Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri

İlayda Soyupak; Meltem Eti Proto

doi:10.16950/iujad.439600

Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri

Öz

Fiziksel çevre, okul öncesi eğitimde öğreticilik görevi üstlenir. Çevreden gelen uyaranlar çocuk tarafından algılanır, işlenir, yorumlanır, yeniden düzenlenir; böylelikle çocuk mekanı deneyimleyerek öğrenir. Öğreticilik niteliği gözetildiğinde, okul öncesi eğitimde fiziksel çevre tasarımının sürdürülen eğitim yaklaşımı ile doğrudan ilişkili olduğu ortaya çıkar. İyi tasarlanmış bir okul öncesi eğitim çevresi, sürdürülen eğitim yaklaşımına bağlı olarak çocuğa uygun öğrenme imkanları sunar ve çocuk gelişimini destekler. Okul öncesi eğitim çevreleri farklı hacimsel özelliklere sahip olmasına karşın, ilgili eğitim yaklaşımına uygun olarak tasarlanmış mobilyaların kullanılması ile o eğitim yaklaşımının değerlerini yansıtan, öğretici, bilişsel gelişimi destekleyici çevreler yaratılabilir. Bu çalışma kapsamında, Marmara Üniversitesi Prof. Dr. Ayla Oktay Uygulama Anaokulunda gerçekleştirilen saha araştırması ve ilişkili çalışmalardan elde edilen veriler değerlendirilerek okul öncesi eğitimde bilişsel gelişimi destekleyici mobilya tasarım önerileri geliştirilmiştir. Saha araştırmasında; seçilen okulun yetişkin ve çocuk kullanıcılarıyla gerçekleştirilen sözlü görüşmeler, araştırmacının yetişkin ve çocuk göz seviyesinde gerçekleştirdiği video kaydı, çocukların derslikleri tanıttığı video kayıtları ve gözlem yöntemiyle veriler toplanmıştır. Tasarım sürecinde, konuyla ilgili bilgiler, saha çalışmasından elde edilen veriler ışığında problem tanımlanarak, tasarım önermeleri oluşturulmuştur. Bu çalışmada, okul öncesi eğitimde fiziksel çevre ve bilişsel gelişim ilişkisi incelemesi ve saha çalışması sonucunda ortaya çıkan, Milli Eğitim Bakanlığı eğitim yaklaşımına uygun olarak geliştirilen mobilya tasarım çözümleri değerlendirilmiştir

Anahtar Kelimeler

çocuk mobilyası,eğitim çevreleri,mobilya tasarımı

Kaynakça

Ata, S., Deniz, A. ve Akman, B. (2012). The Physical Environment Factors in Preschools in terms of Environmental Psychology: a Review. Procedia - Social and Behavioral Sciences 46:2034-2039.
Azlina, W. ve Zulkiflee, A. (2012). A Pilot Study: The Impact of Outdoor Play Spaces on Kindergarten Children. Procedia - Social and Behavioral Sciences 38:275-283.
Barre, F. (1984). Çocuk ve Mekan ya da Yitirilmiş Kent. M. Güvenç (çev.). Mimarlık 207:14-17.
Başara Baydilek, N. (2015). Okul Öncesi Eğitim Programında Akıl Yürütme Becerilerinin Yeri Ve Okul Öncesi Eğitim Sınıflarında Akıl Yürütme Becerilerinin Desteklenmesinde Örtük Programın İşlevi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Aydın: Adnan Menderes Üniversitesi, s.73.
Beilin, H. (1987). Current Trends in Cognitive Development Research: Towards a New Synthesis. B. Inhelder, D. D. Caprona & A. Cornu-Wells (Ed.). Piaget Today içinde. Hove: Lawrence Erlbaum Associates, (37-64).
Cole, M. (2005). Putting Culture In The Middle. H. Daniels (Ed.). An Introduction to Vygotsky içinde. Hove: Routledge, 195-222.
Elibol, C., Kılıç, Y., ve E. Burdurlu. (2006). Okul Öncesi Çocuk Oyuncaklarında Malzeme Kullanımı ve 4-6 Yaş Çocuklarının Renk Tercihi. Aile ve Toplum 3(9):35-44.
Frierson, P. R. (2014). Maria Montessori's Epistemology. British Journal for the History of Philosophy 22(4): 767-791.

