YAZAR KILAVUZU

• Dergiye makale göndermek için 📝 Şablon Dosyası  indirilerek üzerinde çalışılması ve dergiye Microsoft Word uzantılı (.doc veya .docx) dosya olarak gönderilmesi gerekmektedir.

• Makale gönderimi sırasında, şablona uygun hazırlanmış tam metin dosyası ile birlikte 📝 Telif Hakkı ve Yazar Sözleşmesi Formu, kapak sayfası (first page) ve ön yazı (cover letter) da DergiPark sistemine yüklenmelidir.

• Makale gönderimi sırasında Telif Hakkı ve Yazar Sözleşmesi formu sorumlu yazar tarafından imzalanarak DergiPark sistemine yüklenmelidir.

1. MAKALE TÜRLERİ

Gönderilecek çalışmanın dergide hangi tür makale olarak (Araştırma Makalesi, Derleme Makale, Görüş veya Editöre Mektup) yayımlanmasının istendiği yazar(lar) tarafından başvuru sırasında mutlaka belirtilmelidir.

Dergide yayımlanabilecek makale türleri aşağıda belirtilmiştir:

1.1. Araştırma Makalesi: Araştırma makaleleri, özgün bilimsel bulgular sunan ve kullanılan yöntemlerin başka araştırmacılar tarafından yeniden uygulanmasına imkân verecek ölçüde açık ve yeterli ayrıntı içeren çalışmalardır. Bu tür çalışmalar, dergi şablonuna uygun biçimde hazırlanmalı ve genel olarak başlık, özet, anahtar kelimeler, giriş, amaç, gereç ve yöntem, bulgular, tartışma, sonuç, kaynaklar bölümlerini içermelidir. Çalışmanın niteliğine göre etik beyan, yazar katkı bilgisi, teşekkür, finansal destek ve çıkar çatışması açıklamalarına da yer verilmelidir.

1.2. Derleme Makale: Derleme makaleleri, belirli bir konuya ilişkin mevcut literatürü sistemli ve eleştirel bir bakış açısıyla değerlendiren, alanın güncel durumunu ortaya koyan ve gerektiğinde yeni yorumlar ile çıkarımlar sunan yazılardır. Bu makalelerin yalnızca kaynakları sıralayan özet metinler niteliğinde olmaması; karşılaştırmalı değerlendirmeler, kavramsal bütünlük ve alana katkı sağlayacak özgün bir bakış içermesi beklenir. Derleme yazıları da dergi şablonuna uygun biçimde hazırlanmalıdır.

1.3. Editöre Mektup: Editöre mektup türündeki yazılar, dergide daha önce yayımlanmış makalelere ilişkin bilimsel değerlendirme, eleştiri, katkı veya açıklamaların yanı sıra derginin kapsamına giren güncel bir konuya ilişkin kısa görüşleri içerebilir. Bu yazılar, bilimsel üslup ve etik ilkeler çerçevesinde değerlendirilir. Metnin kısa, anlaşılır, doğrudan konuya odaklı ve akademik tartışma niteliği taşıyan bir yapıda olması beklenir.

2.    GENEL YAZIM KURALLARI

• Yazarlar, dosyaların sıralamasına ve içerik formatına özen göstermelidir; aksi hâlde başvuru, değerlendirme ve yayın süreci gecikebilir.

• Makalenin iThenticate veya diğer benzerlik programları ile analizi sonucunda toplam benzerlik düzeyi %20'nin altında olmalıdır.

• İnsan veya hayvan üzerinde çalışmalar, klinik olgular ya da etik kurul onayı gerektiren diğer araştırmalar için ilgili etik kuruldan onay alınmış olmalı ve bu onay makalede açıkça belirtilmelidir. Etik kurulun adı, onay tarihi ve referans numarası yöntemler bölümünde yer almalı ve makalenin ilk veya son sayfasında da belirtilmelidir. Olgu sunumlarında, katılımcıların bilgilendirilmiş gönüllü onam formunu imzaladıkları açıkça ifade edilmelidir.

• Makale sonunda, yazarların katkı oranları, varsa teşekkür ve finansal destek bilgileri ile çıkar çatışması beyanı açıkça belirtilmelidir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye derginin “Etik İlkeler ve Yayın Politikası” sayfasından ulaşabilirsiniz.

• Dergiye Türkçe veya İngilizce yazılmış makaleler kabul edilmektedir. Makalenin yazıldığı dile bağlı olarak ikinci dilde özet verilmesi gerekmektedir.

• Türkçe yazılmış makaleler için, İngilizce özet (250-300 kelime) zorunludur.

• İngilizce yazılmış makaleler için Türkçe özet (en fazla 250-300 kelime) yazılması gerekmektedir.

• Anahtar kelimeler en fazla 5 adet olmalı, alfabetik sırayla ve virgülle ayrılmalıdır; okuyucuların aramalarına yardımcı olacak şekilde özenle seçilmelidir.

