RIZA HAN'IN (RIZA ŞAH PEHLEVİ) TÜRKİYE ZİYARETİ

Abstract

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından 1926 yılma kadar olan dönemde Türkiye - İran ilişkilerine genel bir soğukluk ve hatta zaman zaman gerginlik egemen olmuştu. 1926 yılında imzalanan Türkiye - İran Dostluk ve Güvenlik Anlaşması bu soğukluk ve gerginliğin geride kaldığının ve iki devlet arasında bir yakınlaşma döneminin açıldığının ilk habercisi oldu. Rıza Han'ın 1934 yılının Haziran ayında gerçekleştirdiği Türkiye ziyaretiyse Türkiye - İran arasındaki yakınlaşma döneminin doruk noktalarından biri, belki de birincisi olarak tarihe geçti. Rıza Han'ın Türkiye ziyareti, îran açısından, Türk Devrimi'nin kimi kazanımlarını İran'a uyarlayabilmek açısından önemliydi. Bu bakımdan, söz konusu ziyaret, İran'dan bakışla Türk devrim modelinin ithali bağlamında anlam kazanıyordu. Türkiye'yse bu ziyareti kendi modelinin ihracı bakımından bir fırsat olarak değerlendirdi. Ancak altını çizmek gerekir ki, ziyaret yalnızca bu açılardan değil, iki devletin yakınlaşması ve aralarındaki işbirliğiyle dostluğu pekiştirmesi açısından da önemli oldu.