Hart, R. A. and Moore, G. (1973). The Development of Spatial Cognition: A Review. R. M. Downs and D. Stea (Ed). Image and Environment içinde. Chicago: Aldine Publishing Company, 246-288.
Helvacıoğlu, E. (2007). Color Contribution to Children's Wayfinding in School Environments. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, s.53.
Jalil, N. A., Yunus, R. M. ve N. S. Said. (2013). Students’ Colour Perception and Preference: An Empirical Analysis of Its Relationship. Procedia - Social and Behavioral Sciences. 90:575-582.
Kara, A. (2007). Okul Öncesi Dönemde 5-6 Yaş Grubu Çocukların Yaratıcılık Düzeylerini Etkileyen Faktörlere İlişkin Öğretmen Görüşleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, s.2.
Kaya, D. & Gündüz, M. (2015). Alternatif Eğitim ve Toplumsal Değişim Üzerindeki Etkisi: Waldorf Okulları Örneği. Milli Eğitim 205:5-25.
Kirazoğlu, F. S. (2012). Fiziksel Çevre-Çocuk İlişkileri, Açık Oyun Mekanları ve Çocuk Dostu Çevre Kriterleri Üzerine Bir Değerlendirme: Bakırköy ve Beylikdüzü Örnekleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi, s. 17.
Koleoso, O., Ehigie, B., & Akhigbe, K. (2014). Colour Preference among Children in a Nigerian Montessori School. Mediterranean Journal of Social Sciences. 5(1):325-332.
Korpela, K. (2002). Children's Environment. R. B. Bechtel, & A. Churchman (Ed.). Handbook of Environmental Psychology içinde. New York: John Wiley & Sons, 363-373.
MEB 2013. Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitimi Programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel Müdürlüğü. https://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf (Erişim tarihi: 16.8.2017)
MEB 2015. Eğitim Yapıları Asgari Tasarım Standartları Kılavuzu. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığı, https://iedb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2015_08/17032245_2015asgaritasar mklavuzu.pdf (Erişim tarihi: 20.8.2017)
Mei-Ju, C. (2014). In Celebration Of Creativity Play: An Exploration On Children’s Aesthetic Sensibility And Creativity In Waldorf Early Childhood Education. Revista de Cercetare şi Interventie Sociala. 47:165-179.
Moghaddam, M. R. (2014). Assuming City as A Playground Survey on Reclaiming Design of Some Elements In City for Responding The Children's Need of Spontaneous Play Activities In Built Environment. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Çankaya Üniversitesi, s.11.
Simon, H. (1988). The Science of Design: Creating the Artificial. Design Issues, 4(1/2):67-82. doi:10.2307/1511391
Spencer, C. ve Blades, M. (2005). Children and their Environments: Learning, Using and Designing Spaces. Cambridge: Cambridge University Press, s.5.
Steiner, G. (1987). Spatial Reasoning in Small-Size and Large-Size Environments: In Search of Early Prefigurations of Spatial Cognition in Small-Size Environments.
B. Inhelder, D. D. Caprona, & A. Cornu-Wells (Ed.). Piaget Today içinde. Hove: Lawrence Erlbaum Associates, 203-216.
Uhrmacher, P. B. (1993). Making Contact: An Exploration of Focused Attention between Teacher and Students. Curriculum Inquiry. 23(4):433-444.
Ünlü, A. ve Çakır, H. (2002). A Study on Perception of Primary School Children in Home Environment. Journal of Architectural and Planning Research. 19(3):231-246.
Wohlwill, F. J. ve M. Wiener. (1964). Discrimination of Form Orientation in Young Children. Child Development. 35(4):1113-1125. doi:10.2307/1126858
Yaralı, K. (2015). Okul Öncesi Eğitime Devam Eden 5-6 Yaş Çocuklarının Bilişsel Tempolarına Göre Benlik Algılarının İncelenmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, s.25.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İlayda Soyupak ^*
Türkiye

Meltem Eti Proto Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2018

Kabul Tarihi

26 Eylül 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 8 Sayı: 17

DOI

https://doi.org/10.16950/iujad.439600

IZ

https://izlik.org/JA75TB96ZU

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Soyupak, İ., & Eti Proto, M. (2018). Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, 8(17), 82-100. https://doi.org/10.16950/iujad.439600

AMA

1.Soyupak İ, Eti Proto M. Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri. İnönü Sanat Tasarım. 2018;8(17):82-100. doi:10.16950/iujad.439600

Chicago

Soyupak, İlayda, ve Meltem Eti Proto. 2018. “Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 8 (17): 82-100. https://doi.org/10.16950/iujad.439600.

EndNote

Soyupak İ, Eti Proto M (01 Haziran 2018) Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 8 17 82–100.

IEEE

[1]İ. Soyupak ve M. Eti Proto, “Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri”, İnönü Sanat Tasarım, c. 8, sy 17, ss. 82–100, Haz. 2018, doi: 10.16950/iujad.439600.

ISNAD

Soyupak, İlayda - Eti Proto, Meltem. “Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi 8/17 (01 Haziran 2018): 82-100. https://doi.org/10.16950/iujad.439600.

JAMA

1.Soyupak İ, Eti Proto M. Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri. İnönü Sanat Tasarım. 2018;8:82–100.

MLA

Soyupak, İlayda, ve Meltem Eti Proto. “Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri”. İnönü Üniversitesi Sanat ve Tasarım Dergisi, c. 8, sy 17, Haziran 2018, ss. 82-100, doi:10.16950/iujad.439600.

Vancouver

1.İlayda Soyupak, Meltem Eti Proto. Türkiye’de Okul Öncesi Eğitim Mekânlarına Yönelik Bilişsel Gelişimi Destekleyici Mobilya Önermeleri. İnönü Sanat Tasarım. 01 Haziran 2018;8(17):82-100. doi:10.16950/iujad.439600

Cited By

Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının Mobilya Donatı Elemanları Açısından Değerlendirilmesi: Isparta İli Örneği

Bartın Orman Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.24011/barofd.1461446