• Makale yazımında Arial yazı stili kullanılmalı ve yazı boyutu 9 punto olmalıdır. Gerekli durumlarda, sayfa düzenini sağlamak amacıyla yazı boyutu 8.5 puntoya kadar düşürülebilir.

• Ana metin ve başlıklar Arial yazı stilinde hazırlanmalıdır. Ana başlıklar ve alt başlıklar 11 punto büyüklüğünde yazılmalı ve dergi şablonuna uygun şekilde numaralandırılarak biçimlendirilmelidir.

• Tüm metin 1 satır aralığında yazılmalıdır.

• Başlıklar satır aralığı önce ve sonra 6 olacak şekilde düzenlenmelidir.

• Tüm başlıklar, referanslar ve teşekkür bölümleri hariç olmak üzere, metin içinde sıralı ve hiyerarşik olarak numaralandırılmalıdır (örneğin 1., 1.1., 1.1.1).

• Başlıklar, sayfanın son satırı olarak yer almamalıdır. Eğer bir başlıktan sonra en az iki satır metin gelmiyorsa, başlık bir sonraki sayfaya taşınmalıdır. Benzer şekilde, bir paragrafın ilk satırı sayfanın son satırı olmamalı ve son satırı sayfanın ilk satırı olmamalıdır.

• Yazar bilgileri ve kurumlar, tablolar ve şekiller dahil hiçbir yerde yer almamalıdır.

• Çift-kör hakemlik sürecinde yazarların kendi çalışmalarına atıf yapılırken (Yazar, Yıl) formatı kullanılmalıdır.

• Semboller, kısaltmalar ve birimler SI sistemine uygun olmalıdır; kısaltmalar ilk geçtiği yerde parantez içinde tanımlanmalıdır.

• Tüm sayfalar ardışık olarak numaralandırılmalıdır.

1.1. Tablolar ve Şekiller

• Tablolar ve şekiller yüksek çözünürlükte (300 dpi), okunaklı ve düzenlenebilir formatta olmalı; resim olarak gönderilmemelidir.

• Tablolar ve şekiller metinde numaralandırılmalı ve referans verilmelidir; örn. Figure 1, Table 1.

• Şekil ve tablo başlıkları 9 pt Arial yazı tipinde olmalıdır; Türkçe makalelerde başlıkların İngilizce çevirisi Türkçe başlığın altında italik olarak verilmelidir.

• Figür başlıkları figürlerin altında yer almalı ve ortalanmalıdır.

• Başlıklar tablonun üstüne, dipnotlar ise tablonun altına yerleştirilmelidir. Açıklayıcı bilgiler dipnotlarda yer almalı, başlıkta verilmemelidir. Tabloda kullanılan kısaltmaların açıklamaları dipnotlarda yapılmalıdır.

• Tablolar tek bir sayfaya sığmıyorsa, sayfa sonunda bölünmeli ve tablo başlığı tekrar eklenerek başlık sonuna parantez içinde (devamı) ifadesi eklenmelidir.

• Şekil ve tablolar, metin içinde alıntılarından sonra yer almalıdır.

• Tüm tablolar, şekiller ve resimler için, eğer içerik yazarların kendisine ait değilse ve daha önce başka bir kaynakta yayınlanmışsa, yayımlama hakkına sahip kişilerden izin alınmalı ve bu izin belgesi makale ile birlikte gönderilmelidir.

1.2. Denklemler

• Matematiksel denklemler düzenlenebilir metin olarak sunulmalı, resim formatında eklenmemelidir.

• Mümkün olduğunda denklemler normal metinle uyumlu şekilde satır içinde yer almalıdır.

• Değişkenlerin açıklaması denklem sonrasında/altında belirtilmelidir.

• Metin dışında ayrı gösterilmesi gereken denklemler ardışık olarak numaralandırılmalıdır; numara her denklem yanında gösterilmelidir.

• Her denklem metin içinde Equation 1, Equation 2 şeklinde referans verilerek kullanılmalıdır.

1.3. Kaynakça Gösterimi

• Kaynakların yazımında APA 7. Baskı kuralları esas alınmalıdır. Stil aşağıda örneklerle gösterilmiştir.

• Metin içi atıflarda yazarın soyadı, yayın yılı ve sayfa numarası parantez içinde verilmelidir:
  (Yazar Soyadı, Yıl)

• Kaynakça listesi, yazar soyadına göre alfabetik sırada ve aynı yazara ait birden fazla çalışma olması durumunda kronolojik sıraya göre düzenlenmelidir. Aynı yazarın aynı yıl içinde yayımlanmış birden fazla çalışması varsa, bu çalışmalar 2018a, 2018b, 2018c şeklinde ayrılmalıdır.

• APA stilinde büyük harf kullanımı ve yazım kurallarına dikkat edilmelidir. Kaynaklar İngilizce olarak verilmelidir.

• Zotero, Endnote veya Mendeley gibi bir kaynak yönetim programı kullanılabilir, ancak makalenin dergiye yüklenmesinden önce ilgili programdan çıkış yapılmalıdır. 

