Research Article

Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği

Volume: 39 Number: 2 December 24, 2019
  • Canan Erdugan *
  • Arzu Araz
TR

Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı en yakın arkadaşın yardım davranışları ile ilgili değer, bedel ve içtenlik algısının, en yakın arkadaşa hissedilen minnettarlık duygusunun ve genel olarak minnettarlık dışavurum düzeyinin, cinsiyete ve minnettarlık eğilimine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bir diğer amaç ise en yakın arkadaşla ilişki bağlamında hangi durumlarda minnettar hissedildiğini ve bu duygu sonrasında verilen tepkileri belirlemektir. Araştırmaya 230’u kadın ve 176’sı erkek olmak üzere toplam 406 kişi katılmıştır. Katılımcılara Yenilenmiş Minnettarlık, Memnuniyet ve Takdir Ölçeği, Minnettarlık Dışavurum Ölçeği, Minnettarlığın Bilişsel Değerlendirimi Formu, Minnettarlık Sıfat Listesi ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Ayrıca katılımcılardan en yakın arkadaşlarına minnettar hissettikleri bir olay örneğini ve minnettarlıklarını nasıl dışavurduklarını yazmaları için açık uçlu birer soru sorulmuştur. Çok Değişkenli Kovaryans Analizi (MANCOVA) bulgularına göre, minnettarlık eğilimi yüksek olanların (a) en yakın arkadaşlarının yardım davranışlarının değeri, bedeli ve içtenliğine yönelik algıları (b) en yakın arkadaşlarına yönelik minnettarlık hisleri ve (c) minnettarlık dışavurum düzeyleri minnettarlık eğilimi düşük olanlara kıyasla daha yüksektir. Ek olarak, kadınların minnettarlık dışavurum düzeyleri erkeklere kıyasla daha yüksektir. İçerik analizi bulgularına göre, katılımcılar kendilerini en çok, arkadaşlarının sağladığı psikolojik destek, maddi destek ve sağlık desteği sonrasında minnettar hissetmekte; minnettarlıklarını ise sözel dışavurum, sözel olmayan dışavurum veya öteki odaklı dışavurum tarzı ile ifade etmektedirler. Literatürle paralel olarak bu çalışma sonucunda minnettarlık eğilimi yüksek olan kişilerin en yakın arkadaşlarının yaptığı davranışların daha çok farkında oldukları ve bunları arkadaşlarının bir katkısı şeklinde algılayarak minnettarlık hissettikleri görülmüştür.

Keywords

References

  1. Algoe, S. B. (2012). Find, remind, and bind: The functions of gratitude in everyday relationships. Social and Personality Psychology Compass, 6(6), 455–469. doi: 10.1111/j.1751-9004.2012.00439.x
  2. Algoe, S. B., Fredrickson, B. L., & Gable, S. (2013). The social functions of the emotion of gratitude via expression. Emotion, 13(4), 605–609. doi: 10.1037/a0032701
  3. Algoe, S. B., Gable, S. L., & Maisel, N. C. (2010). It’s the little things: Everyday gratitude as a booster shot for romantic relationships. Personal Relationships, 17, 217–233. doi: 10.1111/j.14756811.2010.01273.x
  4. Algoe, S. B., Haidt, J., & Gable, S. L. (2008). Beyond reciprocity: Gratitude and relationships. Emotion, 8(3), 425–429. doi: 10.1037/1528-3542.8.3.425.
  5. Allemand, M., & Hill, P. L. (2016). Gratitude from early adulthood to old age. Journal of Personality, 84, 21–35. doi: 10.1111/jopy.12134.
  6. Araz, A., & Erdugan, C. (2017). Minnettarlık dışavurum ölçeği geliştirme çalışması [Developing a scale for measuring the expression of gratitude]. Nesne, 5(11), 404-425. doi: 10.7816/nesne-05-11-04.
  7. Bartlett, M. Y., Condon P., Cruz, J., Baumann, J., & Desteno, D. (2012). Gratitude: Prompting behaviours that build relationships. Cognition and Emotion, 26(1), 2-13. doi: 10.1080/02699931.2011.561297.
  8. Baumeister, R. F., & Ilko, S. A. (1995). Shallow gratitude: Public and private acknowledgement of external help in accounts of success. Basic and Applied Social Psychology, 16(1), 191-209. doi: 10.1080/01973533.1995.9646109

Details

Primary Language

English

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Canan Erdugan * This is me
0000-0002-9735-1215
Türkiye

Publication Date

December 24, 2019

Submission Date

January 8, 2019

Acceptance Date

July 23, 2019

Published in Issue

Year 2019 Volume: 39 Number: 2

APA
Erdugan, C., & Araz, A. (2019). Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology, 39(2), 321-344. https://izlik.org/JA76GG77MS
AMA
1.Erdugan C, Araz A. Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology. 2019;39(2):321-344. https://izlik.org/JA76GG77MS
Chicago
Erdugan, Canan, and Arzu Araz. 2019. “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal Ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”. Studies in Psychology 39 (2): 321-44. https://izlik.org/JA76GG77MS.
EndNote
Erdugan C, Araz A (December 1, 2019) Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology 39 2 321–344.
IEEE
[1]C. Erdugan and A. Araz, “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”, Studies in Psychology, vol. 39, no. 2, pp. 321–344, Dec. 2019, [Online]. Available: https://izlik.org/JA76GG77MS
ISNAD
Erdugan, Canan - Araz, Arzu. “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal Ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”. Studies in Psychology 39/2 (December 1, 2019): 321-344. https://izlik.org/JA76GG77MS.
JAMA
1.Erdugan C, Araz A. Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology. 2019;39:321–344.
MLA
Erdugan, Canan, and Arzu Araz. “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal Ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”. Studies in Psychology, vol. 39, no. 2, Dec. 2019, pp. 321-44, https://izlik.org/JA76GG77MS.
Vancouver
1.Canan Erdugan, Arzu Araz. Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology [Internet]. 2019 Dec. 1;39(2):321-44. Available from: https://izlik.org/JA76GG77MS