Tecavüze İlişkin Tutumların Tecavüz Mitleri, Adil Dünya İnancı, Cinsiyet Rolleri ve Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi
Öz
Bu çalışmada, farklı tecavüz senaryoları üzerinden katılımcıların mağdura ve faile
yönelik tutumları, tecavüz mitleri, adil dünya inancı ve cinsiyet rollerinin cinsiyet, yaş ve
eğitim gibi değişkenlerle ve birbirleri ile olan ilişkisi incelenmiştir.
Yöntem: Araştırmaya seçkisiz olmayan örnekleme içinden 18 yaş üzeri 164'ü kadın,
136'sı erkek katılımcı olmak üzere toplam 300 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara Kişisel Bilgi
Formu, Illinois Tecavüz Mitlerini Kabul Ölçeği, Bireysel ve Genel Adil Dünya Ölçeği, Bem
Cinsiyet Rolü Envanteri ve 6 farklı tecavüz senaryosuna ilişkin 10 soruluk değerledirme
anketi doldurtulmuştur. Ölçeklerin birbiri ile olan ilişkisini incelemek için Anova, her bir
ölçeğin yordayıcılığını değerlendirmek içinse Regeresyon analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre; erkeklerin kadınlara oranla mağduru daha fazla
suçladıkları, tecavüz mitlerini daha fazla kabul ettikleri, düşük eğitimli katılımcıların ve
erkeksilik düzeyi yüksek katılımcıların tecavüz mitlerini daha fazla kabul ettikleri ve mağduru
daha fazla suçladıkları bulgulanmıştır. Diğerlerine göre daha saygın olarak nitelendirilen
mağdurun, daha az tahrik edicilik ve dikkatsizlikle suçlandığı, olaydan daha az sorumlu
tutulduğu ve daha fazla etkilendiğinin düşünüldüğü görülmüştür.
Sonuç: Beklenildiği gibi tecavüz mitlerinin kabulü arttıkça mağdurun daha fazla
suçlandığı görülmektedir. Ayrıca literatürle uyumlu olarak; erkekler kadınlara oranla mağduru
daha fazla suçlama eğilimindedirler. Mağdurun saygınlığının mağduru suçlama düzeyini
etkilediği görülmüştür. Mağdur olan kadının suçlanması, failin sorumluluğun azımsanmasına
ve tecavüz olgusunun olağanlaştırılmasına zemin yaratabilmektedir. Bu bağlamda gereken
tedbirlerin alınması ve yaptırımların uygulamaya dökülmesinin önemi dikkati çekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Bell S, Kuriloff P, Lottes I. (1994). Understanding Attributions of Blame in Stranger Rape and Date Rape Situations: An Examination of Gender, Race, Identification, and Students’ Social Perceptions of Rape Victims. J Appl Soc Psychol. 24(19):1719-1734. doi:10.1111/j.1559-1816.1994.tb01571.x
- 2. Burt MR. (1980). Cultural myths and supports for rape. J Pers Soc Psychol . 38(2):217-230. doi:10.1037/0022-3514.38.2.217
- 3. Bohner G, Danner UN, Siebler F, Samson GB. (2002).Rape Myth Acceptance and Judgments of Vulnerability to Sexual Assault: An Internet Experiment. Exp Psychol. 49(4):257-269. doi:10.1026/1618-3169.49.4.257
- 4. Bruggen M, Grubb A. (2014). A review of the literature relating to rape victim blaming: An analysis of the impact of observer and victim characteristics on attribution of blame in rape cases. Aggress Violent Behav. 19:423–431. doi:10.1016/j.avb.2014.07.008
- 5. Çamaş GG, Meşe G. (2016). Sosyal Hiyerarşi: Cinsel Şiddet Mitlerini Anlamak. Türk Psikoloji Dergisi. 31(78):62-74.
- 6. Çoklar I, Meşe G. (2014). Illinois Tecavüz Mitlerini Kabul Ölçeği Kısa Formunu Türkçe’ye Uyarlama Çalışması. Psikoloji Çalışmaları Dergisi. 34(2):53-64.
- 7. Davies M, Mccartney S. (2003). Effects of gender and sexuality on judgements of victim blame and rape myth acceptance in a depicted male rape. J Community Appl Soc Psychol. 13:391–398. doi.org/10.1002/casp.741
- 8. Dökmen ZY. (1999). Bem cinsiyet rolü envanteri kadınsılık ve erkeksilik ölçekleri Türkçe formunun psikometrik özellikleri. Kriz Dergisi. 7(1):27-40.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
17 Mayıs 2019
Gönderilme Tarihi
1 Mart 2019
Kabul Tarihi
1 Mart 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 1 Sayı: 18