Yetişkinlerde Dindarlık ve Ruh Sağlığı

Fatma Baynal

doi:10.15869/itobiad.96269

EN TR

Yetişkinlerde Dindarlık ve Ruh Sağlığı

Öz

Bu araştırmanın amacı; yetişkinlerde cinsiyet, medenî durum, eğitim durumu, sosyo ekonomik durum ve yaş gibi demografik özellikler dikkate alınarak, dindarlık ile ruh sağlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Amprik olan araştırmanın örneklemini, İstanbul’da yaşayan 300 yetişkin birey oluşturmuştur. Örneklem grubundan bilgi toplamak amacıyla geliştirilen anket formu, beş bölümden oluşmaktadır. Bunlar: deneklerin sosyo-ekonomik durumunu belirlemeye yönelik demografik değişkenler, dindarlık düzeylerini belirlemek için Dindarlık Ölçeği ve ruh sağlığını ölçmek için Sürekli Kaygı Ölçeği, Özsaygı Ölçeği ve Beck Umutsuzluk Ölçeği’dir. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcıların; medenî durum, yaş ve öğrenim özellikleri, dindarlık eğilimleri bakımından anlamlı farklılaşmaya yol açarken, ekonomik durumları, dindarlık düzeyleri açısından istatistiksel olarak manidar bir fark doğurmamıştır. Demografik değişkenlerin, bireylerin ruh sağlığı üzerinde de farklılaşmaya neden olduğunu söyleyebiliriz. Araştırmadan elde edilen bir başka sonuç ise, yetişkinlerde dindarlık düzeyleri ile umutsuzluk ve kaygı arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı, ancak dindarlık ile özsaygı arasında anlamlı negatif yönde bir ilişkinin ortaya çıktığıdır (r= - 0,165, p<.01).

Anahtar Kelimeler

Dindarlık; Ruh Sağlığı; Özsaygı; Kaygı; Umutsuzluk

References

Açıkgöz, S. (2010). Toplumsal Değişim Sürecinde Kadın Dindarlığı (Adıyaman/Çelikhan Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi SBE.
Argyle, M., Hallahmi, B. B. (1975), The Social Psychology of Religion. London: Routledge & Kegan Poul.
Ayten, A., Sağır, S. (2014). Dindarlık, Dinî Başa Çıkma ve Depresyon İlişkisi: Suriyeli Sığınmacılar Üzerine Bir Araştırma, Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, 47, 5-18.
Ayten, A., Göcen, G., Sevinç, K., Öztürk, E. E., (2012). Dini Başa Çıkma, Şükür ve Hayat Memnuniyeti İlişkisi: Hastalar, Hasta Yakınları ve Hastane Çalışanları Üzerine Amprik Bir Araştırma. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 12 (2), 45-79
Baasher, T. A. (2001). Islam and Mental Health. Eastern Mediterranean Health Journal, 7 (3), 372 -376.
Belen, F.Z. (2014). Manevi Danışmanlıkta Bibliyoterapi Tekniği ve Uygulanması, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi SBE.
Budak, S. (2000). Ruh Sağlığı. Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
Carrel, A. (1997). İnsan Denen Meçhul. İstanbul: Hayat Yayınları.
Cirhinlioğlu, Z., Ok, Ü., Cirhinlioğlu, F. G. (2013). Dindarlık, Ruh Sağlığı ve Modernite. Ankara: Nobel Akademi Yayınları.
Cloud, D., Newman, S., Jody L. (2008). Sex and Gender Differences in Religiousness and Spirituality. Joumal of Psychology and Theology. 36, (1), 42-52.

