Research Article

Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi

Volume: 9 Number: 5 December 29, 2020
EN TR

Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi

Abstract

Mevcut araştırmanın amacı alan yazında oldukça yeni bir kavram olan nomofobinin “genişletilmiş benlik kuramı” açısından ele alınmasıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda konu hakkında alan yazın taraması yapılmıştır. Alan yazın taraması “genişletilmiş benlik kuramı”, “Belk”, “nomofobi” kavramları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda önce nomofobi kavramı ve akıllı telefon bağımlılığına yönelik kuramsal bilgilere yer verilmiştir. Daha sonra genişletilmiş benlik kuramı açısından nomofobi tanımlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen alan taraması gözden geçirildiğinde nomofobinin, akıllı telefon teknolojisiyle insan hayatına girmiş özgül fobi türleri arasında yer alan ve akıllı telefonsuz kalma korkusu olarak adlandırılan bir bozukluk olarak tanımlandığı görülmektedir. Ayrıca nomofobinin tanılanmasında özgül fobi ve akıllı telefon bağımlılığı tanı ölçütleri kullanılmaktadır. Genişletilmiş Benlik Kuramı bireyin sahip olduğu nesneleri bir süre sonra kendisinin/bedeninin bir parçasıymış gibi algılaması üzerine dayalıdır. Nomofobi ile ilişkili olabilecek değişkenlerle ilgili alan yazında çok sayıda çalışmanın yapıldığı görülmektedir. Çalışmaların bazıları nomofobinin nedenlerini ortaya çıkarmaya, bazıları ise nomofobinin tedavisine yöneliktir. Nomofobiye neden olan faktörleri belirlemeye yönelik çalışmalara bakıldığında birbiriyle örtüşen çalışma sonuçları olduğu gibi birbiriyle örtüşmeyen çalışma sonuçları da bulunmaktadır. Demografik özellikler ile nomofobi ilişkisinde, cinsiyet, yaş, eğitim durumu gibi değişkenlere göre birbirinden farklı sonuçlar elde edilmiştir. Cinsiyet, yaş, kişilik özellikleri, akademik yaşam, eğitim değişkenleri ile nomofobi arasındaki ilişkiyi ele alan bazı çalışmalarda arada bir farkın olmadığı sonucu elde edilirken, bazı çalışmalarda arada anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yapılan çalışmalarda nomofobinin, fiziksel sorunlar, stres, kaygı, depresyon gibi duygusal problemler ile ilişkisinin olduğu sonucunun elde edildiği de görülmektedir. Nomofobinin tedavisine yönelik çalışmalarda nomofobi internet bağımlılığının alt kategorisinde değerlendirildiği için internet bağımlılığında kullanılan tedavi yöntemlerinin (bilişsel-davranışçı terapi, yedi sihirli gün, amaçlı grup terapileri gibi) nomofobi tedavisinde de kullanıldığı görülmektedir. Sonuç olarak nomofobinin genişletilmiş benlik kuramı açısından açıklanabilen bir kavram olduğunu ortaya koyan yönüyle çalışmanın konu ile ilgili alan yazına özgün bir katkı verir nitelikte olduğu düşünülmektedir.

Keywords

Genişletilmş benlik kuramı, nomofobi, internet bağımlılığı, akıllı telefon bağımlılığı, özgül fobi

References

  1. Adnan, M., & Gezgin, D. M. (2016). Modern çağın yeni fobisi: Üniversite öğrencileri arasında nomofobi prevalansı. Journal of Faculty of Educational Sciences, 49(1), 86-95. doi: 10.1501/Egifak_0000001378
  2. Akman, E. (2019). Akıllı telefonsuz kalma korkusunun (Nomofobi) akademik başarıya etkisi: Süleyman Demirel Üniversitesi siyaset bilimi ve kamu yönetimi öğrencileri üzerinden bir değerlendirme. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(16), 256-275. doi: 10.33692/avrasyad.543756
  3. Alosaimi, F. D., Alyahya, H., Alshahwan, H., Al Mahyijari, N., & Shaik, S. A. (2016). Smartphone addiction among university students in Riyadh, Saudi Arabia. Saudi Medical Journal, 37(6), 675-683. doi: 10.15537/smj.2016.6.14430.
  4. Argumosa-Villari L., Boada-Grau, J., & Vigil-Colet, A. (2017). Exploratory incestigation of theoretical predictors of nomopfobia using the mobile phone involvement questionnaire (MPIQ). Journal of Adolescence, 56, 127-135. Erişim tarihi: 09.08.2020. Erişim adresi: https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2017.02.003
  5. Augner, C., & Havker, G. W. (2012). Assosiciations between problematic mobile phone use and pyshological parameters in young adults. International Journal of Public Health, 57(2), 437-441. Erişim tarihi: 07.06.2020. Erişim adresi: https://doi.org/10.1007/s00038-011-0234-z
  6. Aydın, H. (2018). Sosyal medyadaki gelişmeleri kaçırma korkusunun (FoMO) içgüdüsel alımlara etkisinin öz belirleme kuramı ile açıklaması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17(Özel), 415-426. doi: 10.18092/ulikidince.439179
  7. Beck, A. (2008). Bilişsel terapi ve duygusal bozukluklar (Çev. A. Türkcan ve V. Öztürk). İstanbul: Litera Yayınları.
  8. Belk, R. W. (2016). Extended self and extending paradigmatic perpective stable, Journal of Consumer Research, 16(1), 129-132. Erişim tarihi: 08.07.2020. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/2489310
  9. Belk, R. W. (2014). Digital consumption and the extendedself. Journal of Marketing Management, 30(11-12), 1101-1118. Erişim tarihi: 08.07.2020. Erişim adresi: https://doi.org/10.1080/0267257X.-2014.939217.
  10. Belk, R. W. (2013). Extended self in a digital world. Journal of Consumer Research, 40(3), 477–500. Erişim tarihi: 08.07.2020 Erişim adresi: https://doi.org/10.1086/671052
APA
Günlü, A., & Uz Baş, A. (2020). Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(5), 3853-3873. https://doi.org/10.15869/itobiad.778313
AMA
1.Günlü A, Uz Baş A. Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi. itobiad. 2020;9(5):3853-3873. doi:10.15869/itobiad.778313
Chicago
Günlü, Aykut, and Aslı Uz Baş. 2020. “Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi”. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 (5): 3853-73. https://doi.org/10.15869/itobiad.778313.
EndNote
Günlü A, Uz Baş A (December 1, 2020) Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9 5 3853–3873.
IEEE
[1]A. Günlü and A. Uz Baş, “Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi”, itobiad, vol. 9, no. 5, pp. 3853–3873, Dec. 2020, doi: 10.15869/itobiad.778313.
ISNAD
Günlü, Aykut - Uz Baş, Aslı. “Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 9/5 (December 1, 2020): 3853-3873. https://doi.org/10.15869/itobiad.778313.
JAMA
1.Günlü A, Uz Baş A. Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi. itobiad. 2020;9:3853–3873.
MLA
Günlü, Aykut, and Aslı Uz Baş. “Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi”. İnsan Ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, vol. 9, no. 5, Dec. 2020, pp. 3853-7, doi:10.15869/itobiad.778313.
Vancouver
1.Aykut Günlü, Aslı Uz Baş. Genişletilmiş Benlik Kuramı Bağlamında Nomofobi. itobiad. 2020 Dec. 1;9(5):3853-7. doi:10.15869/itobiad.778313