Kazak Türklerinde Terbiye Edici Bir Unsur Olarak Alkış ve Batalar
Öz
Toplumsal yaşamın yazılı olmayan kuralları olarak ifade edebileceğimiz yasalar niteliğindeki gelenek ve görenekler, beşikten mezara kadar hemen her devrede kendine has kurallar içinde şekillenir ve yaşar. İnsan, doğar doğmaz toplum için hayati önemdeki ananelerle bütün hayatını yönlendirecek bir eğitim süreciyle karşılaşır. Bu yolla geçmişten bugüne insan yaşamında olumlu etkiye sahip unsurların korunması da sağlanır. Bu geleneklerin başında da İslami düşüncedeki adlandırma ile insan ve Allah arasında manevi bir bağ sağlayan alkış ve batalar gelir. Alkış ve bataları Kazak yaşamının hemen her alanında görmek mümkündür. İnanan diğer bütün toplumlar gibi Kazak Türklerinde de alkış ve bataların insan yaşamındaki terbiye edici ve yaratıcıya ulaştırıcı özelliğine inanılır. Bu nedenle de hemen hemen her işin başında ve sonunda alkış ve batalara yer verilir. İnsan hayatının hemen her devresinde önemli bir yere sahip olan alkış ve batalar; bazen belli bir düzen ve kalıp olarak ezberlenmiş halde, bazen de gelişi güzel, düzensiz sözler olarak kendilerini gösterir.
Anahtar Kelimeler
References
- ALPTEKİN Ali Berat (2003), Kazak Masallarından Seçmeler, Akçağ Yayınları, Ankara. ALTAY Halife (1998), Anayurttan Anadoluya, T.C. Kültür Bakanlığı, Ankara. ATALAY Besim (1991). Divanü Lügat-İt-Türk Dizini ‘Endeks’ Türk Dil Kurumu Yay, IV, 3. Baskı, Ankara. ÇINAR Ali Abbas (1996), Türk Dünyası Halk Kültürü, Muğla Üniversitesi Matbaası, Muğla. ERGALİEVA Jannat-NURHAT Şakuzadaulı(2009),, Kazak Kültürü, Al-Farabi Kitabevi, Almatı. İNAN Abdulkadir (2000), Tarihte ve Bugün Şamanizm, Türk Tarih Kurumu Yayınevi, 5. Baskı, Ankara. KAPAĞAN Enver (2014), Gök Tanrı İnancı Ve Bu İnanç Sisteminin İçinde Alkış, Dua Ve Dilekler, Turkishstudies - International Periodicalforthelanguages, Literatureandhistory Of Turkishorturkic Volume 9/3 Winter 2014, P. 801-810, Ankara-Turkey KAPAĞAN Enver- BACAKLI Yılmaz (2106) “Kazakistan’da Millî Egemenlik Şuuru Ve Ahmet Baytursunoğlu’nda Bağımsızlık Fikri, “Kazakistan’ın Bağımsızlığının 25. Yılında Ekonomi, tarih ve sosyal alanlardaki gelişmesi” konulu sempozyumda basılmış bildiri. Kazakistan Ekonımi ve İktisat Üniversitesi, Astana 17-19 Kasım 2016. KAYA Doğan (1995), “Alpamış Destanı” Dünya Hoşgörü-Manas-Abay Yılı Vıı. Uluslararası Türk Halk Edebiyatı Semineri Ve Türk Dünyası Kültür Kurultayı Bildirileri, Kırıkkale 9- 11. 6. 1995, 87-93. (Http://Turkoloji.Cu.Edu.Tr/Halk%20edebıyatı/Dogan_Kaya_Alpamis_Destani.Pdf/ 16.05.2016) KAYA Doğan (2001), Folklorumuzda Beddua Söyleme Geleneği Ve Türk Halk Şiirinde Beddualar, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara. Kaynakça ÜÇÜNCÜ Kemal (2006), Alpamış, Töre Yayın Grubu, İstanbul. ҚАРМЫШАҚОВ НУРДИН УУЛУ Аман (2013), БАТА, бата берүү каалоо-тилектер, Бишкек. ОРЫСБАЙ Әбдылдаұлы (2011), Айтұмар Ақ Баталар, Ана Тили Баспасы Алматы.