Coştu, Y. (2011). Toplumsallaşma ve Dindarlık (Samsun Örneği). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
Çelik, C. (2002). Şehirleşme ve Din. Konya: Çizgi Kitabevi.
Dowling, C. (1983). Dişilik Kompleksi. İstanbul: Kelebek Yayınları.
Drumm, R. ve diğ., (2014). God Just Brought Me Through It: Spiritual Coping Strategies for Resilience Among Intimate Partner Violence Survivors. Clinical Social Work Journal, 42 (4), 385-394.
Ekşi, H. (2001). Başa Çıkma, Dini Başa Çıkma ve Ruh Sağlığı Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi SBE.
Ekşioğlu, H. (2011). İnanç veya Dünya Görüşüne Sahip Olma Tarzıyla Psikolojik İyi Olma Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi SBE.
El-Solh, C.F, Mabro, J. (1994). Introduction: Islam and Muslim Women. Muslim Women’s Choices: Religious Beliefs and Social Reality Providence içinde. Berg Providence and Oxford.
Exline, J. J., Rose, E. (2013). Dini ve Manevi Uğraşlar. Çev. M. A. Macic. Din ve Maneviyat Psikolojisi Yeni Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları içinde. Ed. R. F. Paloutzian, L. Crystal Park. Çeviri Editörleri: İhsan Çapçıoğlu, Ali Ayten. İstanbul: Phoneix Yayınları.
Gill, C.S., Minton, C.A.B., Myers, F.E., (2010). Spirituality and Religiosity: Factors Affecting Wellness; Among Low-Income, Rural Women. American Counseling Association, 88, 293-302.
Glock, C. Y. (1998). Dindarlığın Boyutları Üzerine. Çev. G. Kehrer. Din Sosyolojisi. Haz. Y. Aktay & M. E. Köktaş. İstanbul: Vadi Yayınları.
Göcen, G. (2014). Şükür, Pozitif Psikolojiden Din Psikolojisine Köprü, İstanbul: DEM yayınları.
Günay, Ü. (2000). Din Sosyolojisi. İstanbul: İnsan Yayınları.
Güven, H (2008). Depresyon ve Dindarlık İlişkisi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi SBE.
Hackney, C. H. , Sanders G. (2003). Religiosity and Mental Health: A Meta-Analysis of Recent Studies. Journal For the Scientific Study of Religion, 42 (1), 43-55.
Haque, A. (2004). Religion and Mental Health: The Case of American Muslims. Jurnal of Religion and Health, 43 (1), 45-58.
Hökelekli, H. (1993). Din Psikolojisi. İstanbul: Diyanet Yayınları.
Hökelekli, H. (2008). Ölüm, Ölüm Ötesi Psikolojisi ve Din. İstanbul: DEM Yay.
Horwitz Allan V, White H.R., Howell S. (1996). Becoming Married and Mental Health: A Longitudinal Study of a Cohort of Young Adults. Journal of Marriage and the Family, 58, 895–907
Jones, J. W. (2004). Religion, Health and the Psychology of Religion: How the Research on Religion and Health Helps Us Understand Religion. Journal of Religion and Health, 43 (4), 317-328.
Karaca, F. (2000). Ölüm Psikolojisi. İstanbul: Beyan Yay.
Karaşahin, H. (2007). Bir Batı Anadolu Kasabasında Dini Hayat–Gördes Örneği. Ankara: Nadir Kitap.
Kayıklık, H. (2005). Bireysel Yaşamda Dinsel Değişim.Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 5 (2), 5- 23.
Kayıklık, H. (2006). Değişen Dünyada Birey, Din ve Dindarlık. Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde. Ed. Ü. Günay, C. Çelik. Adana: Karahan Yayınları.
Kimter, N. (2008). Benlik Saygısı ve Dindarlık İlişkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi SBE.
Kirman, M. A. (2005). Din ve Sekülerleşme. Adana: Karahan Kitabevi.
Koenig, H. G. & LARSON, D. B. (2001). Religion and Mental Health: Evidence for An Association. International Review of Psychiatry, 13 (2), 67-78.
Koç, M. (2005). Din Psikolojisi Açısından Ergenlık Döneminde Dua ve İbadet Psikolojisinin Gelişimi EKEV Akademi Dergisi 25, 75-88.
Koç, M. (2008). Yetişkinlik Döneminde Dindarlık ve Benlik Kavramı Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Bursa: Uludağ Üniversitesi SBE.
Korkmaz, N.E., (2012). Bağlanma, İnsan Tanrı İlişkisi ve Psikolojik İyi Olma, Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi SBE.
Kozacıoğlu, G., Gördürür H.E. (1995). Bireyden Topluma Ruh Sağlığı. İstanbul: Alfa Basım Yayım.
Köktaş, M. E. (1993). Türkiye’de Dini Hayat. İstanbul: İşaret Yayınları.
Köylü, M. (2004). Yetişkinlik Dönemi Din Eğitimi. İstanbul: DEM Yayınları.
Kula, N. (2001). Kimlik ve Din: Ergenler Üzerine Bir Araştırma. İstanbul: Ayışığı Kitapları.
Kuşat, A. (2006). Ergenlerde Allah Tasavvuru. Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde. Ed. Ü. Günay, C. Çelik. Adana: Karahan Kitabevi.
