Research Article

Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam

Number: 51 December 31, 2019
  • Çağla Özcan *
EN TR

Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam

Abstract

Üzerine düşünceler üretilmeye başlandığından beri müzik, duygu ve matematiksel biçim olarak iki zıt kutupta ele alınmıştır. Aynı ikili düşünce çizgisi, müziğin bir dil olduğu iddiasında da etkisini sürdürmüştür. Bu bağlamda müzik, bir duygu dili yahut bir biçimsel dil olarak ele alınmıştır. Duygu dili olarak müzik, müzik eserinin kendisine değil, uyandırdığı duygulara odaklanması bakımından öznel bir analiz sunmaktadır. Üstelik bu öznel analiz, müziği duygularla dolayım içinde ele alsa da müzikle doğrudan ilgili olduğu iddiasını taşır. Çalışmamız müziğin duyguları uyandırma gücünü reddetmemekle birlikte, kurulan bağın dolaysız olduğu iddiasına karşı çıkmaktadır. Biçimsel bir dil olarak müzik ise, eserin kendisi üzerine bir çalışmadır. Bunu gösterebilmek için müziğin biçimsel bir dil olarak ele alınışını serimleyeceğiz. Bunu yaparken ilkin müziğin nasıl bir yapı olduğuna ve bu yapıda duyguların ne bakımdan yer aldığına değineceğiz. Ardından müziğin öğelerinin biçimselliğini, bu öğelerin neler olduğuna işaret ederek açımlayacağız. Daha sonra duygu dili varsayımının sorunlu yanlarını ele alarak, “duygusal bir dil olarak müzik” ifadesinin açmazlarını dile getireceğiz. Ardından, biçimsel dillerin doğal dillerle ayrımına değineceğiz. Buradan hareketle bir biçimsel dil olarak konumlandırdığımız müziğin, ne bakımlardan bu ele alınışı hak ettiğini açıklayacağız. Son olarak, müziği bir biçimsel dil olarak ele almanın sağladığı nesnel anlamın olanaklarına işaret edeceğiz. Nesnel anlamı Frege’nin anlam kuramı bağlamında ele alacağız. Frege anlamın nesnelliğine ve tasarımın öznelliğine yaptığı vurguyla ikisini birbirinden ayırır. Frege’nin yaptığı bu ayrımı gözetmenin ve müziğe uyarlamanın, müziğin nesnel anlamını yakalamak için gerekli olduğunu düşünüyoruz. Nesnel anlam görüşü bize müzik eserinin kendisine bakma imkanını verecektir. Buradan hareketle müziksel anlamın nasıl kavranabileceğine bir alternatif oluşturma iddiasındaki çalışmamız, nesnel anlam yoluyla müziği bir duygu aracısı olarak gören kuramlardan ayrılacaktır.

Keywords

References

  1. Alperson, Philip, “The Philosophy of Music: Formalism and Beyond”, Aesthetics, Ed. by. Peter Kivy, Hoboken, Blackwell Publishing, 2004.
  2. Apel, Willi, Harvard Dictionary of Music, Massachusette, Harvard University Press, 1944. Bay, Evren, Temel Müzik Eğitimi, (Çevrimiçi) http://www.erhanbirol.com/othersites/TemelMuzikEgitimi/ sozluk.htm, 20 Haziran 2019.
  3. Borchert, Donald M., Encyclopedia Of Philosophy, Vol 01, Mac Millan, 2006, (Çevrimiçi) https://www. encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/music-philosophy, 16 Haziran 2019.
  4. Briggs, Kendall Durelle The Language and Materials of Music: A Treatise of Common Practice Harmony, New York, Highland Heritage Press, Third Edition, 2011, p. 3.
  5. Gözkan, Bülent, “Çevirenin Sunuşu: Frege ve Aritmetiğin Temelleri” Aritmetiğin Temelleri içinde, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 2008.
  6. Clark, Ann, “Is Music a Language?”, The Journal of Aesthetics and Art Criticism, Vol. 41, No. 2, Winter, 1982.
  7. Daintith, John; Wright, Edmund, “A Dictionary of Computing”, (Çevrimiçi) https://www.encyclopedia. com/science-and-technology/computers-and-electrical-engineering/computers-and-computing/formallanguage, 30 Haziran 2019.
  8. Denkel, Arda, Anlam ve Nedensellik, İstanbul, Kabalcı Yayınevi, 1996.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Philosophy

Journal Section

Research Article

Authors

Çağla Özcan * This is me
0000-0003-3910-482X
Türkiye

Publication Date

December 31, 2019

Submission Date

December 27, 2019

Acceptance Date

December 30, 2019

Published in Issue

Year 2019 Number: 51

APA
Özcan, Ç. (2019). Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam. Felsefe Arkivi, 51, 187-201. https://izlik.org/JA57DF74CJ
AMA
1.Özcan Ç. Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam. Felsefe Arkivi. 2019;(51):187-201. https://izlik.org/JA57DF74CJ
Chicago
Özcan, Çağla. 2019. “Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam”. Felsefe Arkivi, nos. 51: 187-201. https://izlik.org/JA57DF74CJ.
EndNote
Özcan Ç (December 1, 2019) Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam. Felsefe Arkivi 51 187–201.
IEEE
[1]Ç. Özcan, “Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam”, Felsefe Arkivi, no. 51, pp. 187–201, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA57DF74CJ
ISNAD
Özcan, Çağla. “Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam”. Felsefe Arkivi. 51 (December 1, 2019): 187-201. https://izlik.org/JA57DF74CJ.
JAMA
1.Özcan Ç. Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam. Felsefe Arkivi. 2019;:187–201.
MLA
Özcan, Çağla. “Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam”. Felsefe Arkivi, no. 51, Dec. 2019, pp. 187-01, https://izlik.org/JA57DF74CJ.
Vancouver
1.Çağla Özcan. Biçimsel Bir Dil Olarak Müzikte Anlam. Felsefe Arkivi [Internet]. 2019 Dec. 1;(51):187-201. Available from: https://izlik.org/JA57DF74CJ