Doğal Sitlerde Derecelendirme Sorunu: Elazığ-Hazar Gölü Örneği
Öz
Doğal sit, 2863 sayılı Kanunun 3.Maddesinin a bendinde yer alan tanımlara göre; jeolojik devirlere ait olup, ender bulunmaları nedeniyle olağanüstü özelliklere sahip yer üstünde, yeraltında veya su altında bulunan korunması gerekli alanlar olarak tanımlanmaktadır. Korunan alanlarla olarak doğal sitlerin belirlenmesi, sınıflandırılması ve kamunun mülkiyet hakları ile ilgili önemli sorun ve kargaşalar yaşanmaktadır. Doğal sit derecelendirme sürecinde başlıca sorunlardan biri, doğal sitlerin güncel durumlarının değerlendirilerek mevcut ve yeni ilan edilecek doğal sit kategorilerini ortaya koyan ekolojik araştırma ve metodolojik yaklaşımlarla kararların üretilememesidir. Ekolojik planlama ve koruma ölçütlerine göre alınması gerekli bilimsel kararların yerine subjektif ve değişebilen kararlar alınarak gerçekleştirilen uygulamalarda yerel halk ile resmi kurum ve kuruluşları karşı karşıya getirecek mağduriyetler yaşanmakta diğer taraftan yapılaşma doğrultusunda verilen kararlar ile doğal sitlerin ekolojik karakterlerinin bozulması tehdidi baş göstermektedir.
Bu çalışmada, farklı doğal sit derecelendirmelerine sahip Elazig İl sınırları içinde yer alan Hazar Gölü çevresindeki taşınmazlara ilişkin İl İdare Mahkemesi tarafından nihai kararı verilen ve yazarın bizzat bilirkişi olarak görev yaptığı dava sürecinde yapılan incelemeler ve karar alma süreci aktarılmıştır. Bu çalışma ile birlikte doğal sitlerde yaşanan yapılaşma sorunları kapsamında yapılacak saha araştırmaları ile kamu kurum ve kuruluşların hazırlamış oldukları raporlar ile karşılaştırılarak sorun tanımlanmış ve çözüme yönelik öneriler geliştirilmiştir. Yapılan araştırmalara ilişkin olarak bu çalışmanın bilirkişilik faaliyetlerinde bulunacak peyzaj mimarları ve diğer ilgili meslek disiplinlerinde çalışanlara yol göstermesi hedeflenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Anonim (2011) Hazar Gölü Sulak Alan Yönetim Planı, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Elazığ Anonim (2012) Hazar Gölü Havzası Biyolojik Çeşitliliğin Tespiti Projesi, T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, XV.Bölge Müdürlüğü- Elazığ Şube Müdürlüğü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2013a), http://www.csb.gov.tr/gm/tabiat/index.php?Sayfa=sayfa&Tur=webmenu&Id=8969, Erişim Tarihi: 10.03.2017 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (2013b) Doğal Sit Alanlarının Değerlendirilmesine İlişkin Teknik Esaslar, http://www.csb.gov.tr/db/tabiat/editordosya/Teknik_esaslar_04032013.pdf, Erişim Tarihi: 09.01.2017 Duran C, Günek H (2007) Hazar Gölü Havzası Arazi Kullanımındaki Değişikliklerin Belirlenmesi (1956-2004), Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2):31-52, Elazığ Gülez S (1984) Doğal Anıtların Sınıflandırılması, Tabiat ve İnsan Dergisi, Yıl: 18, Sayı:1, Ankara. Kültür ve Turizm Bakanlığı (1999) Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu İlke Kararları http://www.kulturvarliklari.gov.tr/TR,44334/ilke-karari--karar-no-728--karar-tarihi-19062007.html Erişim Tarihi: 02.01.2017 Resmi Gazete (2012) Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik, http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/07/20120719-3.htm Erişim Tarihi: 19.01.2017 Türkyılmaz B (2012) Doğal Sitler-İzmir ve Çevresinde İrdelenmesi, TMMOB Kent Sempozyumu, Ankara
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Aysun Tuna
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
15 Haziran 2017
Kabul Tarihi
24 Nisan 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 8 Sayı: 17