Lutz, W. Skirberk, V. (2012). the Demography of Religions and their Changing Distribution in the World Universal Rights in a World of Diversity. The Case of Religious Freedom Pontifical Academy of Social Sciences. Acta.
Mann, J.R., , R. E. McKeown, J. Bacon, R. Vesselinov, F. Bush (2008). Religiosity, Spirituality and Antenatal Anxiety in Southern U.S. Women. Arch Womens Mental Health. 11, 19–26.
Mehmedoğlu, A. U. (2004). Kişilik ve Din. İstanbul: DEM Yayınları.
Miller, L., Kelley, B. S. (2013). Dindarlık ve Maneviyatın Ruh Sağlığı ve Psikopatoloji İile İlişkisi. Çev. Özlem Güler Aydın. Din ve Maneviyat Psikolojisi Yeni Yaklaşımlar ve Uygulama Alanları içinde. Ed. R. F. Paloutzian, L.Crystal Park. Çeviri Editörleri: İhsan Çapçıoğlu, Ali Ayten İstanbul: Phoneix Yayınları.
Onay, A. (2004). Dindarlık Etkileşim ve Değişim. İstanbul: DEM Yayınları.
Onur, B. (2007). Gelişim Psikolojisi. Ankara: İmge Yayınları.
Ozorak, E. W. (1996). The Power, but not the Glory: How Women Empower Themselves Through Religion. Journal for the Scientific Religion, 35 (1), 17-29.
Öner, N. (2006). Türkiyede Kullanılan Psikolojik Testler. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
Öner, N., LeCompte, A. (1982). Durumluluk-Sürekli Kaygı Envanteri El Kitabı. İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
Özbaydar, B. (1970). Din ve Tanrı İnancının Gelişmesi. İstanbul: Baha Matbaası.
Pargament, K. I. (2005). Acı ve Tatlı Dindarlığın ve Bedelleri Faydaları Üzerine Bir Değerlendirme. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 13 (1), 279-306.
Pınar, Z. (2013). Duanın Ruh Sağlığı Üzerindeki Etkileri: Sivas/Şarkışla İlçesi Örneği, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi: Erciyes Üniversitesi SBE.
Reber, A. S. (1985). Ruh Sağlığı. Dictionary of Psychology. London: Penguin Books.
Seber, G., Dilbaz, N., Kaptanoğlu, C., Tekin, D. (1993). Umutsuzluk Ölçeği: Geçerlilik ve Güvenirliği. Kriz Dergisi. 3 (1), 139 -142.
Sezen, Y. (1993). Türk Toplumunun Laiklik Anlayışı. İstanbul: İFAV Yayınları.
Schwarz, O. (1971). Kadın Psikolojisi. Çev. H. Özgü. İstanbul: Özgü Yayınları.
Steffen, P. R. (2011), Pirituality and Severity of Menopausal Symptoms in a Sample of Religious Women. Journal of Religion Health. 50: 721–729.
Subaşı, N. (2004). Gündelik Hayat ve Dinsellik. İstanbul: İz Yayınları.
Sullins, D. P. (2006). Gender and Religion: Deconstructing Universality, Constructing Complexity American Journal of Sociology, 112 (3), 838-880.
Şahin, İ. (2006). Değişim Sürecindeki Bir Anadolu Kasabasında Kadın Dindarlığı: Boğazlıyan Örneği. Dindarlığın Sosyo-Psikolojisi içinde. Ed. Ü. Günay & C. Çelik. Adana: Karahan Kitabevi.
Şentürk, H. (2010). İslami Hayatın Psikolojik Temelleri. İstanbul: İz Yayınları.
Umberson, D., Williams, C. (2006), Family Status and Mental Health. Handbook of the Sociology of Mental Health içinde. Ed. Carol S. Aneshensel, Jo C. Phelan. New York: Springer.
Unger, R. Crawford M. (1996). Women and Gender a Feminist Psychology, Gender and Psychological Disorders. USA: The Mcgraw-Hill companies Inc.
Uysal, V. (1995). İslami Dindarlık Ölçeği Üzerine Bir Pilot Çalışma. İslami Araştırmalar Dergisi. 3 (8), 23-45.
Uysal, V. (2006). Türkiye’de Dindarlık ve Kadın. İstanbul: DEM Yayınları.
Vahia, I. V. ve diğerleri (2011). Correlates of Spirituality in Older Women. Aging & Mental Health, 15 (1), 97–102.
Vaus, D. D. (2002). Marriage and Mental Health. Family Matters. Australian Institue of Family Studies Publications, 62.
Yaparel, Recep (1987). Yirmi-Kırk Yaşları Arası Kişilerde Dini Hayat ile Psiko-Sosyal Uyum Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi SBE.
Yapıcı, A. (2007), Ruh Sağlığı ve Din, Adana: Karahan Yayınları.
Yapıcı, A. (2008). Kadın dindarlığı algısal bir yanılgı mı yoksa gerçeklik mi?. Kadın Dindarlığı. Diyanet Dergisi, 207, 19-23.
Yapıcı, A. (2004) Din Kimlik ve Ön Yargı: Biz ve Onlar, Adana: Karahan Kitabevi
Yıldız, M. (2006). Ölüm Kaygısı ve Dindarlık. İzmir: İzmir İlahiyat Vakfı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Fatma Baynal

Publication Date

February 5, 2015

Submission Date

February 5, 2015

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2015 Volume: 4 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.96269

IZ

https://izlik.org/JA25FA86JR

APA

Baynal, F. (2015). Yetişkinlerde Dindarlık ve Ruh Sağlığı. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 206-231. https://doi.org/10.15869/itobiad.96269