Research Article

KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Volume: 7 Number: 2 December 25, 2025
EN RU TR

KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME

Abstract

Bu makalede Tataristan Özerk Cumhuriyeti Milli Arşivinde yayın müracaat ve programlarına dair belgeleri tespit edilen Yuldız, Tan, Kazan Muhbiri, Beyanülhak, Tan Yuldızı, Tavış, Ahbar, Azad Halık, Azad, El-Islah, Koyaş gazeteleri; Ed-Din ve’l-Edep, Tan Mecmuası, Yaşin, Yalt-Yult, Hukuk ve Hayat, Mektep, Terbiye, Ak Yul, An, Avaz adlı dergiler ele alınmıştır. Gazete ve dergilerin yayın programlarının içerik açısından birbirleri ile uyumlu bir teşkil etmektedir. Gazetelerde Çarlık hükümetinin icraatları, emir ve talimatları, yerel hayatın toplumsal, ekonomik, kültürel yönleri, hijyen ve sağlık, dış ve iç haberler, Duma’daki gelişmeler, şehir ve zemstvo meclislerinin gündemleri, keşif ve buluşlar, eğitim, bilim ve teknoloji, edebi eserler, Tatar toplumunun meseleleri gibi konu başlıkları genel çerçeveyi oluşturmuştur. Dergilerin durumu biraz daha farklıdır. Dergiler belirli bir alana yönelik olarak yayınlanmışlardır. Din ve Edep dergisi dini ve ahlaki konulara odaklanmış, Mektep ve Terbiye dergileri eğitim ve öğretim konularını merkeze almış, Hukuk ve Hayat dergisi Hukuki konulara ağırlık vermiş, Ak Yul dergisi çocuklar için bir içerik oluşturmuştur. Kerimov Kardeşler ve İ.N.Haritonov matbaalarının basın faaliyetlerinde öne çıkmıştır. Bunun dışında Ümit, Şeref, Millet matbaaları ile Kazan şehrinde bu dönemde canlı bir basın yayın faaliyeti olduğu anlaşılmıştır. Bu gazetelerin ve dergilerin yayın politikasının ağırlıklı olarak ceditçilik hareketini desteklediği görülmektedir. Kazanın ceditçi basının merkezlerinden bir olduğu ortaya konulmuştur.

Keywords

References

  1. TCMA (Tataristan Cumhuriyeti Milli Arşivi), F.1, Op.4, D.1694, L.2.
  2. TCMA, F.1, Op.4, D.3157, L.1-1ob.
  3. TCMA, F.1, Op.4, D.5380, L.1-1ob.
  4. TCMA, F.1, Op.4, D.5647, L.2.
  5. TCMA, F.1, Op.4, D.6888, L.1-1 ob.
  6. TCMA, F.420, Op.1, D.61: 1-2.
  7. TCMA, F.420, Op.1, D.62, L.1-2.
  8. TCMA, F.420, Op.1, D.68, L.2

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Society and Community

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 25, 2025

Submission Date

November 24, 2025

Acceptance Date

December 8, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Alp, A. (2025). KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 7(2), 201-219. https://doi.org/10.47089/iuad.1829612
AMA
1.Alp A. KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2025;7(2):201-219. doi:10.47089/iuad.1829612
Chicago
Alp, Alper. 2025. “KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 7 (2): 201-19. https://doi.org/10.47089/iuad.1829612.
EndNote
Alp A (December 1, 2025) KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 7 2 201–219.
IEEE
[1]A. Alp, “KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME”, İdil Ural Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 2, pp. 201–219, Dec. 2025, doi: 10.47089/iuad.1829612.
ISNAD
Alp, Alper. “KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi 7/2 (December 1, 2025): 201-219. https://doi.org/10.47089/iuad.1829612.
JAMA
1.Alp A. KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2025;7:201–219.
MLA
Alp, Alper. “KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME”. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, vol. 7, no. 2, Dec. 2025, pp. 201-19, doi:10.47089/iuad.1829612.
Vancouver
1.Alper Alp. KAZAN VİLAYETİNDE YAYINLANAN ÇARLIK DEVRİ TATAR GAZETE VE DERGİLERİNİN PROGRAMLARI ÜZERİNE BİR İNCELEME. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2025 Dec. 1;7(2):201-19. doi:10.47089/iuad.1829612

Cited By