TR
AR
EN
Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler
Öz
Bu çalışma, Orta Çağ Hristiyan eskatolojik düşüncesinde Türklerin kıyamet alameti olarak konumlandırılma sürecini ve bu süreçte Türklere hangi kaynaklara dayanarak ne tür vasıflar yüklendiğini incelemektedir. Osmanlı hanedanının yükselişinin ardından İslam’ın temsilcisi konumuna yerleşmesi ve Avrupa’nın güç dengelerini tehdit eder hale gelmesi, bu devlet ve tebaasının yalnızca siyasi yahut dünyevi bir düşman değil, aynı zamanda ilahi bir kaderin faili olarak yorumlanmasına yol açmıştır. Ancak Türklerin ahir zaman anlatılarındaki rolü çok daha erken bir tarihe dayanmaktadır, zira bu halk Erken Orta Çağ’dan beri stepleri aşarak Hristiyan alemini tehdit eden barbar kavimlerin parçası olarak görülmüştür. Antik Çağ’dan beri süregelen barbarlık ve ötekilik tasavvurları, Orta Çağ Hristiyan teolojisinde apokaliptik metinlerle harmanlanarak Türklerin Gog ve Magog gibi kıyamet alameti halklarla özdeşleştirilmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel hedefi, Türklerin apokaliptik bir halk olarak tahayyül edilişinin dinî, siyasi ve kültürel arka planını genel hatlarıyla ortaya koymaktır. Böylece öncelikle siyasi bir gerçekliği anlamlandırma ihtiyacına binaen etnografik ve teolojik yorumlar aracılığıyla şekillenen, asırlara yayılan bir birikimin sonucu olan ve farklı dönemlerde farklı söylemlerin istifadesine sunulan imge repertuarını kapsayıcı bir şekilde irdelemek mümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- “A Christian Legend concerning Alexander”. The History of Alexander the Great, Being the Syriac Version of the Pseudo-Callisthenes, Editör: Ernest A. Wallis Budge, 144-58. Cambridge: Cambridge University Press, 1889.
- Ackerman Smoller, Laura. “Reading the End in Late Medieval Augsburg. Wolfgang Aytinger’s Commentary on the Revelationes of Pseudo-Methodius”. Apocalyptic Cultures in Medieval and Renaissance Europe, Editörler: Jay Rubenstein, Robert Bast, 195-217. Turnhout: Brepols, 2024.
- Akbari, Suzanne Conklin. Idols in the East: European Representations of Islam and the Orient, 1100–1450. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2009.
- Alemany, Agustí. “Beyond the Wall: Eurasian Steppe Nomads in the Gog and Magog Motif”. Gog and Magog: Contributions toward a World History of an Apocalyptic Motif, Editörler: Georges Tamer, Andrew Mein, Lutz Greisiger, 23-54. Berlin: De Gruyter, 2023.
- Anderson, Andrew Runni. Alexander’s Gate, Gog and Magog, and the Inclosed Nations. Cambridge, MA: The Mediaeval Academy of America, 1932.
- Antonova, Stamenka E. Barbarian or Greek?: The Charge of Barbarism and Early Christian Apologetics. Leiden: Brill, 2019.
- Armstrong, Hannah ve Rebecca Menmuir. “Editors’ Introduction: Medieval Forgeries / Forging the Medieval,” Postmedieval 15, 2 (2024): 419-35.
- Ballester Rodríguez, Mateo. “La estirpe de Tubal: relato bíblico e identidad nacional en España,” Historia y Política 29 (2013): 219-246.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ortaçağ Avrupa Tarihi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
21 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
10 Ekim 2025
Kabul Tarihi
27 Ekim 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 1
APA
Şener, M. S. (2026). Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, 4(1), 15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS
AMA
1.Şener MS. Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. ISTAD. 2026;4(1):15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS
Chicago
Şener, Mehmet Sait. 2026. “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 4 (1): 15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS.
EndNote
Şener MS (01 Ocak 2026) Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 4 1 15–33.
IEEE
[1]M. S. Şener, “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”, ISTAD, c. 4, sy 1, ss. 15–33, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79NU83AS
ISNAD
Şener, Mehmet Sait. “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 4/1 (01 Ocak 2026): 15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS.
JAMA
1.Şener MS. Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. ISTAD. 2026;4:15–33.
MLA
Şener, Mehmet Sait. “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 1, Ocak 2026, ss. 15-33, https://izlik.org/JA79NU83AS.
Vancouver
1.Mehmet Sait Şener. Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. ISTAD [Internet]. 01 Ocak 2026;4(1):15-33. Erişim adresi: https://izlik.org/JA79NU83AS