Daha detaylı bilgi için:
http://www.apastyle.org/
https://apastyle.apa.org/instructional-aids/reference-examples.pdf
https://dergipark.org.tr/tr/pub/nsb/page/9435

Kitaplar

Yazar, A. (Yıl). Kitap başlığı (Baskı). Yayınevi. DOI veya URL

Schmidt, N. A., & Brown, J. M. (2017). Evidence-based practice for nurses: Appraisal and application of research (4th ed.). Jones & Bartlett Learning, LLC.

Kitap Bölümü

Yazar, A. (Yıl). Bölüm başlığı. Editör(ler) (Ed.), Kitap adı (ss. xx–xx). Yayınevi. DOI veya URL

Aron, L., Botella, M., & Lubart, T. (2019). Culinary arts: Talent and their development. In R. F. Subotnik, P. Olszewski-Kubilius, & F. C. Worrell (Eds.), The psychology of high performance: Developing human potential into domain-specific talent (pp. 345–359). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000120-016

Dergi Makaleleri

Yazar, A. A., Yazar, B. (Yıl). Makale başlığı. Dergi Adı, cilt(sayı), sayfa aralığı. DOI

Niepel, C., Hausen, J. E., Weber, A. M., & Möller, J. (2025). Understanding mean-level and intraindividual variability in state academic self-concept: The role of students’ trait expectancies and values. Journal of Educational Psychology, 117(5), 772–788. https://doi.org/10.1037/ edu0000946

Konferans Bildirileri

Konferans Sunumu:

Yazar, A. A., Yazar, B. (Yıl, Tarih). Sunum başlığı [Sunum türü]. Konferans adı, Şehir, Ülke. URL

Davidson, R. J. (2019, August 8–11). Well-being is a skill [Conference session]. APA 2019 Convention, Chicago, IL, United States. https://irp-cdn.multiscreensite.com/a5ea5d51/files/uploaded/APA2019_Program_190708.pdf

Konferans Bildiri Kitabı:

Yazar, A. A., Yazar, B. (Yıl). Bildiri başlığı. Editör(ler), Yayın adı (ss. xx–xx). Yayınevi. DOI veya URL

Morgan, R., Meldrum, K., Bryan, S., Mathiesen, B., Yakob, N., Esa, N., & Ziden, A. A. (2017). Embedding digital literacies in curricula: Australian and Malaysian experiences. In G. B. Teh & S. C. Choy (Eds.), Empowering 21st century learners through holistic and enterprising learning (pp. 11–19). Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-10-4241-6_2

Tezler

Yayımlanmış Tez:

Yazar, A. (Yıl). Tez başlığı (Tez numarası) [Doktora tezi / Yüksek lisans tezi, Üniversite adı]. Veri tabanı.

Horvath-Plyman, M. (2018). Social media and the college student journey: An examination of how social media use impacts social capital and affects college choice, access, and transition (Publication No. 10937367) [Doctoral dissertation, New York University]. ProQuest Dissertations and Theses Global.

Yayımlanmamış Tez:

Yazar, A. (Yıl). Tez başlığı [Yayımlanmamış doktora tezi / yüksek lisans tezi]. Üniversite adı.

Harris, L. (2014). Instructional leadership perceptions and practices of elementary school leaders [Unpublished doctoral dissertation]. University of Virginia.

Raporlar

Kurum Adı. (Yıl). Rapor başlığı (Rapor No.). URL

veya

Yazar, A. A. (Yıl). Rapor başlığı (Rapor No.). Kurum adı. URL

World Health Organization. (2014). Comprehensive implementation plan on maternal, infant and young child nutrition. https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/113048/WHO_NMH_NHD_14.1_eng.pdf

İnternet Kaynakları

Web Sayfası:

Yazar/Kurum. (Yıl, Ay Gün). İçerik başlığı. Web sitesi adı. Erişim tarihi, URL

Taras, Z. (2024, May 30). Situational irony can be funny, tragic or even terrifying. HowStuffWorks. https:// entertainment.howstuffworks.com/arts/literature/situational-irony.htm

Blog Yazısı:

Yazar, A. (Yıl, Ay Gün). İçerik başlığı. Blog adı. URL

Rutledge, P. (2019, March 11). The upside of social media. The Media Psychology Blog. https://www.pamelarutledge.com/2019/03/11/the-upside-of-social-media/

Online Dergi Yazısı:

Yazar, A. (Yıl, Ay Gün). İçerik başlığı. Dergi adı. URL

Thomson, J. (2022, September 8). Massive, strange white structures appear on Utah’s Great Salt Lake. Newsweek. https://www.newsweek.com/mysterious-mounds-great-salt-lake-utah-explainedmirabilite-1741151

Online Gazete Yazısı:

Yazar, A. (Yıl, Ay Gün). İçerik başlığı. Gazete adı. URL

Bernstein, J. (2024, June 3). The man who couldn’t stop going to college. The New York Times. https://www.nytimes.com/2024/06/03/magazine/benjamin-bolger-college-harvard-yale.html

Sözlük:

Yazar/Kurum. (Yıl). Madde başlığı. Sözlük adı. Erişim tarihi, URL

American Psychological Association. (n.d.). Internet addiction. In APA dictionary of psychology. Retrieved April 24, 2020, from https://dictionary.apa.org/internet-addiction

Veritabanından Tez:

Yazar, A. (Yıl). Tez başlığı (Tez numarası) [Doktora tezi / Yüksek lisans tezi, Üniversite adı]. Veri tabanı.

