Yüksek Din Öğretimi ve İstihdam İlişkisinde Cinsiyet Oranlarının Değişimi

Abstract

D i n eğitimi bireyin iç ve dış dünyasını anlamasına katkıda bulunurken, toplumsal dö­nüşüm ve sürekliliğin sağlanabilmesi gibi pek çok işlevi de üstlenir. Geçtiğimiz asırdan itibaren eğitim ve ekonomi arasındaki yakınlaşan ilişkiler d i n eğitimi alanına da yansımış, b u işlevlere istihdam alanlarına işgücü yetiştirmeyi de eklemiştir. İşgücü yetiştirme, ülkemizde ilahiyat fakülteleri çatısı altında sürdürülen yüksek d i n öğretiminin de temel işlevlerinden biri haline gelmiştir. 1990'lı yıllardan itibaren ilahiyat fakültesindeki kız öğrencilerin sayısal olarak artışı ise, u z u n vadede ilahiyat mezunlarının istihdam alanlarını da etkileyeceğe benzemektedir. B u da, doğal olarak u z u n vadeli eğitim politikalarının geliştirilebilmesi için mevcut d u r u m u n detaylarıyla incelenmesi zorunluluğunu ortaya çıkarmaktadır

Keywords

• D i n Eğitimi, Yüksek D i n Öğretimi, Kadın Eğitimi, İstihdam, Cinısiyet

References

1. "Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun", nr. 633, Resmi Gazete: 22.06.1965, sayı: 12038.
2. "Diyanet İşleri Başkanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği", Resmi Gazete: 26.10.2011, sayı: 28096.
3. "Tevhid-i Tedrisat Kanunu", kanun nr. 430, Resmi Gazete, 06.03.1340, 3/5, s.322.
4. "Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve MüezzinKayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği", Resmi Gazete: 23.12.2011, sayı: 28151. 1983-2011 Öğretim Yılı Yükseköğretim İstatistikleri, Ankara, ÖSYM, 1983-2011.
5. AKYUREK, Süleyman. "Kur'an Kursu Öğreticisinin Mesleki Yeterlikleri", Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C.XI, No:1 , 2005, s.175-192.
6. AŞIKOGLU, Nevzat Yaşar. "Toplumsal Hayatımızda Dinin Yeri ve D i n Eğitiminin Önemi" (Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.LL1998, s. 45-49.
7. AYDIN , M . Şevki. "İlahiyat Lisans Programının Amaç Sorunu", Türkiye'de Yüksek Din Eğitiminin Sorunları, Yeniden Yapılandırılması ve Geleceği Sempozyumu, İsparta, S.D.U. İlahiyat Fakültesi Yayınları, 2004, s. 19-25.
8. AYHAN , Halis. Türkiye'de Din Eğitimi, İstanbul, Dem Yayınları, 2004.

