Yaşlı Yetişkinlerin Kişisel Anılarında İçsel Durumsal Dil Kullanımının Cinsiyet Farklılıkları Açısından Karşılaştırılması
Öz
Bu araştırmada, yaşlı bireylerin otobiyografik anılarını hatırlarken kullandıkları içsel durumsal dil kategorilerinin cinsiyet farklılıkları açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. İçsel durumsal dil, anlatılan anıyla ilgili duygu (mutluluk, üzüntü), biliş (anlamak, düşünmek), algı (görmek, duymak) ve fizyolojik durum (üşümek, yorulmak) gibi kategorileri içeren ve bireyin yaşadığı olaydan belli bir anlama ulaşmasını sağlayan bilişsel bir süreçtir. Araştırmada, 65 yaş ve üstü toplam 60 bireyden beş yaşam dönemine ait birer anı anlatmaları istenmiş, kaydedilen anılar içsel durumsal dil kategorileri açısından incelenmiştir. Sonuçta, kadın katılımcıların anılarını daha fazla duygusal ifade kullanarak öyküleştirdikleri ve daha fazla olumsuz ifade tercih ettikleri gözlenmiştir. Kadınlar, erkeklere kıyasla ergenliğe dair anılarını daha olumlu ifadelerle anlatırken, orta yaşa ait anıları için daha olumsuz ifadeler kullanmışlardır. Biliş, algı ve fizyolojik durum ifadelerinin kullanımları bakımından herhangi bir cinsiyet farklılığı gözlenmemiştir. Sonuçlar cinsiyetlerin maruz kaldıkları farklı sosyalleşme süreçleri ve yaşla ilgili farklılıklar açısından değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Yaşlanma,Otobiyografik Bellek,Cinsiyet Farklılıkları,İçsel Durumsal Dil
References
- Adams, S., Kuebli, J., Boyle, P. A. ve Fivush, R. (1995). Gender differences in parent-child conversations about past emotions: A longitudinal investigation. Sex Roles, 33, 309–323.
- Aizpurua, A. ve Koutstaal, W. (2015). A matter of focus: Detailed memory in the intentional autobiographical recall of older and younger adults. Consciousness and Cognition, 33, 145-155.
- Bauer PJ, Stark EN, Lukowski AF, Redamacher J, Van Abbema DL, Ackil JK. (2005). Working together to make sense of the past: Mothers' and children's use of internal states language in conversations about traumatic and nontraumatic events Journal of Cognition and Development, 6, 463-488.
- Bauer, P. J., Stennes, L. ve Haight, J. C. (2003). Representation of the inner self in autobiography: Women’s and men’s use of internal states language in personal narratives. Memory, 11, 27–42.
- Bohanek, J. G., ve Fivush, R. (2010). Personal narratives, well-being, and gender in adolescence. Cognitive Development, 25, 368–379.
- Brody, L. R. ve Hall, J. (1993). Gender and emotion. In M. Lewis & J. Haviland (Eds.), Handbook of emotions (pp. 447–461). New York: Guilford Press.
- Comblain C., D'Argembeau A. ve Linden, M.V. (2005). Phenomenal characteristics of autobiographical memories for emotional and neutral events in older and younger adults. Experimental Aging Research, 31(2), 173-89.
- Davis, P. J. (1999). Gender differences in autobiographical memory for childhood emotional experiences. Journal of Personality and Social Psychology, 76, 498–510.
- Ertan, T. ve Eker, E. (2000). Reliability, validity, and factor structure of the Geriatric Depression Scale in Turkish elderly: Are there different factor structures for different cultures. International Psychogeriatrics, 12(2), 163–172.
- Fivush, R. (1998). Gendered narratives: Elaboration, structure and emotion in parent-child reminiscing across the preschool years. In C.P. Thompson, D.J. Herrmann, D. Bruce, J.D. Read, D.G. Payne, & M.P. Toglia (Eds.), Autobiographical memory: Theoretical and Applied Perspectives, (pp. 79-104). Hillsdale, NJ: Erlbaum.