Yaratıcılık Kavramı ile İlişkili Kuramsal Yaklaşımlar
Öz
Yaratıcılık kavramı yüzyıllardır tüm duyuşsal ve düşünsel etkinliklerde, her türlü çalışma ve uğraşın içinde varlığını gösteren bir olgudur. Bu bağlamda yaratıcılık kavramı farklı disiplinlerden araştırmacılar tarafından o disiplinin dinamiklerine bağlı olarak farklı açılardan ele almakta ve farklı tanımlamalar yapılmaktadır. Birçok farklı disiplinin üzerinde teoriler ürettiği; yalın tanımlamalara sığmayan, çok boyutlu bir fenomen olarak yaratıcılık kavramı farklı açılardan ele alınarak sınıflandırılmıştır. Yaratıcılığın tanımlamaları irdelendiğinde araştırmacı ve eğitimcilerin tanımlamalarının, net bir şekilde yaratıcılığın tek bir özelliğine vurgu yapmadığı saptanmaktadır. Bu makale kapsamında, çoğunlukla yenilik ve problem çözme ile özdeşleştirilen yaratıcılığı doğru bir biçimde ortaya koyabilmek için, yaratıcılık kavramına yaratıcı kişi, yaratıcı süreç, yaratıcı ürün açısından yaklaşarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Günümüze kadar yapılmış olan yaratıcılık tanımlamaları bilim dallarına göre ayrılarak irdelenmiş, bu tanımlamaların yaratıcılığın yaratıcı kişi, yaratıcı süreç, yaratıcı ürün özelliklerinden hangisi ya da hangileri ile ilişkili olduğu incelenmiştir. Ayrıca bu ilişkiler çeşitli diyagramlarla özetlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Abra, Jock. The motives for creative work: An inquiry with speculations about sports and religion. Hampton Pr, 1997.
- Adams, James. L., The Care and Feeding of Ideas: A Guide to Encouraging Creativity, Stanford Alumni Association, 1986.
- Adams, James. L., Conceptual Blockbusting: A Guide to Better Ideas, Addison-Wesley Publising Company Inc., Reading, Ma, USA, 2001.
- Adorno, T. W., Frenkel-Brunswik, E., Levinson, D. J. , Sanford, R. N., The Authoritarian Personality, 1950.
- Argyris, Chris, and Donald A. Schön. "Organisational learning II: Theory, method and practice." Reading: Addison-Wesley, 1996.
- Amabile, Teresa M. "Creativity in Context", 1996.
- Atkinson, R., L., Atkinson, R.C., Smith, E. E, Bem, D.J., Nolen-Hoeksema, Psikolojiye Giriş, Arkadaş Yayınları,1996.
- Ausubel, David P. "Some psychological and educational limitations of learning by discovery." The arithmetic teacher 11.5, 1964: 290-302.
- Ausubel, David Paul, Floyd G. Robinson. School learning: An introduction to educational psychology. New York: Holt, Rinehart and Winston, 1969.
- Ayıran, Nezih. Mimari tasarlama sürecine ve yapma çevrenin insan ve toplum üzerindeki etkilerine yaratıcılık bakış açısından bir yaklaşım. Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Diss. İTÜ, 1984.