İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

Furat Akdemir

doi:10.15869/itobiad.701970

TR EN

İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

Öz

Allah hakkında konuşmak insanın en temel sorunlarından biridir. Kur'an, Allah'ı isim, sıfat, fiil ve haberi yönleri ile varlığa tanıtmıştır. Vahiy; Allah'ı eşsiz, mutlak gayb olan, benzersiz, kutsal ve yüce olan Zât olarak nitelemiştir. Vahyin Allah hakkında bilgi sunması, insanın Allah hakkında bilgi edinme, anlama, kavrama, deliller ve bilgiler üretmesine yardımcı olmuştur. Allah'a ait isimler ve O'na yönelik taşıdığı anlamlar, beşerin zihin dünyasında Allah tasavvurunu oluşturur. Tirmizi'de geçen listeli esmâ-i hüsnâ rivayeti İslâm dünyasında meşhurdur. Kur'an'da geçtiği halde Esmâ-i Hüsnâ listelerinde geçmeyen çok sayıda isim bulunmaktadır. Bu konu Kelâm ilminin en temel konusudur. İslam kelâmcıları, filozoflar, Cehmiyye, Mu’tezile, Eş’arîyye, Matürîdiyye ve Hanbelîler gibi ekollerde sıfatların, Allah'ın zâtıyla arasındaki ilişkisi konusu temel görüş ayrılığıdır.

Anahtar Kelimeler

Allah,Vahiy,Zât,Sıfat,Sıfatiyye,Tecsim,Teşbih,Muattıla

Kaynakça

Abdulbaki, Muhammed Fuâd. (1988). Mu'cemu'l-Mufehres Mufehres li’l-Elfâzi’l-Kur’ani’l-Kerim. 2. baskı, Kahire: Daru'l-Hadis.
Abdulcebbâr, Kâdî. (2013). Şerhu’l-usûli’l-hamse. Trc. İlyas Çelebi, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
Abdulhamid, İrfan. (2011). İslamda itikâdi Mezhepler ve Akaid Esasları. Trc. M. Saim Yeprem, TDV Yay. Ankara.
Abdurrazzâk, b.Hemmâm es-San‘ânî. (1390-92/1970-72). el-Musannef. Nşr. Habîburrahman el-A‘zamî, Beyrut:
Ahmed b. Hanbel. (1313/1895). el-Müsned. Mısır:
Akdemir, Furat. (2018). Fetânet Sıfatı Bağlamında Hz. peygamberin Örnekliği Meselesi. Ankara: İlâhiyatYayınları.
Akdemir, Furat. (2016) Allah İnsan iletişiminin Mahiyeti Üzerine Bir Değerlendirme. Kelâm araştırmaları Dergisi, Cilt 14, Sayı.2.
Ateş,Süleyman. (1989). Yüce Kur'an Çağdaş Tefsiri, İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat.
Aydın , Mehmet. (1992). Din Felsefesi. Ankara: Selçuk Yayınevi.
el-Bağdâdî, Ebû Mansur Abdulkahir. (1991). El-Fark Beyne'l-Fırak -"Mezhepler Arasındaki Farklar. Trc. Ethem Ruhi Fığlalı, Ankara: TDV Yay.