Horvath-Plyman, M. (2018). Social media and the college student journey: An examination of how social media use impacts social capital and affects college choice, access, and transition (Publication No. 10937367) [Doctoral dissertation, New York University]. ProQuest Dissertations and Theses Global.

ETIK İLKELER VE YAYIN POLITIKASI

ITU Journal of Food Science and Technology (ITU JFST), bilimsel yayıncılıkta etik ilkelere, akademik dürüstlüğe, şeffaflığa ve tarafsızlığa bağlıdır. Dergi; yayın etiği, editoryal süreçler ve yayın sonrası işlemlerde başta COPE (Committee on Publication Ethics) olmak üzere uluslararası kabul görmüş etik yayıncılık ilkelerini esas alır.

1. ETİK KURUL ONAYI VE YASAL İZİNLER

Dergiye gönderilen tüm çalışmaların bilimsel etik kurallara uygun olması zorunludur. İnsan ve hayvanlar üzerinde gerçekleştirilen tüm deneysel ve klinik çalışmalar için etik kurul onayı alınmalıdır. Bu onay, makalede açık şekilde belirtilmeli ve makale yükleme esnasında sisteme yüklenmelidir.

İnsan katılımcıları içeren çalışmalar, ulusal ve uluslararası etik standartlara uygun olarak yürütülmeli; gerekli durumlarda Helsinki Bildirgesi, ICMJE önerileri ve ilgili kurumsal/ulusal düzenlemeler esas alınmalıdır.

Etik kurul onayı aşağıdaki çalışmalar dahil olmak üzere zorunludur:

• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney, görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel ya da nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırmalar

• İnsan ve hayvanların (materyal/veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar

• İnsanlar ve hayvanlar üzerinde yapılan klinik ve deneysel araştırmalar

• Retrospektif çalışmalar (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu gereğince bu çalışmalar için ayrı ayrı etik kurul onayı alınmış olmalı, bu onay makalede belirtilmeli ve belgelendirilmelidir.)

• Sosyal bilimler dahil olmak üzere etik kurul kararı gerektiren tüm araştırmalar

2. YAZAR SORUMLULUKLARI

• Yayınlanan makalelerin bilimsel, etik ve hukuki sorumluluğu tamamen yazarlarına aittir. Yazıların içeriği ve kaynakların doğruluğu yazarlar tarafından garanti edilir. ITU JFST editörleri, yayın ve danışma kurulu üyeleri ve yayıncı, dergide yayımlanan çalışmaların içeriğinden doğabilecek hukuki bir sonuçtan sorumlu tutulamaz.

• Yazarlar gönderilen çalışmanın orijinal olduğunu, daha önce yayımlanmadığını, başka bir dergide eşzamanlı olarak değerlendirilmediğini, verilerin dürüst biçimde sunulduğunu, kullanılan tüm kaynakların uygun şekilde gösterildiğini, makalenin tüm içeriği için ortak sorumluluk taşıdıklarını kabul etmiş sayılırlar.

• Yazarlık, çalışmaya anlamlı ve doğrudan bilimsel katkı sağlayan kişilerle sınırlı olmalı ve tüm katkı sağlayan bireyler yazar listesinde yer almalıdır. COPE’a göre, katkısı olmayan kişiler yazar olarak listelenmemelidir; bu kişiler Teşekkür bölümünde belirtilmelidir. Yazar sırası ve yazarlık bilgileri başvuru sırasında doğru ve eksiksiz olarak beyan edilmelidir.

• Yazarların tam adları, kurum bilgileri ve ORCID iD bilgileri başlık sayfasında yer almalıdır. Sorumlu yazarın geçerli e-posta adresi, telefon bilgisi ve varsa diğer iletişim bilgileri ilk sayfada eksiksiz verilmelidir.

• Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf ve benzeri materyallerin kullanılması durumunda, ilgili hak sahiplerinden gerekli izinler alınması yazarların sorumluluğundadır ve bu tür kullanımlar makalede uygun şekilde belirtilmelidir.

• Yazarlar editörün düzeltmelerini yapmakla yükümlüdür.

• Gerekli görüldüğünde yazarlar, çalışmaya ait ham verileri sunmak ve belirli bir süre saklamakla yükümlüdür.

• Sorumlu yazar, yayımlanmış makalede önemli bir hata, eksiklik veya yanlışlık tespit etmesi halinde editörlüğü gecikmeden bilgilendirmek ve gerekli düzeltme, geri çekme veya diğer editoryal işlemlerde geciktirmeden iş birliği yapmakla yükümlüdür. Değerlendirme sürecini desteklemek amacıyla gerekli veri ve belgeleri sunmaları ve editöryal incelemeye katkı sağlamaları beklenir. Gerekli durumlarda hazırlanan düzeltme metnini onaylamaları istenir.

