İŞ UYUŞMAZLIKLARINDA İŞÇİ LEHİNE İSPAT KOLAYLIĞI

İş uyuşmazlıklarının mahkeme önüne taşınmasına bağlı olarak, iş uyuşmazlığının çözümüne ilişkin yargılamasında ispat yükü ve ispat ölçüsü sorunu ortaya çıkar. İş uyuşmazlıklarına ilişkin davalarda somut olayın (huku- ki uyuşmazlık konusunun) kim tarafından ispat edileceği (ispat yükü kuralları) maddi hukuk kuralları tarafından tespit edilmektedir. İspat yüküne ilişkin ge- nel kuralın uygulanması sebebiyle iş uyuşmazlıklarında işçinin haklı olmasına rağmen, ispat güçlükleri nedeniyle iddiasını ispatlayamaması; dolayısıyla bir takım hak kayıplarına uğraması söz konusu olabilmektedir. Bu nedenler ka- nun koyucuyu ispatı kolaylaştıran özel düzenlemeler yapmaya sevk etmiştir.

Yasal düzenlemenin bulunmadığı durumlarda; yargı organları da, özel- likle iş ilişkisinde işçinin kişilik hakları ile temel hak ve özgürlüklerinin ko- runmasında delil gösterme yükünün yer değiştirmesi veya ispat ölçüsünün azaltılması gibi ispatı kolaylaştıran araçlardan yararlanma yoluna gitmektedir- ler. Hiç şüphesiz tüm uyuşmazlıklarda olduğu gibi iş uyuşmazlıklarında da ispatı kolaylaştıran araçlardan yararlanma somut olaya göre zorunlu olabil- mektedir. Bu kapsamda da Türk İş Hukukunda iş uyuşmazlıklarında ispat güçlüklerinin aşılabilmesine yönelik çeşitli yasal düzenlemelerin yapıldığı ve Yargıtay uygulamaları olduğu görülmektedir.

“İş Uyuşmazlıklarında İşçi Lehine İspat Kolaylığı” adını taşıyan bu çalış- mada, iş uyuşmazlıklarında ispat yükü işçide olduğu halde işçiye ispat kolaylı- ğı sağlayan yasal düzenlemeler ile Yargıtay uygulamaları incelenecektir.