el-Bâkıllânî, Ebî Bekr Muhammed b. Tayyib b. Muhammed el-Basrî. (1957). Kitâbu't-Temhîd. Beyrut: el-Mektebetu'ş-Şerkiyye.
Abdülkâdir, Bedrân. el-Medħal ilâ mezhebi’l-İmâm Ahmed b. Hanbel. (1919) Kahire.
Beyhakî, Ebu Bekr. (1984). el-İtikâd alâ Mezhebi's-Selefi Ehli's-Sünneti ve'l-Cemâ'a. Kahire.
el-Beyhaki, Ebû Bekr Ahmed b. Hüseyn b. Alî. (1985 ). Kitabu el-esmâu ve'sıfat. Thk. İmâdüddîn Ahmed Haydar, Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-Arabî.
Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmail. (1996). el-Camiu’s-Sahih. İstanbul.
el-Cüveynî, İmâmu'l-Haremeyn. Kitâbu'l-İrşâd. (2010). Trc. A. Bülent Baloğlu, S. Yılmaz, M.İlhan, F. Sancar, Ankara: Diyanet Vakfı Yayınları. Deniz, Gürbüz. (2009). Felsefe-Kelâm Tartışmaları. Ankara: Fecr Yayınları.
Ebû Davûd, Süleyman b. Eş’as es-Sicistani. (1981). es-Sünen. İstanbul.
Ebû Hanîfe Nu‘mân b. Sâbit b. Zûtâ b. Mâh. (2010). el-Fıkhu'l-Ekber- İmam-ı A'zam'ın Beş Eseri. Trc. Mustaf Öz, 6. baskı, İstanbul: İFAV Yayınları.
Esed, Muhammed. (2009). Kur’an Mesajı. 7. baskı, İstanbul: İşaret Yayınları.
el-Eş'arî, Ebu'l-Hasan Ali b. İsmail. (2010). el-İbâne ve usûlü ehli's-sünnet. Trc. Ramazan Biçer, İstanbul: Gelenek Yayınları.
el-Eş'arî, Ebu'l-Hasan Ali b. İsmail. (2005). Mâkâlatü'l-İslâmiyyîn ve İhtilafu'l-Musallîn, İlk Dönem İslam Mezhepler. İstanbul: Kabalcı Yayınları.
el-Fârâbî, Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b. Uzluğ et-Türkî. İslam Filozoflarından Felsefe Metinleri, Felsefenin Temel Meseleleri. (2014). Trc. Mahmut Kaya, 9. baskı İstanbul: Klasik Yayınları.
el-Fârâbî, Ebû Nasr Muhammed b. Muhammed b. Tarhan b. Uzluğ et-Türkî. (1346). Kitâbu'l-Fusûs, Haydarabad.
el-Gazzâlî, Ebû Hâmid Muhammed b. Muhammed b. Muhammed b. Ahmed et-Tûsî. (2014). el- İktisâd fi'l-İtikâd- İtikadda Orta Yol. Trc. Osman Demir, 2. baskı, İstanbul: Klasik Yayınları.
el Ğusn, Abdullah b. Salih b. Abdülaziz. (1417). Esmâüllahü'l-Hüsnâ. Riyad: Daru'l-Vatan.
İbn Hazm, Ebû Muhammed Alî b. Ahmed b. Saîd b. Hazm el-Endelüsî el-Kurtubî. (2017). El-Fasl fi'l-Milel ve'l-Ehvâ ve'n-Nihâl-Dinler ve Mezhepler Tarihi. Trc. Halil İbrahim Bulut, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı.
İbn Kesir, Ebü’l-Fidâ İmadüddin İsmail b. Ömer. (2000). Tefsîrü’l-Kur’ani’l-‘Azîm. Thk. Mustafa es-Seyyid Muhammed, Muhammed Seyyid Reşad, Hasan Abbay, Kahire: Müessesetü Kurtuba.
İbn Kesir, İmâduddîn Ebu'l-Fidâ İsmail İbn Ömer. (1999). Tefsiru'l-Kur'âni'l-Azîm. 2. Baskı.
İbn Mâce, Muhammed b. Yezid el-Kazvinî. (1981). ) es-Sünen. Thk. M. Fuad Abdulbakî, İstanbul:
İbn Sinâ, Ebû Alî el-Hüseyn b. Abdillâh b. Alî. (2014). İslam Filozoflarından Felsefe Metinleri, er-Risâletü'l-Arşiyye fî Hakîkati't-Tevhîd ve İsbât'n-Nübüvve, (Tevidin Hakikati ve Nübüvvetin İspâı Üzerine). Trc. Mahmut Kaya, 9. baskı, İstanbul: Klasik Yayınları.
İbn Sinâ, Ebû Alî el-Hüseyn b. Abdillâh b. Alî. (2004). Kitâbu'ş-Şifâ, Metâfizik. Trc. Ekrem Demirli, Ömer Türker, İstanbul: Literea Yayınları.
İbn Sinâ, Ebû Alî el-Hüseyn b. Abdillâh b. Alî. (2012). en-Necât. Trc. Kübra Şenel, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
İzmirli, İsmail Hakkı. (2013). Yeni İlmi Kelâm. Ankara: Ankara Okulu Yayınları.
Kâdî Abdulcebbâr. (2013). Şerhu’l-Usûli’l-Hamse. Çev. İlyas Çelebi), İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yayınları.
el-Kurtubî, Ebû Abdillah Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr. (2006). el-Câmi’ li Ahkâmi’l-Kur’an.,Thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türki, Beyrut: Müessesetü’r-Risale.
el-Kurtubî, Ebû Abdillâh Muhammed b. Ahmed b. Ebî Bekr b. Ferh. (2005). el-Esma fî şerhi esmaillahi'l-hüsnâ ve sıfatihi, Beyrut: el-Mektebetü'l-Asriyye,
Malik b. Enes b. Amir. (1981). el-Muvatta. Thk. M. Fuad Abdulbaki, İstanbul.
el-Mâtürîdî, Ebû Mansûr. (2005). Kitâbü't-Tevhîd Tercümesi. Terc. Bekir Topaloğlu, Ankara:İSAM, Yayınları.
el-Mâtürîdî, Ebû Mansûr. (2011). Mâtürîdî'nin Akide Rislaesi ve Şerhi, Tahkik-Tercüme, M. Saim Yeprem, Ankara: TDV. Yayınları.
Müslim b. Haccâc b. Müslim el- Kuşeyrî en-Nişaburî. (1956). el-Cami'u'-Sahih. Thk. Muhammed Fuâd Abdulbakî, Beyrut.
en-Neşşâr, Ali Sami. (1999). İslam'da Felsefi Düşüncenin Doğuşu. Trc. Osman Tunç, İstanbul: İnsan Yayınları.
Nevevî, Muhiddîn. (1401). Şerhu en-Nevevî alâ Sahîhi Müslim. Beyrut: Dâru'l-Fikr.
er-Râzi, Fahreddîn. (1991). Tefsi-i Kebir. Çev. Heyet, Ankara: Akçağ Yayınları.
es-Sâbûnî, Nûreddîn. (1995). el-Bidâye fî usûli'd-dîn, trc. Bekir Topaloğlu, 5. baskı (Ankara: Diyanet İşl. Başk. Yayınları.
es-Sâbûnî, Nûreddîn. (1995). Mâturidiyye Akâidi. Trc. Bekir Topaloğlu, 5. baskı, Ankara: Diyanet İşl. Başk. Yayınları.
Selah, Muhammed Eşref. Hicâzî,( 2013). Esma-illahi'l-hüsnâ.
Sinanoğlu, Mustafa. (2005). "Muattıla", Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 30: 330-331. Ankara: TDV Yayınları.
eş-Şehristânî , Muhammed. (2014). el-Milel ve'n-Nihal. Çev. Mustafa Öz, 3. basım, İstanbul: Litera Yayıları.
eş-Şerbâsî, Ahmed b. Abdühû. (1987). Mevsûatu lehü’l-esmâil-hüsnâ. Beyrut.
Taberî, Ebû Cafer İbn Cerir Muhammed b. Cerir b. Yezid. (2001/1422). Câmiü’l-Beyân ‘an-Te’vîli Âyi’l-Kur’an. Thk. Abdullah b. Abdulmuhsin et-Türkî, Kahire.
Taftazânî, Sa'düddîn. (2010). Şerhu'l-Akâid. Hazırlayan: Süleyman Uludağ, 5. baskı İstanbul: Dergâh Yayınları.
Tirmizî, Muhammed bin Îsâ. (1937-1975). es-Sünen, Mısır.
Tûsî, Alâeddin Ali, (1990). Kitâbu'z-Zuhr. Trc. Recep Duran, Ankara.
Özler, Mevlüt, (2012). Kelâm. Editör: Ş.Ali Düzgün, Ankara: Grafiker Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Furat Akdemir ^*
0000-0002-1426-6489
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

