Research Article

Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği

Number: 24 August 12, 2025
EN TR

Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği

Abstract

Günümüz tarihî kent merkezleri, yer altı ve yer üstündeki tarihî izleriyle, kültürel zenginlikleri ve özgün kimliklerinin yanı sıra, “yerin ruhu”nu yansıtan kentsel hafıza alanlarıdır. Çok katmanlı bu tarihî kent merkezleri, kültür varlıklarının fiziksel ve işlevsel eskimesi, sosyo-kültürel ve ekonomik doku bozulmaları, koruma problemleri vb. sorunlarla giderek çöküntü yerleri hâline gelmektedir. Bu sorunları barındıran Niğde kentinde yapılmış koruma uygulamalarında, kentin yer altında ve yer üstünde bulunan katmanlarının dikkate alınmamış olması çalışmada problem olarak belirlenmiştir. Kentli tarafından tepe olarak algılanan çalışma alanı uzun zamandır çöküntü alanı niteliğindedir. Çalışmanın amacı, Niğde Tarihî Kent Merkezi’nin Selçuklu Dönemi’ne ait tarihî katmanını analiz etmek, haritalandırmak ve bu katmanı çağdaş koruma uygulamalarına entegre etmeye yönelik öneriler geliştirmektir. Araştırma verileri, kentin tarihî gelişiminde en belirleyici dönemin Selçuklu Dönemi olduğunu göstermektedir. Bu sebeple çalışma kapsamında bu katman odak alınmıştır. Ayrıca, diğer tarihî katmanların da korunarak günlük yaşama kazandırılmasına katkı sağlamak, bu çalışmanın bir diğer hedefidir. Bu bağlamda, Selçuklu Dönemi’ne ait yer üstü ve yer altı değerlerinin sürdürülebilir korunmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Keywords

References

  1. Acar Ata, İlknur. “Tarihi Mudurnu Kentinin Bellek Mekânları Olarak Kültürel Miras Değerleri.” Tarih ve Gelecek Dergisi 9 (Eylül 2023): 590-607. Erişim 28 Aralık 2024. https://doi.org/10.21551/jhf.1350965. google scholar
  2. Akşit, Ahmet. “Niğde’nin Selçuklular Devrinde Nüfusuna Dair.” Tarih Araştırmaları Dergisi 23 (Ekim 2004): 1-5. Erişim 20 Nisan 2024. https://doi.org/10.1501/Tarar_0000000170 . google scholar
  3. Akşit, Ahmet. “Selçuklular Devrinde Niğde’nin Fiziki Yapısı.” Niğde Tarihî Üzerine. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2005, 25-32. google scholar
  4. Akşit, Ahmet. “Niğde Şehriyle İlgili Tarihî Kaynaklar: Akmedrese Vakfiyesi”. TÜBAR-XXVII (2009): 21-28. google scholar
  5. Akşit, Ahmet. Selçuklular Devrinde Niğde Şehri. Konya: Kömen Yayınları, 2012. google scholar
  6. Akşit, Ahmet. “Selçuklular Devrinde Kent İskânı ve Mahalleler.” Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 5 (2014): 67-88. google scholar
  7. Al, Meltem. “Kentte Bellek Yıkımı ve Kimlik İnşası-Palimpsest: Ankara Atatürk Bulvarı Bağlamında Bir İnceleme.” İdeal Kent: Kent Araştırmaları Dergisi 4 (2011): 22-36. google scholar
  8. Alpan, Açalya. “Integration of Urban Archaeological Resources to Everyday Life in The Historic Cıty Centers Tarragona, Verona And Tarsus.” Yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 2005. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Visual Arts (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

August 12, 2025

Submission Date

May 13, 2024

Acceptance Date

August 12, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: 24

APA
Efe Yavaşcan, E., & Gediz Urak, Z. (2025). Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği. Art-Sanat, 24, 83-125. https://doi.org/10.26650/artsanat.2025.24.0014
AMA
1.Efe Yavaşcan E, Gediz Urak Z. Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği. Art-Sanat. 2025;(24):83-125. doi:10.26650/artsanat.2025.24.0014
Chicago
Efe Yavaşcan, Emel, and Zehra Gediz Urak. 2025. “Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği”. Art-Sanat, nos. 24: 83-125. https://doi.org/10.26650/artsanat.2025.24.0014.
EndNote
Efe Yavaşcan E, Gediz Urak Z (August 1, 2025) Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği. Art-Sanat 24 83–125.
IEEE
[1]E. Efe Yavaşcan and Z. Gediz Urak, “Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği”, Art-Sanat, no. 24, pp. 83–125, Aug. 2025, doi: 10.26650/artsanat.2025.24.0014.
ISNAD
Efe Yavaşcan, Emel - Gediz Urak, Zehra. “Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği”. Art-Sanat. 24 (August 1, 2025): 83-125. https://doi.org/10.26650/artsanat.2025.24.0014.
JAMA
1.Efe Yavaşcan E, Gediz Urak Z. Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği. Art-Sanat. 2025;:83–125.
MLA
Efe Yavaşcan, Emel, and Zehra Gediz Urak. “Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği”. Art-Sanat, no. 24, Aug. 2025, pp. 83-125, doi:10.26650/artsanat.2025.24.0014.
Vancouver
1.Emel Efe Yavaşcan, Zehra Gediz Urak. Selçuklu Kültür Katmanının Güncel Yaşama Katılması: Niğde Tarihî Kent Merkezi Örneği. Art-Sanat. 2025 Aug. 1;(24):83-125. doi:10.26650/artsanat.2025.24.0014