İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

Furat Akdemir

doi:10.15869/itobiad.701970

TR EN

İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

Abstract

Allah hakkında konuşmak insanın en temel sorunlarından biridir. Kur'an, Allah'ı isim, sıfat, fiil ve haberi yönleri ile varlığa tanıtmıştır. Vahiy; Allah'ı eşsiz, mutlak gayb olan, benzersiz, kutsal ve yüce olan Zât olarak nitelemiştir. Vahyin Allah hakkında bilgi sunması, insanın Allah hakkında bilgi edinme, anlama, kavrama, deliller ve bilgiler üretmesine yardımcı olmuştur. Allah'a ait isimler ve O'na yönelik taşıdığı anlamlar, beşerin zihin dünyasında Allah tasavvurunu oluşturur. Tirmizi'de geçen listeli esmâ-i hüsnâ rivayeti İslâm dünyasında meşhurdur. Kur'an'da geçtiği halde Esmâ-i Hüsnâ listelerinde geçmeyen çok sayıda isim bulunmaktadır. Bu konu Kelâm ilminin en temel konusudur. İslam kelâmcıları, filozoflar, Cehmiyye, Mu’tezile, Eş’arîyye, Matürîdiyye ve Hanbelîler gibi ekollerde sıfatların, Allah'ın zâtıyla arasındaki ilişkisi konusu temel görüş ayrılığıdır.

Keywords

Allah,Vahiy,Zât,Sıfat,Sıfatiyye,Tecsim,Teşbih,Muattıla

References

Abdulbaki, Muhammed Fuâd. (1988). Mu'cemu'l-Mufehres Mufehres li’l-Elfâzi’l-Kur’ani’l-Kerim. 2. baskı, Kahire: Daru'l-Hadis.
Abdulcebbâr, Kâdî. (2013). Şerhu’l-usûli’l-hamse. Trc. İlyas Çelebi, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
Abdulhamid, İrfan. (2011). İslamda itikâdi Mezhepler ve Akaid Esasları. Trc. M. Saim Yeprem, TDV Yay. Ankara.
Abdurrazzâk, b.Hemmâm es-San‘ânî. (1390-92/1970-72). el-Musannef. Nşr. Habîburrahman el-A‘zamî, Beyrut:
Ahmed b. Hanbel. (1313/1895). el-Müsned. Mısır:
Akdemir, Furat. (2018). Fetânet Sıfatı Bağlamında Hz. peygamberin Örnekliği Meselesi. Ankara: İlâhiyatYayınları.
Akdemir, Furat. (2016) Allah İnsan iletişiminin Mahiyeti Üzerine Bir Değerlendirme. Kelâm araştırmaları Dergisi, Cilt 14, Sayı.2.
Ateş,Süleyman. (1989). Yüce Kur'an Çağdaş Tefsiri, İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat.
Aydın , Mehmet. (1992). Din Felsefesi. Ankara: Selçuk Yayınevi.
el-Bağdâdî, Ebû Mansur Abdulkahir. (1991). El-Fark Beyne'l-Fırak -"Mezhepler Arasındaki Farklar. Trc. Ethem Ruhi Fığlalı, Ankara: TDV Yay.