3. İNTİHAL TARAMASI VE BENZERLİK POLİTİKASI

Dergiye gönderilen tüm makaleler, hakem değerlendirmesine alınmadan önce iThenticate veya benzeri intihal tespit yazılımları aracılığıyla benzerlik taramasından geçirilir.

Genel ilke olarak toplam benzerlik oranının %20’nin altında olması beklenir. Ancak editoryal değerlendirme yalnızca yüzde oranına göre değil, benzerliğin niteliğine, kaynağına, yoğunluğuna ve metin içindeki dağılımına göre yapılır. Düşük benzerlik oranı etik ihlal bulunmadığı anlamına gelmez; yüksek benzerlik oranı da tek başına kesin ihlal anlamına gelmeyebilir. Nihai değerlendirme editörlük tarafından yapılır.

• Aşağıdaki durumlar etik ihlal kapsamında değerlendirilir:

• Kaynak göstermeden doğrudan metin kopyalama

• Uygun atıf yapılmadan önceki çalışmaların yeniden kullanılması

• Öz-intihal

• Mükerrer yayın veya tekrar yayın

• Tek bir çalışmanın anlamlı bilimsel katkı oluşturmadan bölünerek birden fazla yayına dönüştürülmesi

• Aşırı öz atıf veya gereksiz atıflarla akademik etkinin yapay biçimde artırılması

İhlallerin başvuru, değerlendirme ya da yayımlama sonrasında tespit edilmesi halinde editörlük, COPE ilkeleri doğrultusunda gerekli işlemleri uygular. Bu işlemler; düzeltme talebi, değerlendirme sürecinin durdurulması, reddetme, yayım sonrası düzeltme, geri çekme veya ilgili kurumlara bildirim gibi sonuçlar doğurabilir.

4. ETİK İHLALLER

Dergi, aşağıda belirtilen etik ihlalleri kabul etmez ve bu tür durumlarda editoryal ve etik işlemleri başlatır.

• Aşırı öz atıf veya gereksiz atıflarla akademik etkiyi yapay olarak artırmak.

• Önceki çalışmaların uygun atıf yapılmadan yeniden kullanılması.

• Tek bir çalışmayı anlamlı katkı sağlamayacak şekilde bölerek birden fazla yayına dönüştürmek.

• Gerçek olmayan verileri oluşturmak ve sunmak.

• Araştırma sonuçlarını değiştirmek, gizlemek veya yanıltıcı biçimde sunmak.

• Haksız yazarlık eklemek veya katkısı olan kişileri dışlamak.

• Gereksiz ya da manipülatif atıflarla akademik etkiyi artırmaya çalışmak.

• Etik kurul veya izin gerektiren çalışmalarda gerekli onayları almamak.

• Hakemlik ve editoryal süreçleri yanıltıcı bilgiyle etkilemeye çalışmak.

5. EDİTÖR SORUMLULUKLARI

Editörler, gönderilen makaleleri yalnızca bilimsel nitelikleri temelinde değerlendirir. Editoryal kararlar şu ölçütlere göre verilir:

• Çalışmanın özgünlüğü

• Bilimsel katkısı

• Yöntemsel yeterliliği ve geçerliliği

• Bulguların güvenilirliği

• Sunumun açıklığı ve akademik niteliği

• Derginin amaç ve kapsamına uygunluğu

• Telif hakkı ihlali ve intihal riskleri

Editöryal kararlar; yazarların cinsiyeti, etnik kökeni, dini inancı, siyasi görüşü, vatandaşlığı veya kurumsal aidiyetinden bağımsız olarak verilir.

Editörler:

• Makale değerlendirilmesi içim uygun sayıda hakem atamakla ve hakem kimliklerini yazarlarla paylaşmamak

• Objektif ve zamanında bir değerlendirme süreci yürütmek

• Makaleler için uygun uzmanlık alanına sahip hakemler seçmek

• Çıkar çatışmalarını yönetmek

• Gönderilen çalışmaların makale yayımlanana kadar gizliliğini korumak

• Etik ihlal şüphelerini uygun biçimde incelemek

• Gerekli durumlarda COPE rehberlerini esas almak

ile yükümlüdür.

6. HAKEM SORUMLULUKLARI

Hakemler, bir makaleyi değerlendirirken sürecin adil ve doğru yürütülmesini sağlamaktan sorumludur. Hakemler değerlendirdikleri makaleleri gizli belge olarak kabul eder ve editörün izni olmadan üçüncü kişilerle paylaşamaz.

Hakemler;

• Değerlendirmelerini nesnel, bilimsel ve yapıcı biçimde yürütmeli,

• Kişisel eleştirilerden kaçınmalı,

• Profesyonel ve saygılı bir dil kullanmalı,

• Yeterli uzmanlığa sahip olmadıklarında veya değerlendirmeyi süresinde tamamlayamayacaklarında editörü bilgilendirmeli,

• Herhangi bir çıkar çatışması veya taraflılık riski gördüklerinde görevi kabul etmemeli,

• Uygun kaynak gösterimi, önemli benzerlikler veya olası etik ihlaller konusunda editöre bilgi vermeli,

• Değerlendirme sırasında elde edilen bilgiler gizli tutulmalı ve makaledeki veriler kendi çalışmalarında kullanılmamalıdır.

