Antik Pers İmparatorluğu Hukukunda Fiziksel Cezalandırma
Abstract
Pers (Akhaimenid) İmparatorluğu doğuda Afganistan’dan Hindistan’a; kuzeyde Harezm ve Kafkas Dağlarına, güneyde Pers Körfezinden Mısır, Libya ve Etiyopya’ya; batıda Anadolu topraklarına uzanan oldukça geniş sınırlara sahipti. Bu sınırlar içerisinde farklı etnik kökene mensup onlarca halk yaşamaktaydı. Bu denli geniş topraklara ve farklı etnik kimlikten insanlara sahip olan imparatorlukta kraliyet otoritesini korumak ve toplumsal düzeni sağlamak için yasalar, yasaklar ve cezalar bulunmaktaydı. Kralın mutlak otoritesine karşı gelme veya toplumsal düzeni bozan davranışlar suçun doğasını oluşturmaktaydı. Verilen cezalar ise genellikle kralın, bazı kraliyet aile üyelerinin keyfiyetine veya intikam hırsına bağlıydı. Bu keyfiyet neticesinde mahkumlar son derece şiddetli cezalara çarptırılmaktaydı. Her ne kadar antik Yunan metinleri, eski Farsça ve Aramice yazılı belgelerde yargıçlar ve mahkemelerin varlığına dair kanıtlar olsa da son söz krala aitti. Buna rağmen kraliçelerin zaman zaman kralın kararları üzerinde belirleyici olduğu durumlar da söz konusuydu. Bu makale Pers İmparatorluğu’nda fiziksel cezaları ve cezalandırma türlerini, buna bağlı olarak suç ve/veya yasak kabul edilen davranışları ele almaktadır. Makalede ayrıca Pers yöneticilerinin adaleti nasıl uyguladıkları ve cezaların kralın/kraliyetin otoritesini koruma ve toplumsal düzeni sağlamadaki rolü değerlendirilmiştir. Çalışmada Pers yazıtları ve antik Yunan yazarların eserleri, özellikle Herodotos ve Ktesias, esas olarak kullanılmıştır. Çalışmanın neticesinde cezaların hükümdarın iradesinin bir yansıması olduğu, hükümdarın otoritesini uygulamak için bir araç olarak kullanıldığı ve aynı zamanda toplumsal normları belirlediği anlaşılmıştır.
Keywords
References
- Arr. An. (Arrianos, Anabasis). Kullanılan Metin ve Çeviri: Arrian. (1967). Anabasis of Alexander I-IV, Vol. I (E. I. Robson, Translate). Cambridge, Mass.- London. (Orijinal Yayın Tarihi 1929). google scholar
- BRIANT, P. (2002). From Cyrus to Alexander: A history of the Persian empire (P. T. Daniels, Translate). Eisenbrauns. (Orijinal Yayın Tarihi 1996). google scholar
- DESMOND, W. (2004). Punishments and the conclusion of Herodotus’ Histories. Greek, Roman, and Byzantine Studies 44, 19-40. google scholar
- Diod. (Diodoros Sicilus, Bibliotheke Historike). Kullanılan Metin ve Çeviri: Diodorus of Sicily (1963). The library of history. Vol. VIII (XVI.66-95 ve XVII), (C. Bradford Welles, Translate). Harvard University Press. google scholar
- FGrH. (Die Fragmente der griechischen Historiker). Kullanılan Metin ve Çeviriler: Jacoby, F. (1995). Die fragmente der griechischen historiker, Dritter Teil, C (Nr. 608a-856), Brill; Nichols, A. (2008). The complete fragments of Ctesias of Cnidus: Translation and commentary with an introduction. (Doctoral dissertation, University of Florida). google scholar
- Hdt. (Herodotos). Kullanılan Metin ve Çeviri: Herodotos. (2009). Tarih (M. Ökmen, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi 2002). google scholar
- Ios. ant. Iud. (Iosephos, Antiquitates Iudaicae). Kullanılan Metin ve Çeviri: Josephus. (1957). Jewish antiquities. Vol. VII (XII-XIV). Harvard University Press. (Orijinal Yayın Tarihi 1943). google scholar
- JACOBS, B. (2009). Grausame Hinrichtungen - friedliche Bilder Zum Verhältnis der politischen Realität zu den Darstellungsszenarien der achämenidischen Kunst. M. Zimmermann (Ed.). Extreme Formen von Gewalt in Bild und Text des Altertums içinde (s. 121-153), Herbert Utz Verlag. google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Criminology (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Muzaffer Duran
*
0000-0001-8209-1759
Türkiye
Publication Date
June 30, 2026
Submission Date
September 20, 2025
Acceptance Date
June 2, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 14 Number: 1