EN
TR
Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika
Abstract
Makroekonomik istikrarsızlığın göstergelerinden olan enflasyonun en önemli belirleyicileri arasında döviz kuru da yer almaktadır. Döviz kurunun yurt içi fiyatlara aktarımı maliyet, beklentiler ve endeksleme kanalları üzerinden gerçekleşir. Bu kapsamda döviz kuru hem tüketici fiyatlarını hem de üretici fiyatlarını etkilemektedir. Kur üzerinde baskı oluşturabilecek zayıf uluslararası rezervler, kısa vadeli dış borç stoğu ve cari açık sorunları açısından trend benzerliği gösteren ülkelerin kur geçişkenliği açısından birbirlerine ne kadar benzediği bu çalışmanın araştırma sorusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, döviz kurunun yükselmesine neden olacak göstergelerin benzeşiyor olmasının kur geçişkenliği açısından da benzerlik oluşturup oluşturmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Böylece güçlü bir enflasyon dinamiği olan kur geçişkenliği karşılaştırmalı olarak değerlendirilebilecektir. Gecikmesi dağıtılmış otoregresif model yöntemiyle 1995Ç1:2020Ç1 dönemi için yürütülen analiz sonuçları Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika’nın güçlü kur geçişkenliğine sahip olduğunu göstermektedir. Döviz kurundaki artış üç ülke içerisinde uzun dönemde en fazla Brezilya’da görece en az Türkiye’de fiyatların yükselmesine neden olmaktadır. Sonuçlar güçlü kur geçişkenliği açısından ülkelerin benzeştiğini, kur geçişkenliğinin düzeyi açısından ise farklılaştıklarını göstermektedir. Döviz kurundan Tüketici Fiyat Endeksi’ne üç ülkede de Granger nedenselliği tespit edilmektedir. Tüketici Fiyat Endeksi’nden döviz kuruna nedensellik ise sadece Türkiye ve Brezilya’da görülmektedir. Döviz kurundan Üretici Fiyat Endeksi’ne Granger nedensellik yalnızca Türkiye ve Brezilya için söz konusu iken Üretici Fiyat Endeksi’nden döviz kuruna nedensellik sadece Güney Afrika için tespit edilebilmektedir.
Jel Sınıflaması: C22, E31, F31
Keywords
References
- Akdeniz, C., Çatık, A.N. & Ballı, E. (2022). Inflationary effects of oil price and exchange rate shocks in South Africa: Evidence from time-varying pass-through coefficients. South African Journal of Economics, 90( 3), 301- 328. google scholar
- Albuquerque, C. R. & Portugal, M.S. (2005). Pass-through from exchange rate to prices in Brazil: An analysis using time-varying parameters for the 1980-2002 period. Revista de econom^a (Banco Central del Uruguay), 12(1), 17-74 google scholar
- Berument, H. (2020). Döviz kuru hareketleri ve enflasyon dinamiği: Türkiye örneği. Bilkent University Department of Economics Working Paper No. 02-02, 2002. google scholar
- Calvo, G. & Reinhart, C. (2000). Fixing for your life. NBER Working Paper No. 8006, November, NBER, Cambridge, MA. google scholar
- Câmara, F. & Feijo, C. (2017). Industrial pricing in Brazil in the 2010s: The pass-through effect. EconomiA, 18(2017), 60-72. google scholar
- Carlos Eduardo Schönerwald da Silva & Matfas Vernengo. (2008). The Decline of the exchange rate pass-through in Brazil: Explaining the fear of floating. International Journal of Political Economy, 37(4), 64-79. google scholar
- Çatık, A. N. & Güçlü, M. (2012). Measuring exchange rate pass-through under structural changes: The case of Turkey. International Journal of Statistics and Economics, 8, S12, 21-42. google scholar
- Damar, A. O. (2010). Türkiye’de döviz kurundan fiyatlara geçiş etkisinin incelenmesi. TCMB Piyasalar Genel Müdürlüğü Uzmanlık Yeterlik Tezi (ss. 1-80). google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Macroeconomics (Other)
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
February 16, 2024
Submission Date
June 22, 2023
Acceptance Date
October 31, 2023
Published in Issue
Year 2024 Volume: 11 Number: 1
APA
Kaya, A. E. (2024). Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 11(1), 31-49. https://doi.org/10.26650/JEPR1318757
AMA
1.Kaya AE. Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika. JEPR. 2024;11(1):31-49. doi:10.26650/JEPR1318757
Chicago
Kaya, Ahmet Ekrem. 2024. “Üretici Ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya Ve Güney Afrika”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 11 (1): 31-49. https://doi.org/10.26650/JEPR1318757.
EndNote
Kaya AE (February 1, 2024) Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 11 1 31–49.
IEEE
[1]A. E. Kaya, “Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika”, JEPR, vol. 11, no. 1, pp. 31–49, Feb. 2024, doi: 10.26650/JEPR1318757.
ISNAD
Kaya, Ahmet Ekrem. “Üretici Ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya Ve Güney Afrika”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi 11/1 (February 1, 2024): 31-49. https://doi.org/10.26650/JEPR1318757.
JAMA
1.Kaya AE. Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika. JEPR. 2024;11:31–49.
MLA
Kaya, Ahmet Ekrem. “Üretici Ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya Ve Güney Afrika”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, vol. 11, no. 1, Feb. 2024, pp. 31-49, doi:10.26650/JEPR1318757.
Vancouver
1.Ahmet Ekrem Kaya. Üretici ve Tüketici Fiyatlarında Kur Geçişkenliği Etkisi: Türkiye, Brezilya ve Güney Afrika. JEPR. 2024 Feb. 1;11(1):31-49. doi:10.26650/JEPR1318757