Dialogue Beyond Margins : Patronage Of Chief Eunuchs in The Late 16th Century Ottoman Court

Abstract

Sınırlar Ötesi Bir Diyalog : 16. Yüzyıl Osmanlı Hadım Ağalarından Habeşi Mehmed Ağa ve Gazanfer Ağa'nın Hamilik Faaliyetleri

Abstract

Bu makale on altıncı yüzyılın son çeyreğinde sarayın idari hiyerarşisinde ön plana çıkan hadım ağalardan Habeşi Mehmed Ağa ve Gazanfer Ağa'nın yaptırmış olduğu eserler üzerinden hamilik faaliyetleri ve kimlikleri arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Bahsi geçen dönemde padişah ve aile fertlerinin himayesindeki hayır işleri yerlerini vezirler ve devletin ileri gelen askeri erkanının vakfettiği çalışmalara bırakmıştır. Hadım ağalar da tıpkı vezirler gibi, kendi statülerini meşru kılma ve geliştirme amacı ile sanat ve mimariyi desteklemekteydi. Hadım ağaların sanat ve mimariye olan bu çok yönlü ilgileri, politik yükselişlerini sağlamlaştırmak ve sosyal ağlarını genişletmenin yanı sıra onları daha insani kılan yönlerini ön plana çıkartma amacını da taşımaktadır. Bu dönem için bir mimari yenilik sayılabilecek çeşme ve sebilleri vakfetmeleri ve böylece suyun herkese ulaşmasını sağlamaları sayesinde de ilahî bir imaj çizerek, aslında ellerinde olmayan tek beceri olan 'hayat vermeyi' başarmışlardır.