9. BASKIN, Bahar. "II . Meşrutiyet'te Kadın Eğitimine Yönelik Bir Gi¬ rişim: İnas Darülfünunu", İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, C.XXXVIII, 2008, s.89-123.
10. BERBER, Metin, Burçin Yılmaz ESER. "Türkiye'de Kadın İstihdamı: Ulke ve Bölge Düzeyinde Sektörel Analiz", "İş, Güç " Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, C.X, No:2, 2008, s. 1-16.
11. BİLGİN, Beyza. Eğitim Bilimi ve Din Eğitimi, Ankara, Ankara Universitesi İlahiyat Fakültesi Yayınları, 1990.
12. BULUT, Ramazan. "Okulda Din Öğretiminin Toplumsal Temeli ve İşlevleri", (Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, C.IV, No:1 , 2011, s. 20-37.
13. BUYRUKÇU, Ramazan, Safinaz ASRİ. "İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Diyanet İşleri Başkanlığı Taşra Teşkilatı Di n Hizmetlerine Bakışı: Süleyman Demirel Üniversitesi Örneği", Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.XLX, No:2, 2007, s. 81-106.
14. ÇALIK, Taner. "Eğitimin Sosyal Temelleri", Eğitim Bilimine Giriş, ed. Leyla Küçükahmet, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, 2006.
15. ÇETİN, Abdulkadir. Din Görevlisinden Beklentiler ve Din Görevlilerinin Mesleki Yeterlikleri (Elazığ- Erzurum - Malatya- Urfa Örneği), yayımlan¬ mamış yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Anabilim Dalı, Sakarya, 2005. Diyanet İşleri Başkanlığı Stratejik Planı 2012-2016, http: //www.diyanet.gov.tr/turkish/strateji/dokumanlar/diyanet_stratej ik_plan.pdf, (son erişim tarihi: 30 Ocak 2012).
16. EKİNCİ, C. Ergin. "Bazı Sosyoekonomik Etmenlerin Türkiye'de Yükseköğretime Katılım Üzerindeki Etkileri", Eğitim ve Bilim, C.XXXVI, No:160, 2011, s. 281-297.
17. ER, Hamit, Medreseden Mektebe Geçiş Sürecinde Darülhilafe Medresele¬ ri, İstanbul, Rağbet Yayınları, 2003.
18. EREŞ, Figen. "Türkiye'de Kadının Statüsü ve Yansımaları", Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, C.XLX, 2006, s. 40¬ 52.
19. EV, Halit. "Türkiye'de Öğretmen Yetiştirme Sistemi ve Di n Öğre¬ timi Alanına Öğretmen Yetiştirme", Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakül¬ tesi Dergisi, C.XXXIII, 2011, s. 25-26.
20. FURAT, Ayşe Zişan. "Cumhuriyet Dönemi Kadın Eğitimine Getirilen Yenilikler", Cumhuriyet'in Kuruluşunun 80. Yılı Paneli (18 Aralık 2003), İstanbul, 2004, s. 65-76.
21. Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 2010, Ankara, Türkiye İstatistik Ku¬ rumu, 2011.
22. Kadın ve Aileye Yönelik Çalışmalar, 2007-2009, Ankara, Din Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, 2009.
23. KAPUCU, Şerife Nihal. Kadınların İstihdama Katılımını Etkileyen Faktörler, (yayınlanmamış yüksek lisans tezi) Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Anabilim Dalı, Anka¬ ra.
24. KAVUK , Betül Acar. Türkiye'de Din Eğitimi Alanında Kadınların İstihdamı, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Di n Bilimleri Anabilim Dalı, Van, 1998.
25. KAYADİBİ, Fahri. "Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Yaygın Di n Eğitiminde Yeri ve Fonksiyonları", Din Eğitimi Araştırmaları, C.VIII, 2001, s.37- 54.
26. . "Eğitimde Kadının Önemi", Kuran Mesajı: İlmi Araştırmalar Dergisi, C.II, No:16-17-18,1999, s. 95-113.
27. . "Üniversite Önündeki Yığıntının Neden ve Çözümleri", Yeşil Bahçecik Dergisi, C.II, No:8, 1995.
28. KOÇ, Ahmet. "İlahiyat Lisans" Programı ve Mezunlarının İstihdam Sorunları Üzerine Bazı Mülahazalar", Türkiye'de Din Eğitiminin Sorunları, Yeniden Yapılandırılması ve Geleceği Sempozyumu (16-17 Ekim 2003), Isparta, S.D.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, 2004, s. 277-284.
29. . "İmam Hatip Lisesi Meslek Dersleri Öğretmenlerinin Yeterlikleri Üzerine Bir Çalışma", Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, CXm, No:2, 2009, s. 131-174.
30. KORKMAZ, Ayşegül. "Eğitimin Ekonomik Temelleri, Eğitim - Ekonomi İlişkisi, Eğitim Ekonomisi", Eğitim Bilimine Giriş, ed. Leyla Küçükahmet, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım, 2006.
31. KORKMAZ, Mehmet. "İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Fakülteyi Tercih Nedenleri: Erciyes İlahiyat Fakültesi Örneği", Bilimname, C.XVIII, No:1 , 2010, s.167-204.
32. KORUKÇU, Adem. "İlahiyat Fakültesi Son Sınıf Öğrencilerinin Yaygın Din Eğitimine Bakışları", Değerler Eğitimi Dergisi, C.IX, No:21,2011, s. 55-97.
33. "Yaygın Di n Eğitiminde İlahiyat Fakültelerinin Yeri ve Önemi", Değerler Eğitimi Dergisi, C.VIII, No:20, 2010, s. 99-122.
34. KOŞTAŞ, Münir. "Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi", Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.XXXI, 1989, s. 1-27.
35. OCAK, Ahmet. Nizamiye Medreseleri, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Bilim Dalı, Malatya, 1993.
36. ORUÇ, Cemil. "Di n Eğitiminin Hedefleri", Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, C.XIII, No:1 , 2008, s.259-269.
37. ÖCAL, Mustafa. 20. Yüzyıldan Günümüze Türkiye'de Din Eğitimi, Bursa, 2010.
38. . Medresetü'l-Eimme ve'l-Huteba'dan İmam Hatip Liselerine Bizim Okullarımız, İstanbul, 2011.
39. PAK, Sebil Sultan. Din Hizmeti Sunan Kadınların Çalışma Hayatındaki Konumu (Diyanet İşleri Başkanlığı Örneği), Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Di n Bilim¬ leri Anabilim Dalı, Sakarya, 2010.
40. SANYAL, Bikas C. Higher Education and Employment: An interna¬ tional Comparative Analyses, UNESCO, 1987.
41. SARIKAYA, Yaşar. Medreseler ve Modernleşme, İstanbul, İz Yayıncı¬ lık, 1997.
42. TEZCAN, Mahmut. Eğitim Sosyolojisi, Ankara, Eğitim Bilimleri Fa¬ kültesi Yayınları, 1985.
43. Türkiyede Yüksek Din Eğitiminin Sorunları, Yeniden Yapılandırılması ve Geleceği Sempozyumunda (16-17 Ekim 2003), Isparta, S.D.Ü. İlahiyat Fakültesi Yayınları, 2004.
44. Türkiye'nin Yükseköğretim Stratejisi, Ankara, Yükseköğretim Kurulu, 2007.
45. UZUNÇARŞILI, İ. Hakkı. Osmanlı Devletinin İlmiye Teşkilatı, Anka¬ ra, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1988.
46. UZUNYAYLA , Ferda. Avrupa Birliğine Giriş Sürecinde Eğitim ve İstihdam Politikaları, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Anabilim Dalı, İstanbul, 2007.
47. WESSINGER, Catherine. Religious Institutions and Women's Leadership. New Roles inside the Mainstream, California, University of California Press, 1996.
48. ZENGİN, Zeki Salih, Asım YAPICI. "İlköğretim Okullarındaki DKAB Dersleri İçin Öğretmen Yetiştirilmesi ve Eğitim Fakülteleri: Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Örneği", Değer Eğitimi Dergisi, C.IV, No:11, 2006, s.127-154.
49. ZENGİN, Zeki Salih. Medreseden Darülfünun a Türkiye'de Yüksek Din Eğitimi, İstanbul, Çamlıca Yayınları, 2011.