Research Article

Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler

Volume: 4 Number: 1 January 21, 2026
TR AR EN

Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler

Abstract

Bu çalışma, Orta Çağ Hristiyan eskatolojik düşüncesinde Türklerin kıyamet alameti olarak konumlandırılma sürecini ve bu süreçte Türklere hangi kaynaklara dayanarak ne tür vasıflar yüklendiğini incelemektedir. Osmanlı hanedanının yükselişinin ardından İslam’ın temsilcisi konumuna yerleşmesi ve Avrupa’nın güç dengelerini tehdit eder hale gelmesi, bu devlet ve tebaasının yalnızca siyasi yahut dünyevi bir düşman değil, aynı zamanda ilahi bir kaderin faili olarak yorumlanmasına yol açmıştır. Ancak Türklerin ahir zaman anlatılarındaki rolü çok daha erken bir tarihe dayanmaktadır, zira bu halk Erken Orta Çağ’dan beri stepleri aşarak Hristiyan alemini tehdit eden barbar kavimlerin parçası olarak görülmüştür. Antik Çağ’dan beri süregelen barbarlık ve ötekilik tasavvurları, Orta Çağ Hristiyan teolojisinde apokaliptik metinlerle harmanlanarak Türklerin Gog ve Magog gibi kıyamet alameti halklarla özdeşleştirilmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çalışmanın temel hedefi, Türklerin apokaliptik bir halk olarak tahayyül edilişinin dinî, siyasi ve kültürel arka planını genel hatlarıyla ortaya koymaktır. Böylece öncelikle siyasi bir gerçekliği anlamlandırma ihtiyacına binaen etnografik ve teolojik yorumlar aracılığıyla şekillenen, asırlara yayılan bir birikimin sonucu olan ve farklı dönemlerde farklı söylemlerin istifadesine sunulan imge repertuarını kapsayıcı bir şekilde irdelemek mümkün olacaktır.

Keywords

References

  1. “A Christian Legend concerning Alexander”. The History of Alexander the Great, Being the Syriac Version of the Pseudo-Callisthenes, Editör: Ernest A. Wallis Budge, 144-58. Cambridge: Cambridge University Press, 1889.
  2. Ackerman Smoller, Laura. “Reading the End in Late Medieval Augsburg. Wolfgang Aytinger’s Commentary on the Revelationes of Pseudo-Methodius”. Apocalyptic Cultures in Medieval and Renaissance Europe, Editörler: Jay Rubenstein, Robert Bast, 195-217. Turnhout: Brepols, 2024.
  3. Akbari, Suzanne Conklin. Idols in the East: European Representations of Islam and the Orient, 1100–1450. Ithaca, NY: Cornell University Press, 2009.
  4. Alemany, Agustí. “Beyond the Wall: Eurasian Steppe Nomads in the Gog and Magog Motif”. Gog and Magog: Contributions toward a World History of an Apocalyptic Motif, Editörler: Georges Tamer, Andrew Mein, Lutz Greisiger, 23-54. Berlin: De Gruyter, 2023.
  5. Anderson, Andrew Runni. Alexander’s Gate, Gog and Magog, and the Inclosed Nations. Cambridge, MA: The Mediaeval Academy of America, 1932.
  6. Antonova, Stamenka E. Barbarian or Greek?: The Charge of Barbarism and Early Christian Apologetics. Leiden: Brill, 2019.
  7. Armstrong, Hannah ve Rebecca Menmuir. “Editors’ Introduction: Medieval Forgeries / Forging the Medieval,” Postmedieval 15, 2 (2024): 419-35.
  8. Ballester Rodríguez, Mateo. “La estirpe de Tubal: relato bíblico e identidad nacional en España,” Historia y Política 29 (2013): 219-246.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Medieval European History

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 21, 2026

Submission Date

October 10, 2025

Acceptance Date

October 27, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 4 Number: 1

APA
Şener, M. S. (2026). Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, 4(1), 15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS
AMA
1.Şener MS. Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi. 2026;4(1):15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS
Chicago
Şener, Mehmet Sait. 2026. “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 4 (1): 15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS.
EndNote
Şener MS (January 1, 2026) Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 4 1 15–33.
IEEE
[1]M. S. Şener, “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”, Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, vol. 4, no. 1, pp. 15–33, Jan. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA79NU83AS
ISNAD
Şener, Mehmet Sait. “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi 4/1 (January 1, 2026): 15-33. https://izlik.org/JA79NU83AS.
JAMA
1.Şener MS. Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi. 2026;4:15–33.
MLA
Şener, Mehmet Sait. “Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler”. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi, vol. 4, no. 1, Jan. 2026, pp. 15-33, https://izlik.org/JA79NU83AS.
Vancouver
1.Mehmet Sait Şener. Orta Çağ Hristiyan Apokaliptik Yazınında Kıyamet Alameti Türkler. Istranca Tarih Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2026 Jan. 1;4(1):15-33. Available from: https://izlik.org/JA79NU83AS