Araştırma Makalesi

Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği

Cilt: 39 Sayı: 2 24 Aralık 2019
  • Canan Erdugan *
  • Arzu Araz
PDF İndir
TR

Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı en yakın arkadaşın yardım davranışları ile ilgili değer, bedel ve içtenlik algısının, en yakın arkadaşa hissedilen minnettarlık duygusunun ve genel olarak minnettarlık dışavurum düzeyinin, cinsiyete ve minnettarlık eğilimine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bir diğer amaç ise en yakın arkadaşla ilişki bağlamında hangi durumlarda minnettar hissedildiğini ve bu duygu sonrasında verilen tepkileri belirlemektir. Araştırmaya 230’u kadın ve 176’sı erkek olmak üzere toplam 406 kişi katılmıştır. Katılımcılara Yenilenmiş Minnettarlık, Memnuniyet ve Takdir Ölçeği, Minnettarlık Dışavurum Ölçeği, Minnettarlığın Bilişsel Değerlendirimi Formu, Minnettarlık Sıfat Listesi ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Ayrıca katılımcılardan en yakın arkadaşlarına minnettar hissettikleri bir olay örneğini ve minnettarlıklarını nasıl dışavurduklarını yazmaları için açık uçlu birer soru sorulmuştur. Çok Değişkenli Kovaryans Analizi (MANCOVA) bulgularına göre, minnettarlık eğilimi yüksek olanların (a) en yakın arkadaşlarının yardım davranışlarının değeri, bedeli ve içtenliğine yönelik algıları (b) en yakın arkadaşlarına yönelik minnettarlık hisleri ve (c) minnettarlık dışavurum düzeyleri minnettarlık eğilimi düşük olanlara kıyasla daha yüksektir. Ek olarak, kadınların minnettarlık dışavurum düzeyleri erkeklere kıyasla daha yüksektir. İçerik analizi bulgularına göre, katılımcılar kendilerini en çok, arkadaşlarının sağladığı psikolojik destek, maddi destek ve sağlık desteği sonrasında minnettar hissetmekte; minnettarlıklarını ise sözel dışavurum, sözel olmayan dışavurum veya öteki odaklı dışavurum tarzı ile ifade etmektedirler. Literatürle paralel olarak bu çalışma sonucunda minnettarlık eğilimi yüksek olan kişilerin en yakın arkadaşlarının yaptığı davranışların daha çok farkında oldukları ve bunları arkadaşlarının bir katkısı şeklinde algılayarak minnettarlık hissettikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Algoe, S. B. (2012). Find, remind, and bind: The functions of gratitude in everyday relationships. Social and Personality Psychology Compass, 6(6), 455–469. doi: 10.1111/j.1751-9004.2012.00439.x
  2. Algoe, S. B., Fredrickson, B. L., & Gable, S. (2013). The social functions of the emotion of gratitude via expression. Emotion, 13(4), 605–609. doi: 10.1037/a0032701
  3. Algoe, S. B., Gable, S. L., & Maisel, N. C. (2010). It’s the little things: Everyday gratitude as a booster shot for romantic relationships. Personal Relationships, 17, 217–233. doi: 10.1111/j.14756811.2010.01273.x
  4. Algoe, S. B., Haidt, J., & Gable, S. L. (2008). Beyond reciprocity: Gratitude and relationships. Emotion, 8(3), 425–429. doi: 10.1037/1528-3542.8.3.425.
  5. Allemand, M., & Hill, P. L. (2016). Gratitude from early adulthood to old age. Journal of Personality, 84, 21–35. doi: 10.1111/jopy.12134.
  6. Araz, A., & Erdugan, C. (2017). Minnettarlık dışavurum ölçeği geliştirme çalışması [Developing a scale for measuring the expression of gratitude]. Nesne, 5(11), 404-425. doi: 10.7816/nesne-05-11-04.
  7. Bartlett, M. Y., Condon P., Cruz, J., Baumann, J., & Desteno, D. (2012). Gratitude: Prompting behaviours that build relationships. Cognition and Emotion, 26(1), 2-13. doi: 10.1080/02699931.2011.561297.
  8. Baumeister, R. F., & Ilko, S. A. (1995). Shallow gratitude: Public and private acknowledgement of external help in accounts of success. Basic and Applied Social Psychology, 16(1), 191-209. doi: 10.1080/01973533.1995.9646109

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

24 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

8 Ocak 2019

Kabul Tarihi

23 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 39 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Erdugan, C., & Araz, A. (2019). Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology, 39(2), 321-344. https://izlik.org/JA76GG77MS
AMA
1.Erdugan C, Araz A. Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology. 2019;39(2):321-344. https://izlik.org/JA76GG77MS
Chicago
Erdugan, Canan, ve Arzu Araz. 2019. “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”. Studies in Psychology 39 (2): 321-44. https://izlik.org/JA76GG77MS.
EndNote
Erdugan C, Araz A (01 Aralık 2019) Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology 39 2 321–344.
IEEE
[1]C. Erdugan ve A. Araz, “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”, Studies in Psychology, c. 39, sy 2, ss. 321–344, Ara. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76GG77MS
ISNAD
Erdugan, Canan - Araz, Arzu. “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”. Studies in Psychology 39/2 (01 Aralık 2019): 321-344. https://izlik.org/JA76GG77MS.
JAMA
1.Erdugan C, Araz A. Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology. 2019;39:321–344.
MLA
Erdugan, Canan, ve Arzu Araz. “Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği”. Studies in Psychology, c. 39, sy 2, Aralık 2019, ss. 321-44, https://izlik.org/JA76GG77MS.
Vancouver
1.Canan Erdugan, Arzu Araz. Yakın Arkadaşlık İlişkisinde Minnettarlık Eğiliminin Bilişsel, Duygusal ve Davranışsal Göstergeleri: Türkiye Örneği. Studies in Psychology [Internet]. 01 Aralık 2019;39(2):321-44. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76GG77MS

Psikoloji Çalışmaları / Studies In Psychology / ISSN- 1304-4680