Research Article

İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Volume: 22 Number: 46 June 25, 2023
EN TR

İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Abstract

Bu çalışmada; dijital olgunluk ve yenilik performansı kavramları, birbiri ile ilişkileri ve bu ilişkide büyük veri analitik yeteneği ve veri odaklı kültürün yerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Amaç: Araştırma kapsamında, Forrester Digital Maturity Model 5.0’ı kullanarak yapılan anket çalışması ile, Türkiye’deki orta ve büyük ölçekli işletmelerin dijital olgunluk seviyesi ölçülmüştür. Ayrıca bu çalışmada, dijital olgunluk düzeyi ile yenilik performansı ilişkisi ve bu ilişkide büyük veri analitik yeteneği ve veri odaklı kültürün etkisi incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Öncelikli olarak kavramların literatür araştırması yapılmıştır. SurveyMonkey isimli anket programı vasıtasıyla, online olarak dağıtılmış ve 411 cevap alınmıştır. Anket sonuçlarının veri analizi; SPSS 26.0 ve AMOS 21.0 programları ile %95 güven düzeyinde incelenmiştir. Değişkenler için frekans ve % istatistikleri ortalama, standart sapma değerleri elde edilmiştir. Doğrulayıcı Faktör Analizleri gerçekleştirilmiş ve güvenilirlik düzeyleri ölçümlenmiştir. Pearson korelasyon testi, çoklu doğrusal regresyon, hiyerarşik regresyon testleri yapılmıştır. Aracılık testi için YEM analizi Bootstrap ve Sobel tekniği kullanılmıştır. Yapılan anketin cevaplarının analizi sonrasında, kavramların ilişkisi incelenmiş ve sektör bazlı dijital olgunluk seviyeleri Forrester’ın Dijital Olgunluk Modeli 5.0’a göre ölçülmüştür. Bulgular: İşletmelerin dijital olgunluk seviyesinin yenilik performansını ve büyük veri analitik yeteneğini etkilediği ortaya çıkmıştır. Büyük veri analitik yeteneğinin, yenilik performansını etkilediği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital olgunluk seviyesinin yenilik performansına olan etkisinde, büyük veri analitiği yeteneğinin bir aracı değişken olarak işlev gördüğünü ortaya koymaktadır. Dijital olgunluk düzeyinin, yenilik performansı üzerindeki etkisinde veri odaklı kültürün düzenleyici rolü olmadığı ortaya çıkarılmıştır. Özgünlük: Bu araştırma ile, Türkiye’de ilk defa işletmelerin dijital olgunlukları, Forrester’ın Dijital Olgunluk Modeli 5.0 kullanılarak ölçülmüştür. Orijinalinde İngilizce olan bu olgunluk modelinin anket soruları Türkçe’ye çevrilmiş ve ileride yapılacak Türkçe araştırmalara bir ölçek kazandırılmıştır. Bu araştırma, Türkiye’de dijital olgunluk ile yenilik performansı arasındaki ilişkiyi ölçen ilk araştırmadır.

Keywords

References

  1. Akgül, A., ve Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri. Emek Ofset.
  2. Alkış Bayhan, N. (2022). Dijital olgunluk modellerinin karşılaştırılması üretim yapan KOBİ’lere öneriler. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(10), 1495–1506.
  3. Altındağ, Ö. (2019). Stratejik üstünlük açısından bilgi yönetimi uygulamaları ve örgütsel zekânın yenilik performansı üzerine etkileri: Bilişim sektöründe bir araştırma [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  4. Aral, S., ve Weill, P. (2007). IT assets, organizational capabilities, and firm performance: how resource allocations and organizational differences explain performance variation. Organization Science, 18(5), 763–780.
  5. Aslanova, I. V., ve Kulichkina, A. I. (2020). Digital maturity: definition and model. Proceedings of the 2nd International Scientific and Practical Conference “Modern Management Trends and the Digital Economy: From Regional Development to Global Economic Growth” (MTDE 2020). Yekaterinburg, Russia. https://doi.org/10.2991/aebmr.k.200502.073
  6. Berndtsson, M., Forsberg, D., Stein, D., ve Svahn, T. (2018). Becoming a data-driven organisation. 26th European Conference on Information Systems (ECIS2018), Portsmouth, UK. Carvalho, A., Alves, H., ve Leitão, J. (2022). What research tells us about leadership styles, digital transformation and performance in state higher education? International Journal of Educational Management.
  7. Çetin, S. (2017). İşletmelerde yenilik performansına etki eden faktörler üzerine bir araştırma [Yayınlanmamış Doktora Tezi]. Karabük Üniversitesi.
  8. Chanias, S., ve Hess, T. (2016). How digital are we? Maturity models for the assessment of a company’s status in the digital transformation (No. 2/2016; pp. 2–14). Munich School of Management Institute for Information Systems and New Media.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Business Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 25, 2023

Submission Date

May 8, 2023

Acceptance Date

June 12, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 22 Number: 46

APA
Düzcan, A., & Fidan, Y. (2023). İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(46), 356-389. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1294014
AMA
1.Düzcan A, Fidan Y. İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22(46):356-389. doi:10.46928/iticusbe.1294014
Chicago
Düzcan, Abdurrahim, and Yahya Fidan. 2023. “İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (46): 356-89. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1294014.
EndNote
Düzcan A, Fidan Y (June 1, 2023) İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 46 356–389.
IEEE
[1]A. Düzcan and Y. Fidan, “İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 46, pp. 356–389, June 2023, doi: 10.46928/iticusbe.1294014.
ISNAD
Düzcan, Abdurrahim - Fidan, Yahya. “İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/46 (June 1, 2023): 356-389. https://doi.org/10.46928/iticusbe.1294014.
JAMA
1.Düzcan A, Fidan Y. İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;22:356–389.
MLA
Düzcan, Abdurrahim, and Yahya Fidan. “İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 22, no. 46, June 2023, pp. 356-89, doi:10.46928/iticusbe.1294014.
Vancouver
1.Abdurrahim Düzcan, Yahya Fidan. İŞLETMELERDE DİJİTAL OLGUNLUK DÜZEYİNİN YENİLİK PERFORMANSI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE BÜYÜK VERİ ANALİTİK YETENEĞİNİN ARACI VE VERİ ODAKLI KÜLTÜRÜN DÜZENLEYİCİ ROLÜ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023 Jun. 1;22(46):356-89. doi:10.46928/iticusbe.1294014

Cited By