TR
EN
Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme
Abstract
Seri öldürme ülkeler arasında farklı kapsam ve bakış açılarıyla ele alınan bir araştırma konusudur. Araştırmalar öncelikle biyolojik ve psikolojik özellikler temelinde seri katillerin davranışlarını açıklamayı ve yeni seri katilleri saptama ve önleme yöntemlerine katkı sunmayı amaçlamıştır. Bu doğrultuda uluslararası karşılaştırmalara olanak tanıyacak sınıflamalar getirildiği fakat bu sınıflandırma çalışmalarının farklı ülkede gerçekleştirilmesi kültür ve toplum yapısının önemli bir etken olduğunu göstermiştir. Araştırmaların odağı da seri katillerin sosyo-demografik özelliklerine kaymaya başlamıştır. Türkiye’de ise seri katillerle ilgili yürütülen araştırmaların eksikliği dikkat çekmektedir. Yapılan sınırlı sayıdaki çalışmada Türkiye’deki seri katillerin öldürme davranışı biyolojik ve psikolojik açıdan saldırganlık kapsamında incelenmiş; Türkiye’nin kültürel ve toplumsal yapısı ile ilişkilendirilmemiştir. Bu derleme çalışmasında seri katillerin biyopsikososyal geçmişi, öldürme güdü ve yöntemleri farklı toplumlardaki araştırmalar aracılığıyla tartışılmıştır. Bu amaçla İngilizce ve Türkçe alan yazını taranarak erişilen ve uygun bulunan 76 bilimsel yayın ve haber ele alınmıştır. Bulgular saldırganın biyopsikososyal özelliklerinin farklı araştırmacılarla ve farklı ülkelerde gerçekleştirilen çalışmalarda benzerlikler sunduğu fakat farklı seri katil sınıflamalarına da yol açtığını göstermektedir. Seri öldürmenin araştırıldığı ülkenin kültür ve toplum yapısına göre farklılıklar sergilediği anlaşılmaktadır. Saldırganın mağdur seçimi, öldürme şekli ve saptanamaması toplumsal ve kültürel ögeler doğrultusunda açıklanabilmektedir.
Keywords
References
- Aamodt, M. G., Leary, T. ve Girimurugan, S. (2023). Radford/FGCU Annual Report on Serial Killer Statistics: 2023. https://doi.org/10.13140/ rg.2.2.14080.20489 google scholar
- Abay, E. ve Tuğlu, C. (2000). Şiddet ve agresyonun nörobiyolojisi. Klinik Psikiyatri, 3(i), 21-26. google scholar
- Açıkgöz, A., Açıkgöz, H. N., Oral, G. ve Hancı, İ. H., (2004). Seri cinayet failleri. Adli Psikiyatri Dergisi, 1(2), 35-44. google scholar
- Allely, C. S., Minnis, H., Thompson, L., Wilson, P. ve Gillberg, C. (2014). Neurodevelopmental and psychosocial risk factors in serial killers and mass murderers. Aggression and Violent Behavior, 19, 288-301. http://dx.doi.Org/10.1016/j.avb.2014.04.004 google scholar
- American Psychiatric Association. (2000). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (4. Baskı, revize edilmiş). google scholar
- American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5. Baskı). https://doi.org/10.1176/appi. books.9780890425596 google scholar
- Belli, H., Ural, C., Vardar, M. K. ve Tezcan, B. (2011). Şizofrenide şiddet ve cinayet eylemi: risklerin değerlendirilmesi, önleyici tedbirler ve tedavide klozapinin yer. Düşünen Adam, 24(3), 222-227. https://doi.org/l0.5350/DAIPN2011240308 google scholar
- Bolat, A. (2016). 'Seri' reklam. https://www.kayserigundem.com.tr/seri-reklam/17758 adresinden 5 Ağustos 2023 tarihinde alınmıştır. google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Race/Ethnicity and Crime, Criminology (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
July 9, 2025
Submission Date
December 9, 2023
Acceptance Date
June 12, 2025
Published in Issue
Year 2025 Volume: 13 Number: 1
APA
Karakuş, G., & Nergiz, H. (2025). Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme. Ceza Hukuku Ve Kriminoloji Dergisi, 13(1), 123-151. https://doi.org/10.26650/JPLC2023-1402379
AMA
1.Karakuş G, Nergiz H. Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi. 2025;13(1):123-151. doi:10.26650/JPLC2023-1402379
Chicago
Karakuş, Gökçe, and Hüseyin Nergiz. 2025. “Bireysel, Toplumsal Ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme”. Ceza Hukuku Ve Kriminoloji Dergisi 13 (1): 123-51. https://doi.org/10.26650/JPLC2023-1402379.
EndNote
Karakuş G, Nergiz H (July 1, 2025) Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi 13 1 123–151.
IEEE
[1]G. Karakuş and H. Nergiz, “Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme”, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi, vol. 13, no. 1, pp. 123–151, July 2025, doi: 10.26650/JPLC2023-1402379.
ISNAD
Karakuş, Gökçe - Nergiz, Hüseyin. “Bireysel, Toplumsal Ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme”. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi 13/1 (July 1, 2025): 123-151. https://doi.org/10.26650/JPLC2023-1402379.
JAMA
1.Karakuş G, Nergiz H. Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi. 2025;13:123–151.
MLA
Karakuş, Gökçe, and Hüseyin Nergiz. “Bireysel, Toplumsal Ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme”. Ceza Hukuku Ve Kriminoloji Dergisi, vol. 13, no. 1, July 2025, pp. 123-51, doi:10.26650/JPLC2023-1402379.
Vancouver
1.Gökçe Karakuş, Hüseyin Nergiz. Bireysel, Toplumsal ve Kültürel Etkenler Işığında Seri Öldürme. Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi. 2025 Jul. 1;13(1):123-51. doi:10.26650/JPLC2023-1402379