanlı’nın İran’ı kurtarma çabalarının vurgulanması, Kāve gazetesinin Osmanlı’ya karşı içerdeki olumsuz propagandayı etkisizleştirmeye çalıştığı diğer konular arasında yer almıştır. Buna rağmen, Brest-Litovsk Antlaşması’ndan sonra Osmanlı’nın İran topraklarında kalıcı bir şekilde varlık göstermesi ile birlikte, Kāve gazetesi Osmanlı’nın İran’daki gelecekteki varlığı konusunda endişelerini dile getirmiştir. Gazete, her zaman Osmanlı’yı destekleyen İranlı milliyetçilerin eleştirilerini yansıtarak bu endişeleri Osmanlı Devleti ve Almanya’ya iletmeye çalışmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaçarlar Devleti , Kaçar – Osmanlı ilişkileri , Birinci Dünya Savaşı , Kāve Gazetesi , Seyid Hasan Takizade

References

  1. Abadiyan, H. (1384), “Ruznameye Kāve rehyafti roşenfekrane beray teceddod ve hoviyet İran”, Motaleat melli, 6(21), 95-120
  2. Abrahamian, E. (2008), A history of modern Iran, Cambridge University Press .
  3. Afşar, İ. (2013), “Kāva newspaper”, içinde: Iranica, Cilt XVI, Fasikül 2, s. 132-135 .
  4. Arfa, H. (1400), Der zemane penc padişah (Çev. Mani Salehi), Mahi Yayınevi (Orijinal yayın tarihi 1964) Aryenpur, Y. (1372), Ez Saba ta Nima, Cilt 2, Zevar Yayınevi.
  5. Atabaki, T. (2006), Iran and the first world war, Tauris Press.
  6. Ayn-us Saltane, K. M. (1378), Ruzname hatırat Ayn-us Saltane (Ed. Mesud Salver), Esatir Yayınevi, Cilt 6. Behar, M. T. (1371), Tarih mohtasar ehzab siyasi İran, Emir Kebir Yayınları, Cilt 1.
  7. Behnam, C. (1396), Berleniha, Furuzan Yayınevi.
  8. Behmenyar, H. (1382), “Ruznameye Kāve ve emkan tecdid hayat İran”, İranname, 81-82, 91-108. Bonekdariyan, M. (1401), “Faaliyethaye zed imperyalisti Takizade der haric ez İran ve telaşhaye u der difa ez hak hakimiyet İran der salhaye 1908 ta 1918”, içinde: İraj Afşar vd., Meşrutehah Liberal: Seyyed Hasan Takizade, Eger Yayınları. Canpolad, S. A. (1385), Sergozeşt yek efser irani, Şiraze Yayınevi. Devletabadi, Y. (1387), Hayat Yahya (Ed. Mücteba Berzabadi), Cilt 3, Firdevs Yayınevi. Epkenhans, T. (1401), “Takizade der Berlin (1915-1922)”, içinde: İraj Afşar vd., Meşrutehah liberal: Seyyed Hasan Takizade, Eger Yayınları. Foruği, M. A., Toğyan eramene, Taş baskı, Milli Meclis Arşivi, No. 2987. Gheissari, A. (1998), Iranian intellectuals in the twentieth century, University of Texas Press. Hidayet, M. S. (1344), Hatırat ve hatarat, Zevvar Yayınevi.
  9. Kaçar, Ş. R. (1368), Risale İttihad İslam (Ed. Sadık Secadi), Tarih İran Yayınları. Katouzian, H. (1981), The political economy of modern ıran: despotism and pseudo-modernism, 1926-1979, The Macmillan Press. Katouzian, H. (2013), Iran: politics, history and literature, Routledge Press. Kāve Gazetesi, 1916 – 1918 yılları arasındaki farklı sayılar.
  10. Keddie, N. (1381), İran devran kacar ve berameden rıza han (Çev. Mehdi Hakikathah), Kuknus Yayınevi (Orijinal yayın tarihi 1999).
APA
Sadrmohammadi, M. (2025). Kāve Gazetesi’nin Osmanlı Devleti’ne İlişkin Haber Politikası (1916-1918). İran Çalışmaları Dergisi, 9(1), 23-54. https://doi.org/10.33201/iranian.1550165