el-Bâkıllânî, Ebî Bekr Muhammed b. Tayyib b. Muhammed el-Basrî. (1957). Kitâbu't-Temhîd. Beyrut: el-Mektebetu'ş-Şerkiyye.
Abdülkâdir, Bedrân. el-Medħal ilâ mezhebi’l-İmâm Ahmed b. Hanbel. (1919) Kahire.
Beyhakî, Ebu Bekr. (1984). el-İtikâd alâ Mezhebi's-Selefi Ehli's-Sünneti ve'l-Cemâ'a. Kahire.
el-Beyhaki, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyn b. Alî. (1985 ). Kitabu el-esmâu ve'sıfat. Thk. İmâdüddîn Ahmed Haydar, Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-Arabî.
Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. (1996). el-Camiu’s-Sahih. İstanbul.
el-Cüveynî, İmâmu'l-Haremeyn. Kitâbu'l-İrşâd. (2010). Trc. A. Bülent Baloğlu, S. Yılmaz, M.İlhan, F. Sancar, Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları. Deniz, Gürbüz. (2009). Felsefe-Kelâm Tartışmaları. Ankara: Fecr Yayınları.
Ebû Davûd, Süleyman b. Eş’as es-Sicistani. (1981). es-Sünen. İstanbul.
Ebû Hanîfe Nu‘mân b. Sâbit b. Zûtâ b. Mâh. (2010). el-Fıkhu'l-Ekber- İmam-ı A'zam'ın Beş Eseri. Trc. Mustaf Öz, 6. baskı, İstanbul: İFAV Yayınları.
Esed, Muhammed. (2009). Kur’an Mesajı. 7. baskı, İstanbul: İşaret Yayınları.
el-Eş'arî, Ebu'l-Hasan Ali b. İsmail. (2010). el-İbâne ve usûlü ehli's-sünnet. Trc. Ramazan Biçer, İstanbul: Gelenek Yayınları.
el-Eş'arî, Ebu'l-Hasan Ali b. İsmail. (2005). Mâkâlatü'l-İslâmiyyîn ve İhtilafu'l-Musallîn, İlk Dönem İslam Mezhepler. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
el-Fârâbî, Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b. Uzluğ et-Türkî. İslam Filozoflarından Felsefe Metinleri, Felsefenin Temel Meseleleri. (2014). Trc. Mahmut Kaya, 9. baskı İstanbul: Klasik Yayınları.
el-Fârâbî, Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b. Uzluğ et-Türkî. (1346). Kitâbu'l-Fusûs, Haydarabad.
el-Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed et-Tûsî. (2014). el- İktisâd fi'l-İtikâd- İtikadda Orta Yol. Trc. Osman Demir, 2. baskı, İstanbul: Klasik Yayınları.
el Ğusn, Abdullah b. Salih b. Abdülaziz. (1417). Esmâüllahü'l-Hüsnâ. Riyad: Daru'l-Vatan.
İbn Hazm, Ebû Muhammed Alî b. Ahmed b. Saîd b. Hazm el-Endelüsî el-Kurtubî. (2017). El-Fasl fi'l-Milel ve'l-Ehvâ ve'n-Nihâl-Dinler ve Mezhepler Tarihi. Trc. Halil İbrahim Bulut, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
İbn Kesir, Ebü’l-Fidâ İmadüddin İsmail b. Ömer. (2000). Tefsîrü’l-Kur’ani’l-‘Azîm. Thk. Mustafa es-Seyyid Muhammed, Muhammed Seyyid Reşad, Hasan Abbay, Kahire: Müessesetü Kurtuba.
İbn Kesir, İmâduddîn Ebu'l-Fidâ İsmail İbn Ömer. (1999). Tefsiru'l-Kur'âni'l-Azîm. 2. Baskı.
İbn Mâce, Muhammed b. Yezid el-Kazvinî. (1981). ) es-Sünen. Thk. M. Fuad Abdulbakî, İstanbul:
İbn Sinâ, Ebû Alî el-Hüseyn b. Abdillâh b. Alî. (2014). İslam Filozoflarından Felsefe Metinleri, er-Risâletü'l-Arşiyye fî Hakîkati't-Tevhîd ve İsbât'n-Nübüvve, (Tevidin Hakikati ve Nübüvvetin İspâı Üzerine). Trc. Mahmut Kaya, 9. baskı, İstanbul: Klasik Yayınları.
İbn Sinâ, Ebû Alî el-Hüseyn b. Abdillâh b. Alî. (2004). Kitâbu'ş-Şifâ, Metâfizik. Trc. Ekrem Demirli, Ömer Türker, İstanbul: Literea Yayınları.
İbn Sinâ, Ebû Alî el-Hüseyn b. Abdillâh b. Alî. (2012). en-Necât. Trc. Kübra Şenel, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
İzmirli, İsmail Hakkı. (2013). Yeni İlmi Kelâm. Ankara: Ankara Okulu Yayınları.
Kâdî Abdulcebbâr. (2013). Şerhu’l-Usûli’l-Hamse. Çev. İlyas Çelebi), İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
el-Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr. (2006). el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’an.,Thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türki, Beyrut: Müessesetü’r-Risale.
el-Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferh. (2005). el-Esma fî şerhi esmaillahi'l-hüsnâ ve sıfatihi, Beyrut: el-Mektebetü'l-Asriyye,
Malik b. Enes b. Amir. (1981). el-Muvatta. Thk. M. Fuad Abdulbaki, İstanbul.
el-Mâtürîdî, Ebû Mansûr. (2005). Kitâbü't-Tevhîd Tercümesi. Terc. Bekir Topaloğlu, Ankara:İSAM, Yayınları.
el-Mâtürîdî, Ebû Mansûr. (2011). Mâtürîdî'nin Akide Rislaesi ve Şerhi, Tahkik-Tercüme, M. Saim Yeprem, Ankara: TDV. Yayınları.
Müslim b. Haccâc b. Müslim el- Kuşeyrî en-Nişaburî. (1956). el-Cami'u'-Sahih. Thk. Muhammed Fuâd Abdulbakî, Beyrut.
en-Neşşâr, Ali Sami. (1999). İslam'da Felsefi Düşüncenin Doğuşu. Trc. Osman Tunç, İstanbul: İnsan Yayınları.
Nevevî, Muhiddîn. (1401). Şerhu en-Nevevî alâ Sahîhi Müslim. Beyrut: Dâru'l-Fikr.
er-Râzi, Fahreddîn. (1991). Tefsi-i Kebir. Çev. Heyet, Ankara: Akçağ Yayınları.
es-Sâbûnî, Nûreddîn. (1995). el-Bidâye fî usûli'd-dîn, trc. Bekir Topaloğlu, 5. baskı (Ankara: Diyanet İşl. Başk. Yayınları.
es-Sâbûnî, Nûreddîn. (1995). Mâturidiyye Akâidi. Trc. Bekir Topaloğlu, 5. baskı, Ankara: Diyanet İşl. Başk. Yayınları.
Selah, Muhammed Eşref. Hicâzî,( 2013). Esma-illahi'l-hüsnâ.
Sinanoğlu, Mustafa. (2005). "Muattıla", Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30: 330-331. Ankara: TDV Yayınları.
eş-Şehristânî , Muhammed. (2014). el-Milel ve'n-Nihal. Çev. Mustafa Öz, 3. basım, İstanbul: Litera Yayıları.
eş-Şerbâsî, Ahmed b. Abdühû. (1987). Mevsûatu lehü’l-esmâil-hüsnâ. Beyrut.
Taberî, Ebû Cafer İbn Cerir Muhammed b. Cerir b. Yezid. (2001/1422). Câmiü’l-Beyân ‘an-Te’vîli Âyi’l-Kur’an. Thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî, Kahire.
Taftazânî, Sa'düddîn. (2010). Şerhu'l-Akâid. Hazırlayan: Süleyman Uludağ, 5. baskı İstanbul: Dergâh Yayınları.
Tirmizî, Muhammed bin Îsâ. (1937-1975). es-Sünen, Mısır.
Tûsî, Alâeddin Ali, (1990). Kitâbu'z-Zuhr. Trc. Recep Duran, Ankara.
Özler, Mevlüt, (2012). Kelâm. Editör: Ş.Ali Düzgün, Ankara: Grafiker Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Authors

