SOSYAL POLITIKA ARACI OLARAK VERGILEMENIN İŞLEVLERI: TÜRKIYE ÖRNEĞI

Abstract

Bu çalışmada Türkiye’de vergilemenin sosyal politika aracı olarak kullanılma potansiyeline, mevcut kullanım biçimlerinin sorunlarına, sı- nırlarına ve çelişkilerine dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Sosyal politika açısından vergilemenin üç temel kullanım biçimine işaret edilebilir: Bunlardan birincisi temel kamu finansman aracı olarak vergilemenin sosyal politika programlarını finanse etme işlevidir. Vergilemenin ikinci işlevi ise, vergi mekanizmasının doğrudan bir müdahale aracı olarak, sosyal politika alanında kullanılmasıyla ilgilidir. Vergilemenin sosyal politika açısından dikkate alınması gereken üçüncü işlevi ise, genellikle arzu edilmeyen ters etkileri olarak nitelendirilebilir. Bu çalışmanın bulguları, Türkiye’de vergileme mekanizmasının oldukça yetersiz ve çelişkili sosyal politika işlevlerine sahip olduğunu göstermektedir.

Keywords

• vergileme, sosyal politika, vergi adaleti, sosyal devlet

References

1. Adema, W. ve Ladaique, M. (2005), Net Social Expenditure, 2005 Edition More Comprehensive Measures of Social Support, OECD, Social, Eployment and Migration Working Papers, No:29, http://www.oecd.org/ els/workingpapers, (Erişim Tarihi: 01.04.2009).
2. Adema, W. ve Ladaique, M. (2009), “How Expensive is The Welfare State?: Gross and Net Indicators in The OECD Social Expenditure Database (SOCX)”, OECD Social, Empoyment and Migration Working Papers, No:92, http://www.politiquessociales.net/IMG/pdf/wppdf-2.pdf , (Erişim Tarihi: 01.04.2009).
3. Alcock, P. (2008), Social Policy In Britain, Palgrave Macmillan, New York.
4. Baldock, J. (2007), Social Policy, Social Welfare, and the Welfare State, Social Policy, (Ed. John Baldock, Nick Manning, ve Sarah Vickerstaff), Oxford University Press, New York, ss. 6-30.
5. Boden, R. (2005), Taxation Research as Social Policy Research, Taxation: An Interdisciplinary Approach to Research, (Ed: Margaret Lamb, Andrew, Lymer, Judith Freedman, Simon James), Oxford University Press, New York, ss. 105-121.
6. Caritas, E. (2004), Poverty Has Faces in Europe The Need For Family Oriented Policies, 2. Report on Poverty in Europe; Brussels, Belgium.
7. Delamonica, E. ve Mehrotra, S. (2009), How Can The Financing of Social Services Be Made Pro-Poor?, Financing Social Policy: Mobilizing Resources for Social Development (Ed: Hujo, Katja. ve Shea McClanahan), St. Martin’s Press, Palgrave Macmillan, New York, ss. 89-114.
8. Eissa, N. ve Hoynes, H. (2005), Behavioral Responses To Taxes: Lessons From The EITC and Labor Supply, NBER Working Paper, No.11729, http://www.nber.org/papers/w11729 (Erişim Tarihi:10.03.2011).

