Rasyonel Tercih Sosyolojisi Bağlamında James S. Coleman'ın Sosyal Sermaye Kavramı: Eğitime Katılma Yönünden Tartışmalar
Abstract
Rasyonel tercih kavramı son 20 yıldır, sosyologlar arasında ilgi gören bir eğilimdir. Geleneksel olarak rasyonel tercih kavramı, iktisat ve sosyoloji arasındaki disipliner ayrımın bir parçası görülür. Buna göre iktisat rasyonel eylemi konu edinirken, sosyolojinin bu biçimin dışındaki eylem türlerini ve sonuçlarını dikkate aldığı düşünülebilir. Ancak bu geleneksel ayrım 1970'lerden itibaren sosyolojideki büyük teorilerin zaafa uğraması ve eylem teorisinin daha önemli görülmesi sonucu zedelenmiştir. Bu yeni eğilimlerin bir göstergesi olarak rasyonel tercih teorisi, klasik yaklaşımın eksiklerinin tamamlanması konusunda özelikle Anglo – Sakson dünyasında destekçi bulabilmektedir. Rasyonel tercih teorisi içerisinde James S. Coleman çok atıf alan çalışmalarıyla önemli bir isim olarak değerlendirilmektedir. Özellikle eğitime katılma konusunda kullandığı sosyal sermaye modeli, itibar gören bir yaklaşım olarak değerlendirilmektedir. Bu yaklaşım, rasyonel tercih teorisinin varsayımlarına dayanarak çocuk – ebeveyn arasındaki ilişkiler ve eğitime katılma yönündeki sonuçların rasyonel niyetler ile yürütüldüğüne inanmaktadır. Ancak bu yaklaşım çok sayıda eleştirinin konusu olmuştur ve Coleman'ın sosyal sermaye kavramının eğitime katılma sürecini fazla basitleştirdiği ileri sürülmektedir. Bu çalışma söz konusu eleştirilerden hareketle, sosyal sermaye kavramının eğitime katılmayı açıklama konusundaki potansiyel zayıflıklarına odaklanmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler: Rasyonel tercih sosyolojisi, eğitime katılma, sosyal sermaye, James S. Coleman
Keywords
References
- Archer, M.S & Tritter, J.Q (2000), Rational Choice Theory: Resisting Colonization, London: Routledge
- Astone, Nan Marie & McLanahan, S.S. (1991), “Family Structure, Parental Practices and High School Completion”, American Sociological Review, 56 (3), 309 – 320
- Baron, James N. & Hanan, M.T. (1994), “The Impact of Economics on Contemporary Sociology”, Journal of Economic Literature, 32 (3), 1111 – 1146
- Barnes, Trevor J. & Sheppard, E. (1992), “Is There a Place for the Ra- tional Actor? A Geographical Critique of the Rational Choice Paradigm”, Economic Geography, 68 (1), 1 – 21
- Bassani, Cherylynn (2006), “A Test of Social Capital Theory Outside of the American Context: Family and School Social Capital and Youths’ Math Scores in Canada, Japan, and the United States”, International Journal of Educational Research, 45 (6), 380 – 403
- Baştürk, Şenol (2011), “Türk Toplumunda Sosyal Sermaye, Toplumsal Ağlar ve Sosyal Hareketlilik”, Yayınlanmamış Doktora Tezi Uludağ Üni- versitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa
- Beattie, Irene R. (2002), “Are All Adolescent Econometricians Created Equal? Racial, Class, and Gender Differences in College Enrollment”, Sociology of Education, 75 (1), 19 – 43
- Blossfeld, Hans-Peter (1996), “Macro-sociology, Rational Choice The- ory and Time: A Theoretical Perspective on Empirical Analysis of Social Processes”, European Journal of Sociology, 12 (2), 181 – 206
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
-
Authors
Publication Date
September 5, 2012
Submission Date
September 5, 2012
Acceptance Date
-
Published in Issue
Year 2012 Number: 45