Research Article

Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk

Volume: 63 Number: 2 December 27, 2023
EN TR

Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk

Abstract

Nefis, akıl ve aşk itici güçleri arasında şekillenen insanın varoluş macerası, yine insanın dilsel dışavurum ürünleri olan edebî metinlere ve özellikle şiire büyük ölçüde yansımıştır. Bu dışavurum, farklı edebî geleneklerde yüzeysel farklılıklara sahip olmakla birlikte ortak bazı yönleri de ihtiva etmektedir. Klasik şiirde âşık-mâşuk-rakîb üçlüsü arasında cereyan eden aşk temasının İsmet Özel şiirinde de benzer biçimlerde tezahür ettiği söylenebilir. Klasik şiirde mecâzî ve hakîkî aşk arasında çoğu zaman sınırları belirsizleştiren, ayrımları anlamsızlaştıran bir geçişkenlik vardır. Özel’in şiirinde ise ideolojik hedeflerle tensel arzuların iç içe geçtiği, bunlar arasında keskin geçişlerin yaşandığı bir aşk söz konusudur. Klasik şiirde aşk, insanın tekâmül sürecinin önemli bir vasıtasıdır. Benzer şekilde İsmet Özel için de aşk, insanı varoluş atılımına sürükleyen bir harekettir. Diğer yandan klasik şiirde âşık kendi benliğini adeta yok ederek (fenâ) maşuğa kavuşurken İsmet Özel’in şiirinde güçlü bir “Ben” vurgusu dikkat çekmektedir. Ancak bu Ben’in aynı zamanda bir maşuk olarak anlaşılmasına fırsat veren ipuçları, klasik şiirde ve tasavvuf düşüncesinde bilinen âşık-maşuk bütünlüğü çerçevesinde meseleyi daha ilginç bir boyuta taşımaktadır. Bu makale, klasik şiir ile İsmet Özel şiirindeki aşk anlayışını ve âşık, mâşuk, rakîb tezahürlerini mukayeseli bir şekilde ele almayı, benzerlikleri ve farklılıkları tespit ve tahlil etmeyi amaçlamaktadır.

Keywords

References

  1. Akkuş, M. (1993). Nef’î divanı. Ankara: Akçağ Yayınları. google scholar
  2. Aktunç, H. (2010). Büyük argo sözlüğü (7. bs). İstanbul: YKY. google scholar
  3. Akyüz, K., Beken, S., & Yüksel, S. (1990). Fuzûlî divanı. Ankara: Akçağ Yayınları. google scholar
  4. Arslan, M. (2018). Leylâ Hanım dîvânı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. google scholar
  5. Ateş, S. (1998). Hazarât-ı hams. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi içinde (C. 17, s. 115-116). İstanbul: TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. google scholar
  6. Aydemir, Y. (2017). Ravzî dîvânı. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı. google scholar
  7. Aynur, H. (1999). 15. yy. şairi Çâkerî ve dîvânı. İstanbul: Yenilik Basımevi. google scholar
  8. Babacan, İ. (2010). Klasik Türk şiirinin son baharı Sebk-i Hindî. Ankara: Akçağ Yayınları. google scholar

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Turkish Language and Literature (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 27, 2023

Submission Date

February 5, 2023

Acceptance Date

November 24, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 63 Number: 2

APA
Yakut, E. (2023). Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk. Journal of Turkish Language and Literature, 63(2), 519-548. https://doi.org/10.26650/TUDED2023-1247982
AMA
1.Yakut E. Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk. Journal of Turkish Language and Literature. 2023;63(2):519-548. doi:10.26650/TUDED2023-1247982
Chicago
Yakut, Emrullah. 2023. “Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk”. Journal of Turkish Language and Literature 63 (2): 519-48. https://doi.org/10.26650/TUDED2023-1247982.
EndNote
Yakut E (December 1, 2023) Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk. Journal of Turkish Language and Literature 63 2 519–548.
IEEE
[1]E. Yakut, “Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk”, Journal of Turkish Language and Literature, vol. 63, no. 2, pp. 519–548, Dec. 2023, doi: 10.26650/TUDED2023-1247982.
ISNAD
Yakut, Emrullah. “Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk”. Journal of Turkish Language and Literature 63/2 (December 1, 2023): 519-548. https://doi.org/10.26650/TUDED2023-1247982.
JAMA
1.Yakut E. Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk. Journal of Turkish Language and Literature. 2023;63:519–548.
MLA
Yakut, Emrullah. “Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk”. Journal of Turkish Language and Literature, vol. 63, no. 2, Dec. 2023, pp. 519-48, doi:10.26650/TUDED2023-1247982.
Vancouver
1.Emrullah Yakut. Âşık-Maşuk-Rakîb Bağlamında İsmet Özel Şiirinde Aşk. Journal of Turkish Language and Literature. 2023 Dec. 1;63(2):519-48. doi:10.26650/TUDED2023-1247982