Hakemlere, değerlendirme için ilk aşamada 15 gün süre verilir. Gerekli durumlarda ek süre editörlük tarafından değerlendirilebilir.

7. HAKEMLİK VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ

Dergi, çift-kör hakemlik sistemini benimser. Bu sistemde yazar ve hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Ön Editöryal İnceleme: Başvuru sonrasında makale, editörlük tarafından derginin amaç ve kapsamına uygunluk, yazım kuralları, şekilsel yeterlilik, etik ilkelere uyum ve benzerlik durumu açısından ön değerlendirmeye alınır. Uygun bulunmayan makaleler hakem sürecine gönderilmeden yazarlara iade edilebilir veya reddedilebilir.

Hakem Değerlendirmesi: Ön değerlendirmeyi geçen makaleler, alanında uzman en az iki bağımsız hakeme gönderilir. Hakemler, makaleleri bilimsel katkı, yöntemsel yeterlilik, bulguların geçerliliği ve literatüre katkı açısından değerlendirir. Hakemler herhangi bir çıkar çatışması durumunda editörü bilgilendirmekle yükümlüdür. Hakem raporları çelişirse, üçüncü bir hakem atanabilir veya editör COPE ilkelerine uygun olarak nihai kararı verir.

Editoryal Karar: Hakem görüşleri doğrultusunda editör kabul, minör revizyon, majör revizyon veya ret kararlarından birini verir. Minör veya majör revizyon gerektiren makalelerin yazarları, Baş Editör tarafından bilgilendirilir. Gönderilen karar mektubu, hakem ve editör yorumlarını ayrıntılı şekilde sunar ve düzeltilmiş makalenin teslimi için son tarihi içerir.

Revize edilmiş ve kabul edilen makale, yayına hazırlanmak üzere editörlük tarafından son kontrollerden geçirilir; yazarlar, yayımlanmadan önce makaleyi inceleyip onaylar. Makaleler, nihai hâliyle çevrim içi PDF olarak yayımlanır.

8. REVİZYON SÜRECİ

Düzeltme talep edilen makalelerde yazarlar, hakem yorumlarına ayrıntılı yanıt vermekle yükümlüdür. Yapılan değişiklikler açık şekilde belirtilmeli ve düzeltilmiş metinle birlikte sunulmalıdır.

Minör revizyonlar, hakem raporlarının yazara ulaşmasından itibaren en geç 10 gün içinde, majör revizyonlar ise 15 gün içinde DergiPark üzerinden iletilmelidir. Revize edilen makaleler gerekli görülmesi halinde yeniden hakem değerlendirmesine gönderilir. Revize edilmiş ve kabul edilen makale, yayına hazırlık amacıyla editoryal son kontrollerden geçirilir. Yazarlar yayım öncesinde son prova üzerinde kontrol ve onay verir.

Makalede yazar değişiklikleri yalnızca revizyon sürecinde ve ek çalışma gerekçesiyle yapılabilir. Kabul sonrası yazar değişikliği yapılamaz. Herhangi bir yazar değişikliği, yanıtlar kısmında açıkça belirtilmeli ve tüm yazarların onayı alınmalıdır. Sorumlu yazar, revize edilmiş versiyonda yazar sırasındaki değişiklikler de dahil olmak üzere tüm değişikliklerden birincil olarak sorumludur.

9. YAYIN POLİTİKASI

ITU Journal of Food Science and Technology açık erişimli, hakemli bir dergidir ve yılda iki sayı yayımlanır.

Dergi, bilimsel niteliği yüksek, özgün ve alana katkı sağlayan çalışmaları yayımlamayı amaçlar. Tüm süreçlerde etik yayıncılık, editoryal bağımsızlık, bilimsel dürüstlük ve şeffaflık esas alınır.

Dergiye gönderilen makaleler Türkçe veya İngilizce olabilir. Türkçe makalelerde İngilizce özet, İngilizce makalelerde Türkçe özet bulunması zorunludur.

Dergi, makale gönderimi veya yayınlanması için herhangi bir ücret talep etmez. Yayımlanan tüm makaleler ücretsiz olarak erişime açıktır.

10. ÇIKAR ÇATIŞMASI

Yazarlar, hakemler ve editörler; değerlendirme, yorumlama veya yayımlama sürecini etkileyebilecek her türlü mali, kurumsal, akademik veya kişisel çıkar çatışmasını açıklamakla yükümlüdür.

Yazarlar: Yazarlar, çalışmanın tasarımını, yürütülmesini, yorumlanmasını veya sonuçlarını etkileyebilecek her türlü mali destek, sponsor ilişkisi, proje desteği ve kurumsal bağı makalede açıkça belirtmelidir. Sağlanan tüm destekler, ilgili proje numarası ile birlikte Destek veya Teşekkür bölümünde yer almalıdır. 

