Research Article

Dokuz Temel Bilgisayar Bilimleri Araştırma Alanında Azerbaycan’ın Bilimsel Üretkenlik Açısından Durumunun Değerlendirilmesi ve Daha İyisi İçin Öneriler

Volume: 7 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

Dokuz Temel Bilgisayar Bilimleri Araştırma Alanında Azerbaycan’ın Bilimsel Üretkenlik Açısından Durumunun Değerlendirilmesi ve Daha İyisi İçin Öneriler

Öz

Bilimsel üretkenliğin değerlendirilmesi, ülkelerin akademik performanslarını, araştırma alanlarındaki gelişim düzeylerini ve uluslararası bilimsel iş birliklerini analiz etmede kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan’ın bilgisayar bilimleri alanındaki bilimsel üretkenlikleri bibliyometrik yöntemler aracılığıyla dünyadaki diğer öncü ülkeler ile birlikte karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Azerbaycan’ın bilimsel üretkenliklerini farklı dönemlerde farklı konu başlıkları ile inceleyen literatürde çeşitli araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Fakat bilgisayar bilimleri gibi toplum refahı, ekonomisi ve toplumların gelişmesi için kritik değerde olan bir alanda bilimsel iş birliğini ve küresel rekabet ortamında diğer ülkeler ile konumunu değerlendiren bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmanın gerçekleştirdiği analizler ve geliştirdiği yükseköğretim politikaları ile bu konuda literatüre önemli bir katkı sunduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda, Azerbaycan’ın bilgisayar bilimleri disiplininde ortaya koyduğu akademik yayınlar, atıf sayıları, yayın türleri, kurumlara göre ilgili alandaki bilimsel üretkenliğin genel dokusu, iki ülkedeki araştırmacıların gerek birbiriyle gerekse diğer ülkeler ile iş birlikleri ve dergi tercihleri analiz edilmektedir. Çalışma kapsamında, 26 Temmuz 2025 tarihinde Web of Science (WoS) veri tabanından 1980-2025 yılları arasındaki bilgisayar bilimleri ile ilişkili olan dokuz araştırma alanı ((1)Bilgisayar Bilimi, Yapay Zekâ, (2)Bilgisayar Bilimi, Sibernetik, (3) Bilgisayar Bilimi, Donanım ve Mimari, (4) Bilgisayar Bilimi, Bilgi Sistemleri, (5) Bilgisayar Bilimi, Disiplinlerarası Uygulamalar, (6) Bilgisayar Bilimi, Yazılım Mühendisliği, (7) Bilgisayar Bilimi, Teori ve Yöntemler, (8) Sağlık Bilişimi, (9) Bilgi Bilimi ve Kütüphane Bilimi) üzerinden Azerbaycan adresli yayınlar bibliyometrik yöntemler ve metin madenciliği yöntemleri ile analiz edilmektedir. Azerbaycan kaynaklı yayınlar, ülke adresi bilgisi esas alınarak filtrelenmiş; ardından yayın yılına, belge türüne (makale, konferans bildirisi, derleme vb.), yazar sayısına, atıf sayılarına ve yayın yapılan dergilere göre analiz edilmiştir. Bibliyometrik analizler için VOSViewer ve Bibliometrix (R tabanlı) Biblioshiny kütüphanesi kullanılmış, özellikle iş birliği ağları, anahtar kelime eşleşmeleri ve atıf ilişkileri gibi göstergeler görselleştirilmiştir. Python programlama dili ile makine öğrenmesi yöntemleri ile metin madenciliği gerçekleştirilmiştir. İlgili alanda tüm yıllarda beş milyonun üzerinde doküman üretildiği görülmüştür. Azerbaycan’ın 1350 doküman ürettiği görülmüştür. Azerbaycan, Belarus ve Makedonya ardından 94.sırada yer almıştır. Azerbaycan’ın özellikle son yıllarda yayın sayısında gözle görülür bir artış yaşadığı ve uluslararası iş birliklerine daha fazla ağırlık verdiği tespit edilmiştir. Yapılan ortak yayın analizleri sonucunda, Azerbaycan’ın Türkiye (n=356), Tayvan (n=120), Çin (n=97) ve İran (n=89) ile daha yoğun akademik iş birliği içerisinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Azerbaycan’ın bilgisayar bilimleri alanındaki bilimsel üretkenliğini çok boyutlu bir yaklaşımla ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sadece akademik camia için değil, aynı zamanda Azerbaycan’ın bilim politikalarını geliştiren karar vericiler için de önemli ipuçları barındırmaktadır. Gelecekte daha güçlü akademik bağların kurulması ve bilgisayar bilimleri gibi kritik ve çok değerli bir alanda daha başarılı olunması için ortak projelerin desteklenmesi ve karşılıklı araştırma fonlarının artırılması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Project Number