9. Friedman, M. (1968), The Case for the Negative Income Tax, Republican Papers, (Ed: Melvin R. Laird), F.A.Praeger, New York, ss. 202-219.
10. Grand, J. L. (1997), “Knights, Knaves or Pawns? Human Behaviour and Social Policy”, Journal of Social Policy, Vol: 26, No: 2, ss. 149-169.
11. Howard, C. (1997), The Hidden Welfare State-Tax Expenditures and Social Policy in The United States, Princeton University Press, USA.
12. Hyman, D. N. (2002), Public Finance A Contemporary Application of Theory To Policy, (Seventh Edition), Harcourt College Publishers, USA.
13. ILO, (2005), ILO Social Security Inquiry, First Inquiry, www.ilo.org/ publns, (Erişim Tarihi:10.07.2010).
14. Klienman, M. (2002), A European Welfare State? European Social Policy In Context, Palgrave Macmillan, New York.
15. Koray, M. (2000), Sosyal Politika, Ezgi Kitapevi, Bursa.
16. Lammert, C. (2006), New Istruments of Social Policy in North America: Taxation and Liberal Welfare Regimes in Canada and the United States, Paper presented to the 4th Annual ESP Anet Conference, 21-23
17. September 2006, Bremen, Almanya, ss. 1-32. http://web.uni-frankfurt.de/ zenaf/contac/ESPAnet2006_paper_Lammert.pdf, (Erişim Tarihi:08.05.2009). Maliye Bakanlığı (2010), Kamu Hesapları Bülteni, https://www.portal.
18. muhasebat.gov.tr/Mgmportal/faces/khb?_afrLoop=5445481757143935&_ afrWindowMode=0&_adf.ctrl-state=8xdv1sp_4, (Erişim Tarihi:10.11.2010). Manning, N. (2007), “Turkey, the EU and Social Policy”, Social Policy & Society, Vol:6, No:4, ss.491-501.
19. Martinez-Vazquez, J. (1997), The Impact of Budgets on The Poor Tax and Expenditure Benefit Incidence Analysis, Public Finance for Poverty Reduction Concepts and Case Studies from Africa and Latin America, (Ed: Blanca Moreno-Dodson ve Quentin Wodon), World Bank Publications, http://site.ebrary.com/lib/akdeniz/Doc?id=10202648&ppg=1 (Erişim Tarihi:01/07/2011), ss. 113-162.
20. OECD. (2009), Taxing Wages 2008-2009, Special Feature: Non-Tax Compulsory Payments as an Additional Burden on Labour Income, www.oecd.org. (Erişim Tarihi:15.07.2010).
21. OECD. (2010), OECD Social Expenditure Statistics (SOCX), http:// stats.oecd.org/BrandedView.aspx?oecd_bv_id=socx-data-en&doi=data- 00166-en (Erişim Tarihi: 23.05.2011).
22. Özdemir, S. (2007), Küreselleşme Sürecinde Refah Devleti, İstanbul Ticaret Odası Yayınları, No:2007/57, İstanbul.
23. Sammartino, F. ve Toder, E. (2002), Social Policy and the Tax System, Urban Institute. http://www.urban.org/url.cfm?ID=310418 (Erişim Tarihi: 15.03.2011), ss. 1-26.
24. Sandford, C. Pond, C. ve Walker, R. (1980), Taxation and Social Policy, Heinemann, London. Şenkal, A. (2007), Küreselleşme Sürecinde Sosyal Politika, İkinci Baskı, Alfa Yayınları, İstanbul.
25. Turhan, S. (1993), Vergi Teorisi ve Politikası, Beşinci Baskı, Filiz Kitapevi, İstanbul.
26. Vergi Konseyi (2010), Konseyi Üyeleri, http://www.vergikonseyi.org. tr, (Erişim Tarihi: 22.12.2010). Viren, M. (2000), Financing The Welfare State in The Global Economy, Discussion Papers, No:732, http://www.elta.fi/, (Erişim Tarihi: 12.02.2011), ss. 1-16
27. Yaklaşım (2009), Pratik Bilgiler, Yaklaşım, 200, Yaklaşım Yayıncılık A.Ş., Ankara, ss. 431-462.
28. Yaklaşım (2010), Asgari Ücret ve Asgari Ücrete İlişkin Hesaplamalar, http://www.yaklasim.com/malibilgiler/pratikbilgiler/index.asp. (Erişim Tarihi: 21.12.2010).
29. Zolt, E. M. (2007), Revenue Design and Taxation, Public Finance for Poverty Reduction Concepts and Case Studies from Africa and Latin America, (Ed: Blanca Moreno-Dodson ve Quentin Wodon), World Bank Publications, http://site.ebrary.com/lib/akdeniz/Doc?id=10202648&ppg=1 (Erişim Tarihi: 01/07/2011), ss. 57-87
30. --------, (2010), Topluca Türk Vergi Kanunları, Yaklaşım Yayımcılık A.Ş., Ankara.
31. --------, (2011), Vergi İstatistikleri, http://www.gib.gov.tr (Erişim Tarihi: 15.10.2011).