Hakemler: Hakemler; yazarlarla, kurumlarla veya çalışma konusu ile ilişkili herhangi bir çıkar çatışması, rekabet, yakın iş birliği veya taraflılık ihtimali bulunduğunda değerlendirmeyi reddetmeli ve editörü bilgilendirmelidir.

Editörler: Editörler, çıkar çatışması bulunan çalışmalarda karar verici konumda yer almamalıdır. Böyle durumlarda makale, tarafsızlığın korunması amacıyla başka bir editöre yönlendirilir. Editörler, hakemlerin tarafsızlığını sağlamak ve önyargıyı en aza indirmek için gerekli önlemleri alır. Editör Kurulu herhangi bir çıkar çatışması fark ederse ilgili makaleyi reddetme hakkına sahiptir. Tüm süreçlerde COPE’un etik ilkeleri ve şeffaf yayıncılık uygulamaları takip edilir.

11. FİNANSAL DESTEK

Çalışma herhangi bir kurum tarafından desteklenmişse, destek bilgileri açıkça belirtilmelidir. “Destek” veya “Teşekkür” başlığında, eğer çalışma bir kurum veya BAP tarafından desteklenmiş ise destek proje numarasıyla birlikte belirtilmelidir. Ayrıca, makalede yazar olarak yer almayıp, araştırmanın veri toplama vb. aşamasında destek olanlar var ise teşekkür edilebilir.

12. YAPAY ZEKA DESTEKLİ TEKNOLOJİLERİN KULLANIMI

Üretken yapay zeka kullanılırken bilimsel etiğe uyulması önemlidir. GenAI'nin amacı ve kapsamı, hipotez geliştirme, tartışma, yorumlama ve uygulama gibi üst düzey beceri, deneyim ve uzmanlık gerektiren araştırma aşamalarını içermemelidir. GenAI, literatür taraması, veri analizi, çeviri veya dil kontrolü, veri etiketleme ve veri kalitesi değerlendirmesinde kullanılabilir, ancak ortaya çıkan metnin bilimsel doğruluğu, tutarlılığı ve tarafsızlığı konusundaki nihai sorumluluk yazar(lar)a aittir. Daha fazla bilgi için YÖK Etik Kılavuzu'na başvurabilirsiniz.

Üretken yapay zeka kullanılıyorsa:

• Yazarlar, hangi aracın ve sürümün kullanıldığını ve çalışmanın hangi aşamasında uygulandığını belirtmelidir.

• GenAI tarafından oluşturulan içerik, akademik titizlik ve etik standartlar doğrultusunda incelenmeli, kapsamlı bir şekilde kontrol edilmeli ve uygun şekilde belgelenmelidir. İçeriğin doğruluğu yazar(lar)ın sorumluluğundadır.

• İçerik eleştirel bir şekilde incelenmeli, GenAI'den kaynaklanan olası önyargılar araştırmacılar tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilmeli ve onaylanmalıdır. Raporun içeriği, sonuçları ve argümanlarının sorumluluğu yazar(lar)a aittir.

Yazarlar, bu koşulları sağlamaları koşuluyla GenAI araçlarını kullanabilirler, ancak dergi yönetim kuruluna yazılı bir beyan ve bildirim sunmaları gerekmektedir. Editörlük gerekli gördüğü durumlarda yapay zeka kullanımına ilişkin ek açıklama veya belge talep edebilir.

13. YAYIN SONRASI SÜREÇLER

Yayımlama sonrasında ortaya çıkan hatalar veya sorunlar, kapsamına göre uygun editöryal işlemlerle değerlendirilir. Dergi, bilimsel kaydın doğruluğunu ve güvenilirliğini korumayı esas alır.

Düzeltmeler

Çalışmanın sonuçlarını etkilemeyen teknik veya yazımsal hatalar ile doğruluk açısından önemli ancak temel bulguları değiştirmeyen hatalar düzeltilir.

• Erratum: Yayıncı veya editörlük kaynaklı hatalar için

• Corrigendum: Yazar kaynaklı hatalar için

Tüm düzeltmeler ayrı bir kayıt olarak yayımlanır ve ilgili makale ile açık biçimde ilişkilendirilir. Bu kayıtlar, değişikliğin nedeni, kapsamı ve tarihini açık biçimde içerir. Ayrıca çevrim içi makalelerde yapılan değişiklikler görünür şekilde belirtilir ve güncelleme geçmişi sunulur.

Düzeltme talepleri yalnızca yazarlar tarafından değil; okuyucular, hakemler, editörler veya ilgili kurumlar tarafından da iletilebilir. Düzeltme talebinde bulunmak için makale başlığı ve sorunun kısa açıklaması editörlüğe iletilmelidir. Editörlük, başvuruyu değerlendirdikten sonra gerekli işlemi belirler.