Yok

References

  1. Abilov, S., & Isayev, I. (2015). Azerbaijan-Russian relations: Azerbaijan's pursuit of successful balanced foreign policy. Orta Asya ve Kafkasya Arastirmalari, 9(19), 113.
  2. Adegboye, O. R., Feda, A. K., Tibetan, A. O., & Agyekum, E. B. (2025). Enhanced global optimization using quadratically interpolated hybrid pathfinder algorithm. Cluster Computing, 28(5), 1-37.
  3. AEF. (2016). Azerbaycan Elm Fondu. Azərbaycan Respublikasında elmi fəaliyyətin təşkili haqqında sərəncam (526 saylı Sərəncam). Erişim Tarihi: 19/08/2025. https://www.aef.gov.az/upload/Files/resmi_senedler/arp_serencam_526.pdf
  4. Ahmed, F. B. J. (2019). Foreign universities in Qatar: A critical review of policy and sustainability issues. Challenges of the Knowledge Society, 1158-1168.
  5. Ajibade, S. S. M., Alhassan, G. N., Zaidi, A., Oki, O. A., Awotunde, J. B., Ogbuju, E., & Akintoye, K. A. (2024). Evolution of machine learning applications in medical and healthcare analytics research: A bibliometric analysis. Intelligent Systems with Applications, 24, 200441.
  6. Alguliev, R. M., Aliguliyev, R. M., & Isazade, N. R. (2013). Multiple documents summarization based on evolutionary optimization algorithm. Expert Systems with Applications, 40(5), 1675-1689.
  7. Alguliyev, R. M., Aliguliyev, R. M., & Sukhostat, L. V. (2020). Efficient algorithm for big data clustering on single machine. CAAI Transactions on Intelligence Technology, 5(1), 9-14.
  8. Alguliyev, R. M., Aliguliyev, R. M., Isazade, N. R., Abdi, A., & Idris, N. (2019). COSUM: Text summarization based on clustering and optimization. Expert Systems, 36(1), e12340.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Information Systems Philosophy, Research Methods and Theory , Information Systems (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

November 8, 2025

Acceptance Date

December 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Nasiboğlu, E., Damar, M., Nuriyeva, F., Özkök, S., Aydın, M. A., & Takyaci, M. (2025). Dokuz Temel Bilgisayar Bilimleri Araştırma Alanında Azerbaycan’ın Bilimsel Üretkenlik Açısından Durumunun Değerlendirilmesi ve Daha İyisi İçin Öneriler. İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 208-237. https://doi.org/10.47899/ijss.1820174
İzmir Journal of Social Sciences © 2019
is indexed and abstracted by
Index Copernicus (Master List), Scilit, CrossRef, Harvard Library, EuroPub, OpenAIRE, Base, Academindex, IAD, Academic Resource Index (Researchbib), ASOS Index, Advanced Science Index, Türk Eğitim İndeksi, Academia.edu, Google Scholar, Scientific Indexing Services (SIS), ROAD, Internet Archive Scholar

Publisher
İzmir Academy Association
www.izmirakademi.org
Journal Home Page | Aim & Scope | Author Guidelines | Policies| Indexes| Journal Boards| Contact