EN
TR
0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme
Abstract
Bilginin geçici olarak depolanması ve manipüle edilmesine dâhil olan bilişsel süreçler grubunu ifade eden çalışma belleği, insanoğlunun çevre ile aktif olarak etkileşime girdiği, gözlem ve muhakeme yoluyla yeni beceriler kazandığı erken çocukluk döneminde kritik bir öneme sahiptir. Bu nedenle erken çocukluk döneminde çalışma belleği ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların farklı ölçütler açısından incelenmesinin erken müdahale fırsatları yaratmada ve bu alanda çalışmak isteyen araştırmacılara yön verme konusunda yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı, 0-36 aylık normal gelişim gösteren çocukların çalışma belleği ile ilgili 2015-2023 yılları arasında yapılan araştırmaların sistematik bir analizini yaparak çalışma belleğini etkileyen çevresel ve bireysel faktörleri belirlemek ve çalışma belleğinin dil gelişimi ile olan ilişkisini incelemektir. Çalışmaya, Mart 2015-Ağustos 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve tam metinlerine erişilebilen, 0-36 aylık çocukların çalışma belleğini konu alan bilimsel araştırmalar dahil edilmiştir. Veri tabanlarında konu başlığı ve çalışmanın amacıyla ilişkisi düşünülerek belirlenen İngilizce "working memory, infant or toddler or young child" anahtar sözcüğü ve Türkçe "çalışma belleği, bebek veya yeni yürüyen çocuk veya 0-36 aylık" anahtar sözcüğü ile arama yapılmıştır. İngilizce arama sonucunda 536 makale, Türkçe arama sonucunda 41 makale belirlenmiştir. PRISMA protokolü ve PICOS yaklaşımı kullanılarak başlangıçta belirlenen 577 çalışmadan 56’sı çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmaların analizi sonucunda; yaş ile birlikte çocukların çalışma belleği becerilerinin arttığı ve daha etkili stratejiler geliştirdikleri, dil gelişimi ile çalışma belleğinin ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırma bulgularına göre, çocukların çalışma belleğini etkileyen bazı çevresel faktörler (ihmal, anne eğitim düzeyi, aile gelir düzeyi, ebeveyn iletişimi vb.) ve bireysel faktörler (dikkat, dopamin seviyesi, cinsiyet vb.) belirlenmiştir. Araştırmalarda 0-36 aylık çocukların çalışma belleği performanslarını ölçmek için farklı yöntem ve teknikler denedikleri görülmüştür. Sonuç olarak; 0-36 ay arası çocuklar üzerinde 2015-2023 yılları arasında yapılan araştırmaların erken müdahale için önemli bulgular sunduğu görülmektedir.
Keywords
References
- American Academy of Pediatrics. (2016). Media and young minds. Pediatrics, 138(5), Article e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591 google scholar
- Anderson, B., Storfer-Isser, A., Taylor, H. G., Rosen, C. L. ve Redline, S. (2009). Associations of executive function with sleepiness and sleep duration in adolescents. Pediatrics, 123(4), 701-707. https://doi.org/10.1542/peds.2008- 1182 google scholar
- Applin, J. B. ve Kibbe, M. M. (2019). Six-month-old infants predict agents’ goal-directed actions on occluded objects. Infancy, 24(3), 392-410. https://doi.org/10.1111/infa.12282 google scholar
- Aslin, R. N. ve McMurray, B. (2004). Automated corneal-reflection eye tracking in infancy: Methodological developments and applications to cognition. Infancy, 6(2), 155-163. https://doi.org/10.1207/s15327078in0602_1 google scholar
- Atkinson, R. C. ve Shiffrin, R. M. (1968). Human memory: A proposed system and its control processes. K. W. Spence ve J. T. Spence (Ed.), The psychology of learning and motivation: Advances in research and theory içinde (s. 47-89). Academic Press. https://doi.org/10.1016/ S0079-7421(08)60422-3 google scholar
- Bacher, L. F., Retz, S., Lindon, C., Bell, M. A. ve Tech, V. (2017). Intraindividual and interindividual differences in spontaneous eye blinking: Relationships to working memory performance and frontal EEG asymmetry. Infancy 22(2), 150-170. https://doi.org/10.1111/infa.12164 google scholar
- Baddeley, A. (2003). Working memory and language: An overview. Journal of Comminication Disorders, 36, 189-208. https://doi.org/10.1016/S0021-9924(03)00019-4 google scholar
- Baddeley, A. D. (2012). Working memory: Theories, models, and controversies. Annual Review of Psychology, 63, 1-29. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-120710-100422 google scholar
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Cognitive and Computational Psychology (Other)
Journal Section
Review
Publication Date
December 16, 2024
Submission Date
November 28, 2023
Acceptance Date
October 22, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 44 Number: 3
APA
Uluğ, E., & Öğretir Özçelik, A. D. (2024). 0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme. Studies in Psychology, 44(3), 275-321. https://doi.org/10.26650/SP2023-1397478
AMA
1.Uluğ E, Öğretir Özçelik AD. 0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme. Studies in Psychology. 2024;44(3):275-321. doi:10.26650/SP2023-1397478
Chicago
Uluğ, Emire, and Ayşe Dilek Öğretir Özçelik. 2024. “0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme”. Studies in Psychology 44 (3): 275-321. https://doi.org/10.26650/SP2023-1397478.
EndNote
Uluğ E, Öğretir Özçelik AD (December 1, 2024) 0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme. Studies in Psychology 44 3 275–321.
IEEE
[1]E. Uluğ and A. D. Öğretir Özçelik, “0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme”, Studies in Psychology, vol. 44, no. 3, pp. 275–321, Dec. 2024, doi: 10.26650/SP2023-1397478.
ISNAD
Uluğ, Emire - Öğretir Özçelik, Ayşe Dilek. “0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme”. Studies in Psychology 44/3 (December 1, 2024): 275-321. https://doi.org/10.26650/SP2023-1397478.
JAMA
1.Uluğ E, Öğretir Özçelik AD. 0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme. Studies in Psychology. 2024;44:275–321.
MLA
Uluğ, Emire, and Ayşe Dilek Öğretir Özçelik. “0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme”. Studies in Psychology, vol. 44, no. 3, Dec. 2024, pp. 275-21, doi:10.26650/SP2023-1397478.
Vancouver
1.Emire Uluğ, Ayşe Dilek Öğretir Özçelik. 0-36 Aylık Çocuklarda Çalışma Belleği Gelişimi Üzerine Sistematik Bir İnceleme. Studies in Psychology. 2024 Dec. 1;44(3):275-321. doi:10.26650/SP2023-1397478