Review

Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları

Volume: 4 Number: 2 September 30, 2026
EN TR

Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları

Abstract

Sütte iki temel protein grubu bulunmaktadır ve bu proteinlerin %20’sini serum proteinleri, diğer adıyla whey proteinleri oluşturmaktadır. Serum proteinleri, sütün işlemesi ve süt ürünleri açısından önemli proteinlerdir. Süt proteinlerinin %20’sini oluşturan bu serum proteinlerinin denatürasyonu çeşitli süt ürünlerinde farklı avantajlar ve uygulamalar sunmaktadır. Serum proteinlerinin denatürasyonu; fermente süt ürünlerinde su tutma kapasitesinin artırılması ve ürün tekstürünün iyileştirilmesi, peynir ürünlerinde randıman ve tekstürün iyileştirilmesi, protein sindiriminin artırılması, biyoaktivitenin artırılması veya biyoaktif bileşenlerden daha etkin yararlanılması gibi çeşitli fonksiyonel avantajlar da sağlamaktadır. Bu sebeple serum proteinlerinin kullanıldığı ürünlerde denatüre formda kullanılması sıklıkla önerilmekte ve uygulanmaktadır. Serum proteinlerinin denatürasyonu sıcaklık uygulamasıyla gerçekleşmektedir ve denatürasyonun tamamlanması için yüksek sıcaklıkta ve uzun süreli ısıl işlem uygulanması gerekmektedir. Serum proteinlerinin denatürasyonunun sağlanması için geleneksel ısıl işleme alternatif yöntemler üzerine çalışmalar yürütülmektedir. Bu derleme kapsamında yüksek basınç, ultrases, mikrodalga ve ohmik ısıtma gibi alternatif işleme yöntemlerinin serum proteinlerinin denatürasyonuna etkisinden bahsedilmiştir. Literatürde ayrıca farklı elektriksel işlemlere ait çalışmalardan da söz edilse de, belirtilen yöntemler serum proteinlerinin denatürasyonu için etkin yöntemler olarak bildirilmemiştir. Her ne kadar yüksek basınç, ultrases, mikrodalga ve ohmik ısıtma yöntemlerinin laboratuvar düzeyindeki çalışmalarında serum proteinlerinin denatürasyonu etkin bir şekilde gerçekleştirilmiş olsa da, çalışmaların pilot ve sanayi ölçeklerinde ve farklı koşullarda da test edilmesi gereklidir. Ayrıca, belirtilen yenilikçi alternatif işleme yöntemlerinin enerji tüketimi, sürdürülebilirlik ve toplam ürün maliyeti açısından etkilerinin de incelenmesi ve bütüncül olarak yorumlanması gerekmektedir. Dolayısıyla, yenilikçi alternatif işleme yöntemlerinin serum proteinlerinin denatürasyonu amacıyla kullanımına dair çalışmalar henüz yeterli düzeyde değildir. Bütüncül bir bakış açısıyla, gerek pilot ölçek gerekse de endüstriyel ölçekte çalışmalar yapılmalıdır.

Keywords

Supporting Institution

Pınar Süt Mamulleri San. A.Ş.

Ethical Statement

Bu makale çalışması için etik kurul izni gerekmemektedir.

Thanks

Bu derleme çalışmanın gerçekleştirilmesi için destekleri için Pınar Süt Mamulleri San. A.Ş.'ye teşekkür ederiz.

References

  1. Abd El-Salam, M. H., El-Shibiny, S., & Salem, A. (2009). Factors affecting the functional properties of whey protein products: A review. Food Reviews International, 25(3), 251-270. https://doi.org/10.1080/87559120902956224.
  2. Abrahamse, E., Thomassen, G. G., Renes, I. B., Wierenga, P. A., & Hettinga, K. A. (2022). Assessment of milk protein digestion kinetics: Effects of denaturation by heat and protein type used. Food & Function, 13(10), 5715-5729. https://doi.org/10.1039/D2FO00542E.
  3. Akdeniz, V., & Akalın, A. S. (2019). New approach for yoghurt and ice cream production: High-intensity ultrasound. Trends in Food Science & Technology, 86, 392-398. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2019.02.046.
  4. Akdeniz, V., & Akalın, A. S. (2023). Power ultrasound affects physicochemical, rheological and sensory characteristics of probiotic yoghurts. International Dairy Journal, 137, 105530. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2022.105530.
  5. Akdeniz, V., Öcal, G. K., Armağan, G., & Akalın, A. S. (2024). High-energy ultrasound improves culture activity, polyunsaturated fatty acids and in-vitro protein digestibility in probiotic yogurt. Innovative Food Science & Emerging Technologies, 92, 103573. https://doi.org/10.1016/j.ifset.2024.103573.
  6. Almanza-Rubio, J. L., Gutierrez-Mendez, N., Leal-Ramos, M. Y., Sepulveda, D., & Salmeron, I. (2016). Modification of the textural and rheological properties of cream cheese using thermosonicated milk. Journal of Food Engineering, 168, 223-230. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2015.08.002.
  7. Amiali, M., Ngadi, M. O., Smith, J. P., & Raghavan, G. S. V. (2007). Synergistic effect of temperature and pulsed electric field on inactivation of Escherichia coli O157: H7 and Salmonella enteritidis in liquid egg yolk. Journal of Food Engineering, 79(2), 689-694. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2006.02.029.
  8. Anema, S. G., & Li, Y. (2003). Effect of pH on the association of denatured whey proteins with casein micelles in heated reconstituted skim milk. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51(6), 1640-1646. https://doi.org/10.1021/jf025673a.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Food Engineering, Food Technology, Dairy Technology

Journal Section

Review

Publication Date

September 30, 2026

Submission Date

October 17, 2025

Acceptance Date

September 17, 2026

Published in Issue

Year 2026 Volume: 4 Number: 2

APA
Bodruk, A., & Acar, F. (2026). Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology, 4(2), 41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL
AMA
1.Bodruk A, Acar F. Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology. 2026;4(2):41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL
Chicago
Bodruk, Anıl, and Furkan Acar. 2026. “Süt Ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi Ve Serum Proteinleri Denatürasyonu Için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”. ITU Journal of Food Science and Technology 4 (2): 41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL.
EndNote
Bodruk A, Acar F (September 1, 2026) Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology 4 2 41–51.
IEEE
[1]A. Bodruk and F. Acar, “Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”, ITU Journal of Food Science and Technology, vol. 4, no. 2, pp. 41–51, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA99LC35GL
ISNAD
Bodruk, Anıl - Acar, Furkan. “Süt Ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi Ve Serum Proteinleri Denatürasyonu Için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”. ITU Journal of Food Science and Technology 4/2 (September 1, 2026): 41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL.
JAMA
1.Bodruk A, Acar F. Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology. 2026;4:41–51.
MLA
Bodruk, Anıl, and Furkan Acar. “Süt Ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi Ve Serum Proteinleri Denatürasyonu Için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”. ITU Journal of Food Science and Technology, vol. 4, no. 2, Sept. 2026, pp. 41-51, https://izlik.org/JA99LC35GL.
Vancouver
1.Anıl Bodruk, Furkan Acar. Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology [Internet]. 2026 Sep. 1;4(2):41-5. Available from: https://izlik.org/JA99LC35GL