Furat Akdemir ^*
0000-0002-1426-6489
Türkiye

Publication Date

June 30, 2020

Submission Date

March 10, 2020

Acceptance Date

June 22, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 9 Number: 2

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.701970

IZ

https://izlik.org/JA58PA92GG

APA

Akdemir, F. (2020). İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1581-1609. https://doi.org/10.15869/itobiad.701970

AMA

1.Akdemir F. İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. itobiad. 2020;9(2):1581-1609. doi:10.15869/itobiad.701970

Chicago

Akdemir, Furat. 2020. “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (2): 1581-1609. https://doi.org/10.15869/itobiad.701970.

EndNote

Akdemir F (June 1, 2020) İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 2 1581–1609.

IEEE

[1]F. Akdemir, “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”, itobiad, vol. 9, no. 2, pp. 1581–1609, June 2020, doi: 10.15869/itobiad.701970.

ISNAD

Akdemir, Furat. “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9/2 (June 1, 2020): 1581-1609. https://doi.org/10.15869/itobiad.701970.

JAMA

1.Akdemir F. İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. itobiad. 2020;9:1581–1609.

MLA

Akdemir, Furat. “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 2, June 2020, pp. 1581-09, doi:10.15869/itobiad.701970.

Vancouver

1.Furat Akdemir. İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. itobiad. 2020 Jun. 1;9(2):1581-609. doi:10.15869/itobiad.701970

Cited By

TOPLUMSAL DAYANIŞMAYA ZARARLARI AÇISINDAN TEKFİR DÜŞÜNCESİ VE BU DÜŞÜNCENİN GEREKÇELERİNDEN BİRİ OLAN HAKİKATİ TEMSİL İDDİASININ İMKÂNI

Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17859/pauifd.1001171

Journal of the Human and Social Science Researches is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).

İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

Abstract

Keywords

The Problem of Understanding Administrative Allah in the Thought of Islam

Abstract

Keywords

References

Details

Primary Language

Subjects

Journal Section

Authors

Publication Date

Submission Date

Acceptance Date

Published in Issue

DOI

IZ

Cite

Cited By

TOPLUMSAL DAYANIŞMAYA ZARARLARI AÇISINDAN TEKFİR DÜŞÜNCESİ VE BU DÜŞÜNCENİN GEREKÇELERİNDEN BİRİ OLAN HAKİKATİ TEMSİL İDDİASININ İMKÂNI

ALLAH’IN İSİMLERİNİN TEVKÎFÎLİĞİ VE KEMALPAŞAZÂDE’NİN TARTIŞMADAKİ KONUMU

GÜNÜMÜZ BAZI TOPLUM DİNAMİKLERİNİN İZLERİNİ ORHUN YAZITLARINDA TESPİT ETMEK

Kelam’da Esmâu’l-Hüsnâ Tartışmaları

Türk Destanlarında Allah’ın İsim ve Sıfatları

Haberî Sıfatlar ve Süleyman Ateş’in Haberî Sıfatlara İlişkin Görüşleri

Allah'ın Sıfatlarının Temellendirilmesinde Tekâbül Delili ve Eleştirisi