Derleme

Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları

Cilt: 4 Sayı: 2 30 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları

Öz

Sütte iki temel protein grubu bulunmaktadır ve bu proteinlerin %20’sini serum proteinleri, diğer adıyla whey proteinleri oluşturmaktadır. Serum proteinleri, sütün işlemesi ve süt ürünleri açısından önemli proteinlerdir. Süt proteinlerinin %20’sini oluşturan bu serum proteinlerinin denatürasyonu çeşitli süt ürünlerinde farklı avantajlar ve uygulamalar sunmaktadır. Serum proteinlerinin denatürasyonu; fermente süt ürünlerinde su tutma kapasitesinin artırılması ve ürün tekstürünün iyileştirilmesi, peynir ürünlerinde randıman ve tekstürün iyileştirilmesi, protein sindiriminin artırılması, biyoaktivitenin artırılması veya biyoaktif bileşenlerden daha etkin yararlanılması gibi çeşitli fonksiyonel avantajlar da sağlamaktadır. Bu sebeple serum proteinlerinin kullanıldığı ürünlerde denatüre formda kullanılması sıklıkla önerilmekte ve uygulanmaktadır. Serum proteinlerinin denatürasyonu sıcaklık uygulamasıyla gerçekleşmektedir ve denatürasyonun tamamlanması için yüksek sıcaklıkta ve uzun süreli ısıl işlem uygulanması gerekmektedir. Serum proteinlerinin denatürasyonunun sağlanması için geleneksel ısıl işleme alternatif yöntemler üzerine çalışmalar yürütülmektedir. Bu derleme kapsamında yüksek basınç, ultrases, mikrodalga ve ohmik ısıtma gibi alternatif işleme yöntemlerinin serum proteinlerinin denatürasyonuna etkisinden bahsedilmiştir. Literatürde ayrıca farklı elektriksel işlemlere ait çalışmalardan da söz edilse de, belirtilen yöntemler serum proteinlerinin denatürasyonu için etkin yöntemler olarak bildirilmemiştir. Her ne kadar yüksek basınç, ultrases, mikrodalga ve ohmik ısıtma yöntemlerinin laboratuvar düzeyindeki çalışmalarında serum proteinlerinin denatürasyonu etkin bir şekilde gerçekleştirilmiş olsa da, çalışmaların pilot ve sanayi ölçeklerinde ve farklı koşullarda da test edilmesi gereklidir. Ayrıca, belirtilen yenilikçi alternatif işleme yöntemlerinin enerji tüketimi, sürdürülebilirlik ve toplam ürün maliyeti açısından etkilerinin de incelenmesi ve bütüncül olarak yorumlanması gerekmektedir. Dolayısıyla, yenilikçi alternatif işleme yöntemlerinin serum proteinlerinin denatürasyonu amacıyla kullanımına dair çalışmalar henüz yeterli düzeyde değildir. Bütüncül bir bakış açısıyla, gerek pilot ölçek gerekse de endüstriyel ölçekte çalışmalar yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Pınar Süt Mamulleri San. A.Ş.

Etik Beyan

Bu makale çalışması için etik kurul izni gerekmemektedir.

Teşekkür

Bu derleme çalışmanın gerçekleştirilmesi için destekleri için Pınar Süt Mamulleri San. A.Ş.'ye teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Abd El-Salam, M. H., El-Shibiny, S., & Salem, A. (2009). Factors affecting the functional properties of whey protein products: A review. Food Reviews International, 25(3), 251-270. https://doi.org/10.1080/87559120902956224.
  2. Abrahamse, E., Thomassen, G. G., Renes, I. B., Wierenga, P. A., & Hettinga, K. A. (2022). Assessment of milk protein digestion kinetics: Effects of denaturation by heat and protein type used. Food & Function, 13(10), 5715-5729. https://doi.org/10.1039/D2FO00542E.
  3. Akdeniz, V., & Akalın, A. S. (2019). New approach for yoghurt and ice cream production: High-intensity ultrasound. Trends in Food Science & Technology, 86, 392-398. https://doi.org/10.1016/j.tifs.2019.02.046.
  4. Akdeniz, V., & Akalın, A. S. (2023). Power ultrasound affects physicochemical, rheological and sensory characteristics of probiotic yoghurts. International Dairy Journal, 137, 105530. https://doi.org/10.1016/j.idairyj.2022.105530.
  5. Akdeniz, V., Öcal, G. K., Armağan, G., & Akalın, A. S. (2024). High-energy ultrasound improves culture activity, polyunsaturated fatty acids and in-vitro protein digestibility in probiotic yogurt. Innovative Food Science & Emerging Technologies, 92, 103573. https://doi.org/10.1016/j.ifset.2024.103573.
  6. Almanza-Rubio, J. L., Gutierrez-Mendez, N., Leal-Ramos, M. Y., Sepulveda, D., & Salmeron, I. (2016). Modification of the textural and rheological properties of cream cheese using thermosonicated milk. Journal of Food Engineering, 168, 223-230. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2015.08.002.
  7. Amiali, M., Ngadi, M. O., Smith, J. P., & Raghavan, G. S. V. (2007). Synergistic effect of temperature and pulsed electric field on inactivation of Escherichia coli O157: H7 and Salmonella enteritidis in liquid egg yolk. Journal of Food Engineering, 79(2), 689-694. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2006.02.029.
  8. Anema, S. G., & Li, Y. (2003). Effect of pH on the association of denatured whey proteins with casein micelles in heated reconstituted skim milk. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51(6), 1640-1646. https://doi.org/10.1021/jf025673a.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği, Gıda Teknolojileri, Süt Teknolojisi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2025

Kabul Tarihi

17 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bodruk, A., & Acar, F. (2026). Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology, 4(2), 41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL
AMA
1.Bodruk A, Acar F. Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology. 2026;4(2):41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL
Chicago
Bodruk, Anıl, ve Furkan Acar. 2026. “Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”. ITU Journal of Food Science and Technology 4 (2): 41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL.
EndNote
Bodruk A, Acar F (01 Eylül 2026) Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology 4 2 41–51.
IEEE
[1]A. Bodruk ve F. Acar, “Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”, ITU Journal of Food Science and Technology, c. 4, sy 2, ss. 41–51, Eyl. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99LC35GL
ISNAD
Bodruk, Anıl - Acar, Furkan. “Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”. ITU Journal of Food Science and Technology 4/2 (01 Eylül 2026): 41-51. https://izlik.org/JA99LC35GL.
JAMA
1.Bodruk A, Acar F. Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology. 2026;4:41–51.
MLA
Bodruk, Anıl, ve Furkan Acar. “Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları”. ITU Journal of Food Science and Technology, c. 4, sy 2, Eylül 2026, ss. 41-51, https://izlik.org/JA99LC35GL.
Vancouver
1.Anıl Bodruk, Furkan Acar. Süt ve Süt Ürünlerinde Serum Proteinleri Denatürasyonunun Önemi ve Serum Proteinleri Denatürasyonu için Yenilikçi Yöntem Uygulamaları. ITU Journal of Food Science and Technology [Internet]. 01 Eylül 2026;4(2):41-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99LC35GL