Derleme

Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu

Sayı: 2026 22 Ekim 2026
PDF İndir

Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu

Öz

Sürdürülebilirlik, var olan kaynakların gelecek nesillere, yok edilmeden aktarılmasını ifade eder. Kaynaklar denilince doğal/çevresel kaynaklar, toplumsal/sosyal kaynaklar ve ekonomik kaynaklar akla gelmektedir. Ancak sınırsız ekonomik ihtiyaçlarla kıyaslandığında, doğal kaynakların sınırlı ve tükenebilir olduğu gerçeği sürdürülebilirlik kavramının kendi içinde çelişmesine neden olmaktadır. Bu bağlamda mevcut çalışmanın amacı, sürdürülebilirliğin yeşil büyüme paradigması çerçevesinde mümkün olup olmadığını teoriler ve gerçekler ekseninde ele alarak bu paradoksa dikkat çekmektir. Yeşil büyüme, ekonomik büyümeyi çevresel sürdürülebilirlikle birlikte gerçekleştirebilmeyi ifade etmektedir. Ekonomik büyüme gerçekleştirilirken, çevresel sürdürülebilirliği de sağlamak adına geliştirilen teknolojilerin aslında “yeşil büyüme paradoksu” oluşturduğu çalışma kapsamında tartışılmıştır. Maliyetin düşmesi ile tüketimi artıran verimliliğin, kaynak kullanımını azaltmak yerine artırabileceğini iddia eden Jevons paradoksu, bu çelişkili durumu açıklamak için modern enerji ekonomisinde geçen "geri tepme etkisi (rebound effect)" kavramı ele alınmıştır. Çevre dostu olarak tasarlanan her türlü teknolojiyi kapsayan şemsiye bir kavram olan “yeşil teknoloji”, avantajları ve dezavantajları ile derinlemesine ele alınmıştır. Başına “yeşil” terimi alan her kavramın gerçekte yeşil olup olmadığını sorgulayan bu çalışma, yeşil büyümeye alternatiflerin sunulduğu yaklaşımlara da değinerek sonuçlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, K. (2024). Electric Cars: Are they really ecological?. https://greenly.earth/en-gb/blog/industries/electric-cars-are-they-really-ecological (Erişim Tarihi: 1.05.2025). Aithal, S., and Aithal, S. (2016). Opportunities & challenges for green technology in 21st century. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/73661/1/MPRA_paper_73661.pdf. (Erişim Tarihi: 02.05.2025)
  2. Albrechtowicz, P. (2023). Electric vehicle impact on the environment in terms of the electric energy source—Case study. Energy Reports, 9, 3813-3821. Alcott, B. (2005). Jevons' paradox. Ecological Economics, 54(1), 9–21.
  3. Ayalew, M.E. and Jeevan, T.S.M.A. (2022). The technology of green chemistry and its function in redox response and: environmentally friendly technology for sustainable development: assessment of recent findings. Advances in Chemical Engineering and Science, 12, 131-144. https://doi.org/10.4236/aces.2022.123010.
  4. Aydoğdu, T. (2024). https://www.linkedin.com/pulse/donut-ekonomi-modeli-s%C3%BCrd%C3%BCr%C3%BClebilir-ekonomik-kalk%C4%B1nma-tu%C4%9F%C3%A7e-aydo%C4%9Fdu-n9lff/. (Erişim Tarihi: 21.05.2025)
  5. Balbay, S., Sarihan, A. ve Avsar, E. (2021). Dünyada ve Türkiye’de “döngüsel ekonomi/endüstriyel sürdürülebilirlik” yaklaşımı. Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 27, 557-569.
  6. Biswas, A., Qiu, M., Braun, D., Dominici, F. and Mork, D. (2025). Quantifying effects of solar power adoption on CO2 emissions reduction. Science Advances, 11(31), 1-8.
  7. Camarillo, I. and Stevens, S. (2024). Trade and critical Minerals: The Deadly cost of cobalt mining in the Congo. Public Citizen. https://gtwaction.org/wp-content/uploads/2024/10/Trade-and-Critical-Minerals-The-Deadly-Cost-of-Cobalt-Mining-in-the-Congo.pdf, (Erişim Tarihi: 10.10.2025).
  8. CECC. (2024). From cobalt to cars: how China exploits child and forced labor in Congo. https://www.cecc.gov/events/hearings/from-cobalt-to-cars-how-china-exploits-child-and-forced-labor-in-the-congo (Erişim Tarihi: 07.05.2026).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

24 Ocak 2026

Kabul Tarihi

18 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2026

Kaynak Göster

APA
Alkan, A., Yıldırım, S., Kaya, N., Kaya, M. V., Keklik, B., & Erdem, R. (2026). Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, 2026. https://izlik.org/JA66DJ42GW
AMA
1.Alkan A, Yıldırım S, Kaya N, Kaya MV, Keklik B, Erdem R. Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu. İTÜ Dergisi-E. 2026;(2026). https://izlik.org/JA66DJ42GW
Chicago
Alkan, Ahmet, Sümeyye Yıldırım, Necibe Kaya, Mehmet Veysi Kaya, Belma Keklik, ve Ramazan Erdem. 2026. “Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, sy 2026. https://izlik.org/JA66DJ42GW.
EndNote
Alkan A, Yıldırım S, Kaya N, Kaya MV, Keklik B, Erdem R (01 Ekim 2026) Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik 2026
IEEE
[1]A. Alkan, S. Yıldırım, N. Kaya, M. V. Kaya, B. Keklik, ve R. Erdem, “Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu”, İTÜ Dergisi-E, sy 2026, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA66DJ42GW
ISNAD
Alkan, Ahmet - Yıldırım, Sümeyye - Kaya, Necibe - Kaya, Mehmet Veysi - Keklik, Belma - Erdem, Ramazan. “Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik. 2026 (01 Ekim 2026). https://izlik.org/JA66DJ42GW.
JAMA
1.Alkan A, Yıldırım S, Kaya N, Kaya MV, Keklik B, Erdem R. Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu. İTÜ Dergisi-E. 2026. Available at https://izlik.org/JA66DJ42GW.
MLA
Alkan, Ahmet, vd. “Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu”. Çevre İklim ve Sürdürülebilirlik, sy 2026, Ekim 2026, https://izlik.org/JA66DJ42GW.
Vancouver
1.Ahmet Alkan, Sümeyye Yıldırım, Necibe Kaya, Mehmet Veysi Kaya, Belma Keklik, Ramazan Erdem. Sürdürülebilirlik Gerçekten Sürdürülebilir mi?: Yeşil Büyüme Paradoksu. İTÜ Dergisi-E [Internet]. 01 Ekim 2026;(2026). Erişim adresi: https://izlik.org/JA66DJ42GW