10 Mart 2020

Kabul Tarihi

22 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.15869/itobiad.701970

IZ

https://izlik.org/JA58PA92GG

APA

Akdemir, F. (2020). İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1581-1609. https://doi.org/10.15869/itobiad.701970

AMA

1.Akdemir F. İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. itobiad. 2020;9(2):1581-1609. doi:10.15869/itobiad.701970

Chicago

Akdemir, Furat. 2020. “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (2): 1581-1609. https://doi.org/10.15869/itobiad.701970.

EndNote

Akdemir F (01 Haziran 2020) İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 2 1581–1609.

IEEE

[1]F. Akdemir, “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”, itobiad, c. 9, sy 2, ss. 1581–1609, Haz. 2020, doi: 10.15869/itobiad.701970.

ISNAD

Akdemir, Furat. “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9/2 (01 Haziran 2020): 1581-1609. https://doi.org/10.15869/itobiad.701970.

JAMA

1.Akdemir F. İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. itobiad. 2020;9:1581–1609.

MLA

Akdemir, Furat. “İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Haziran 2020, ss. 1581-09, doi:10.15869/itobiad.701970.

Vancouver

1.Furat Akdemir. İslâm Düşüncesinde Allah’ın Sıfatlarını Anlama Sorunu. itobiad. 01 Haziran 2020;9(2):1581-609. doi:10.15869/itobiad.701970

Cited By

TOPLUMSAL DAYANIŞMAYA ZARARLARI AÇISINDAN TEKFİR DÜŞÜNCESİ VE BU DÜŞÜNCENİN GEREKÇELERİNDEN BİRİ OLAN HAKİKATİ TEMSİL İDDİASININ İMKÂNI

Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.17859/pauifd.1001171

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY NC) ile lisanslanmıştır.

İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

İslâm Düşüncesinde Allah'ın Sıfatlarını Anlama Sorunu

Öz

Anahtar Kelimeler

The Problem of Understanding Administrative Allah in the Thought of Islam

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

TOPLUMSAL DAYANIŞMAYA ZARARLARI AÇISINDAN TEKFİR DÜŞÜNCESİ VE BU DÜŞÜNCENİN GEREKÇELERİNDEN BİRİ OLAN HAKİKATİ TEMSİL İDDİASININ İMKÂNI

ALLAH’IN İSİMLERİNİN TEVKÎFÎLİĞİ VE KEMALPAŞAZÂDE’NİN TARTIŞMADAKİ KONUMU

GÜNÜMÜZ BAZI TOPLUM DİNAMİKLERİNİN İZLERİNİ ORHUN YAZITLARINDA TESPİT ETMEK

Kelam’da Esmâu’l-Hüsnâ Tartışmaları

Türk Destanlarında Allah’ın İsim ve Sıfatları

Haberî Sıfatlar ve Süleyman Ateş’in Haberî Sıfatlara İlişkin Görüşleri

Allah'ın Sıfatlarının Temellendirilmesinde Tekâbül Delili ve Eleştirisi