Research Article

Enneagram Kişilik Tiplerinin Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Üzerindeki Etkisi

Volume: 14 Number: 2 June 30, 2025
TR EN

Enneagram Kişilik Tiplerinin Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Üzerindeki Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı kişilik tiplerinin akılcı ve sezgisel karar verme stilleri üzerinde etkisi olup olmadığını Enneagram kişilik modeli bağlamında incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntem ve tekniklerinden nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma evreni İstanbul ilinde bulunan bir vakıf üniversitesinde öğrenim gören lisans ve ön lisans öğrencilerinden oluşmaktadır. Basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile araştırmaya gönüllü olarak katılan 375 öğrenci örnekleme dâhil edilmiştir. Veriler, Enneagram Kişilik Tipleri Ölçeği ile Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Ölçeğinden oluşan anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anketler katılımcılara yüz yüze görüşmelerle ve çevrim içi olarak uygulanmıştır. Analizler için SPSS 22.0 ve LISREL 8.7 istatistik paket programları kullanılmıştır. Enneagram kişilik tiplerinden Tip-1, Tip-3, Tip-5 ve Tip-8 ile akılcı karar verme stili; Tip-2 ve Tip-4 ile sezgisel karar verme stili arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler vardır. Tip-1, Tip-2, Tip-3 ve Tip-9 kişilik tiplerinin akılcı karar verme stili üzerinde anlamlı etkisi vardır ve bu tipler akılcı karar verme stilini %62 oranında açıklamaktadır. Fakat Enneagram kişilik tiplerinin sezgisel karar verme stili üzerinde etkisi yoktur. Sonuç olarak katılımcıların Enneagram kişilik tipleri ile akılcı ve sezgisel karar verme stilleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu ve Enneagram kişilik tiplerinin akılcı karar verme stili üzerinde anlamlı etkisinin olduğu söylenebilir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar Enneagram kişilik modelinin teorik içeriği ile açıklanabilir nitelikte olup bireylerin kişilik tipleri aracılığı ile karar verme stillerinin öngörülebileceğine dair kanıtlar sunmaktadır. Ulaşılan sonuçların kariyer planlama, işe alım, terfi, ekip oluşturma, bireylerin satın alma kararlarını öngörme gibi birçok alanda kullanılması mümkündür.

Anahtar Kelimeler

Enneagram , Kişilik Tipleri , Karar Verme , Akılcı Karar Verme , Sezgisel Karar Verme

References

  1. Alexander, M. and Schnipke, B. (2020). The Enneagram: A primer for psychiatry residents, American Journal of Psychiatry Residents', 15(3), 2-5. http://dx.doi.org/10.1176/appi.ajp-rj.2020.150301
  2. Ambawatta, M. and Singh, P. (2024). The interplay of decision-making styles and personality traits among individuals, International Journal of Interdisciplinary Approaches in Psychology, 2(5), 1564-1582.
  3. Anand, R. and Mishra, A. I. (2022). Navigating choices: How gender and enneagram type shape decision-making in Mumbai’s youth, Asian Journal of Organic & Medicinal Chemistry, 7(2), 102-107.
  4. Aybar, S. (2022). Makyavelizmin öğretim üyelerinin karar verme stilleri üzerindeki etkisi: nicel bir araştırma, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(1), 83-97.
  5. Aydemir Dev, M. and Bayram Arlı, N. (2025). The role of personality traits and decision-making styles in career decision-making difficulties, Behavioral Sciences, 15(2), 159. https://doi.org/10.3390/bs15020159
  6. Batool, N., Riaz, M. N. and Riaz, M. A. (2015). Integrated use of rational and intuitive decision making style: Modern trends in organizational decision making. Pakistan Business Review, 17(1), 147-161.
  7. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karakoç, T. ve Demir, A. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Ankara, Pegem Akademi.
  8. Cardona-Isaza, A. d. J., Montoya-Castilla, I. and Trujillo, A. (2025). Decision-making styles, prosociality, and behavioral difficulties in adolescent offenders: The mediating role of life satisfaction and emotional experiences, Behavioral Sciences, 15(1), 80. https://doi.org/10.3390/bs15010080
  9. Chatoupis, C. (2007). Decision making in physical education: Theoretical perspectives, Studies in Physical Culture and Tourism, 14(2), 195-204.
  10. Covin, J. G., Lisanti, A., Latorre, G., Brownell, K. M. and Kreiser, P. M. (2025). Strategic learning self-efficacy, strategic decision-making style, and environment as determinants of firm growth, Journal of Innovation & Knowledge, 10(1), 1-12. https://doi.org/10.1016/j.jik.2025.100657
APA
Kayserili, M. (2025). Enneagram Kişilik Tiplerinin Akılcı ve Sezgisel Karar Verme Stilleri Üzerindeki Etkisi. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 14(2), 1007-1027. https://doi.org/10.15869/itobiad.1655904