Şamanizm Doğa Sanat

Öz

Şamanizm inancının temel felsefesi, doğada bulunan canlı ve cansız tüm varlıkların bir ruhu olduğu animizm düşüncesine dayanır. Dolayısıyla doğa ve onun özünü oluşturan dört element bir Şamanist için hayati önem taşımaktadır. Bu düşünceyle, yaşam için büyük önem arz eden hava, su, ateş ve toprak elementlerinden faydalanırken doğanın dengesini bozmayacak yaklaşım ve duyarlılıkta olmak Şamanist toplumun yaşam önceliklerindendir. Şamanist düşünceye göre doğadaki her şey birbiri için vardır. İlkçağlardan günümüze yaşamın özü olarak kabul edilen ve pek çok disipline konu olan dört elementin, sanatın tarihsel süreci gözleminde de pek çok sanatçıya ilham kaynağı olduğu görülmüştür. Kimi zaman toplum ile sanatçı arasındaki bağ, bazen sanatçı ile sanat yapıtı bazen de sanat yapıtı ile sanat alımlayıcısı arasındaki bağ olmuştur. Şamanist toplumun yaşam süreci ve ritüellerinde doğayı referans alıp doğa ile empatik bir süreç yaşadığı gibi sanatçının da sanatsal yaratım sürecinde doğayı, yaratım kaynağı ve sanat nesnesi olarak alması ve girdiği özdeşleyim süreci, Şamanist-doğa ilişkisi ile benzeşim göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Dört elemnet
• Şamanizm
• Animizm
• Özdeşleyim
• Enerji

Shamanism Nature Art

Öz

The basic formula of Shamanism belief is based on thinking that all living and non-living beings have a soul (our memory). Therefore, nature and the four elements that constitute its essence are of vital importance for a Shamanist. The idea of purchasing is one of the life aspects of the Shamanist society, while benefiting from the elements of air, water, fire and earth, which are of great importance for life, and being in closeness and acquaintance that will not be spoiled by the diversity of nature. According to shamanist thought, it exists for everything in nature. The belief, presented as animism by anthropologists that living and non-living wholes in nature have both body and soul, consists of structures in which the Shaman world can live. One of the four elements in the universe is water. Water is the increase of fire. It is among the sources of life due to the role it provides in abundance. Water is, on the one hand, a source of life for living creatures in nature, and on the other hand, it can be recorded as a source of death due to natural disasters and similar events. Since primitive times, human beings have sought help from natural events and nature in order to cope with their fears, due to their belief that power is abundant. Like air, soil and water, it is the life energy, breath and continuation of living beings. All movement in the universe is due to the existence of air. The information obtained about the life energy of the Shaman is as follows: A shamanist person is the brightness of a good nature. They are protected and sensitive, such as the preservation of ecological nature, for the existence of nature, its changing structure and the absence of nature. The empathic process of a Shamanist, who accepts it as a part of acceptable nature and lives in unity with nature with an animist therapy, and the artist's creative process, which is the analogy of his deep emotional and spiritual journeys in the identification phase. Identification relations in art; Identification process; It can be said that in the process of artistic creation, the artist experiences deep emotional transitions with the art object he has chosen in order to realize himself and as a result produce a work, and the experience of accelerating the empathic process one step further is described. My identification is not an ordinary perspective of the aesthetic process. Therefore, instead of being an ordinary form, the form of the object is a form for the subject. In the archaic periods, the rotten Shamanist life process and the natural chronological process of the system are observed to be a common source for both processes. Therefore, approaching nature with a Shamanistic philosophy or an artistic perspective can come together on the same denominator in terms of both the interactions experienced in the process and the health created by these interactions.

Anahtar Kelimeler

• Four elements
• Shamanism
• Animism
• Identification
• Energy

Kaynakça

1. Alizade, R. (2020). Şamanlık Olgusu ve Ozan-Aşık Paradigmalarının Genetik Ortaklığı. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 13(32), 1361-1375.
2. ABayat, F. (2006). Türk Mitolojisinde Dağ Kültü. Folklor/Edebiyat, (12)46. Akademi Halkbilimi Dergisi, 13(32), 1361-1375.
3. Eliade, M. (1992). İmgeler-Simgeler. (Çev. Mehmet Ali Kılıçbay), Ankara: Gece Yayıncılık.
4. Davletov, T. (2017). Şaman Doğanın Şifası Uyanınca. İstanbul: Asi Yayıncılık.
5. Bayat, F. (2017). Kadim Türklerin Mitolojik Hikâyeleri. İstanbul: Ötüken Yayıncılık.
6. Örnek, S. (1988). 100 Soruda Ilkellerde Din, Büyü, Sanat, Efsane. İstanbul: Gerçek Yayıncılık.
7. İnan, A. (1972). Tarihte ve Bugün Şamanizm Materyaller Ve Araştırmalar. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
8. Aydemir, G. (2015). Wilhelm Worringer’in Soyutlama (Abstraktion) Ve Özdeşleyim (Ei nfühlung) Teorisi Üzerine Bir İnceleme, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Muğla.

9. Can, E. (2015). Anadolu Seramik Sanatında Şamanizmin Etkisi, Doctoral dissertation, Sakarya Universitesi, Türkiye.
10. Çirkin, S. (2015). Erken Dönem Güney Sibirya Kültürlerinde Kült Objeleri Ve Inanç Sistemleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü/ Arkeoloji Ana Bilim Dalı/Arkeoloji Bilim Dalı.
11. Kedik, A. (1996). Araştırma, Uygulama/Yaratım Sürecinde Özdeşleyim, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
12. Sarhuş, B. N. (2023). Karşılaştırmalı Edebiyat Anabilim Dalı Karşılaştırmalı Edebiyat Bilim Dalı, Doktora Tezi, Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
13. Sharakshane, A. (2006). İşletmelerin Çevreye Duyarlılığı ve Şamanizm, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
14. Tanpolat, N. (2015). Şamanizmin Günümüz Sanatına Yansımaları, Yüksek Lisans Tezi, Işık Üniversitesi, İstanbul.
15. Tunç, Z. (2007). Şamanizm Üzerine Bir Araştırma, Yüksek lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Elazığ.