Yayımlanan tüm düzeltme ve bildirimler uygun şekilde kayıt altına alınır, ilgili makale ile ilişkilendirilir ve bütünlüğünü koruyacak şekilde sunulur.

Geri Çekme

Ciddi bilimsel hata, uydurma veya çarpıtılmış veri, intihal veya mükerrer yayın, etik kurul/izin veya onam eksikliği gibi ciddi etik ihlaller, telif hakkı ihlali ve çalışmanın güvenilirliğini ortadan kaldıran diğer durumlarda geri çekme kararı alınabilir.

Geri çekme işlemleri COPE önerileri ve kabul görmüş etik yayıncılık uygulamaları doğrultusunda yürütülür. Geri çekilen makalenin durumu açık biçimde belirtilir; gerekçe şeffaf şekilde kayda geçirilir.

Geri çekme işlemi, bilimsel kaydın doğruluğunu korumak ve okuyucuları yanıltıcı sonuçlardan korumak amacıyla uygulanır. Bu tür durumlarda gerekçeler açık şekilde belirtilir ve ilgili makalenin durumu net olarak ifade edilir.

Geri çekme talebinin yapılabilmesi için, tüm ortak yazarların imzasını taşıyan ve geri çekme gerekçelerini ayrıntılı olarak açıklayan bir dilekçe sunmaları gerekmektedir. Kurul talebi onayladığında, makale resmi olarak geri çekilir ve yazarlar bilgilendirilir.

14. GİZLİLİK

Dergiye gönderilen tüm çalışmalar gizli olarak değerlendirilir ve yayımlanana kadar üçüncü kişilerle paylaşılmaz.

Editörler, yalnızca makaleyi değerlendirmek üzere atanan hakemlerle paylaşabilir; hakemler de aldıkları materyalleri başkalarıyla paylaşamaz veya kullanamaz. Çift-kör hakemlik sistemi uygulanır; bu sistemde hem yazar hem de hakem kimlikleri karşılıklı olarak gizli tutulur.

Hakemler, herhangi bir çıkar çatışması veya taraflılık ihtimali gördüklerinde durumu editöre bildirmelidir. Ayrıca, değerlendirme sırasında tespit ettikleri önemli benzerlikler veya şüpheli etik ihlalleri gizli olarak editöre bildirmeleri beklenir. Şüpheli durumlarda editör, COPE önerilerini takip eder.

15. TELİF HAKKI

Yayım öncesinde, sorumlu yazarın telif hakkı devri formunu imzalayarak editörlüğe göndermesi gerekmektedir. Yazarlar, yayımlanan makalelerini ticari olmayan amaçlarla serbestçe kullanabilir, ancak çalışmanın bütünlüğü korunmalı ve orijinal yazarlar, atıf bilgileri ile yayıncı açıkça belirtilmelidir.

Yayımlanan tüm makaleler, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) lisansı kapsamında lisanslanmaktadır. Bu lisans, yayınlanan çalışmaların orijinal kaynak belirtilerek ve ticari amaç gütmeksizin herhangi bir ortamda kullanılması, dağıtılması ve çoğaltılmasına izin verir.

Yazarlar, yayımlanan çalışmalarını ticari olmayan amaçlarla serbestçe kullanabilir; ancak çalışmanın bütünlüğü korunmalı ve yazarlar, tam bibliyografik künyesi (yazarları, dergiyi, makale başlığını, cilt, yıl ve sayfa numaralarını içeren) açık biçimde atıf yapılmalıdır. Telif hakkı bildirimleri veya uyarılar kaldırılmamalıdır.

16. ŞİKÂYET VE İTİRAZ POLİTİKASI

Dergi; editoryal kararlar, hakemlik süreci, etik ihlal iddiaları veya yayın politikalarına ilişkin şikâyet ve itirazların adil, tarafsız ve zamanında değerlendirilmesini taahhüt eder.

Yazarlar, editoryal karara ilişkin itirazlarını gerekçeli bir açıklama ile editörlüğe yazılı olarak iletebilir. İtiraz başvurusunda, kararın neden yeniden değerlendirilmesi gerektiği açık biçimde belirtilmelidir. Gerekli görüldüğünde ek belge veya açıklama istenebilir.

Etik şikâyetler, intihal iddiaları, çıkar çatışması beyanları veya editoryal süreçlere ilişkin bildirimler de editörlük tarafından incelenir. Başvurular gerekli görüldüğünde editör kurulu tarafından değerlendirilir; uygun durumlarda bağımsız görüş alınabilir ve COPE prosedürleri izlenebilir.

Şikâyet ve itiraz süreçleri, editoryal tarafsızlığı ve bilimsel kaydın bütünlüğünü koruyacak şekilde yürütülür.

17. ARŞİVLEME VE DİJİTAL KORUMA POLİTİKASI

Dergi, yayımlanan içeriklerin uzun dönemli korunmasını ve sürekli erişilebilirliğini önemser. Dergide yayımlanan tüm makaleler DergiPark/OJS altyapısı üzerinden erişime sunulur ve platformun sağladığı dijital koruma ve arşivleme olanaklarından yararlanılır.