Araştırma Makalesi

Dokuz Temel Bilgisayar Bilimleri Araştırma Alanında Azerbaycan’ın Bilimsel Üretkenlik Açısından Durumunun Değerlendirilmesi ve Daha İyisi İçin Öneriler

Cilt: 7 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Dokuz Temel Bilgisayar Bilimleri Araştırma Alanında Azerbaycan’ın Bilimsel Üretkenlik Açısından Durumunun Değerlendirilmesi ve Daha İyisi İçin Öneriler

Öz

Bilimsel üretkenliğin değerlendirilmesi, ülkelerin akademik performanslarını, araştırma alanlarındaki gelişim düzeylerini ve uluslararası bilimsel iş birliklerini analiz etmede kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, Azerbaycan’ın bilgisayar bilimleri alanındaki bilimsel üretkenlikleri bibliyometrik yöntemler aracılığıyla dünyadaki diğer öncü ülkeler ile birlikte karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Azerbaycan’ın bilimsel üretkenliklerini farklı dönemlerde farklı konu başlıkları ile inceleyen literatürde çeşitli araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Fakat bilgisayar bilimleri gibi toplum refahı, ekonomisi ve toplumların gelişmesi için kritik değerde olan bir alanda bilimsel iş birliğini ve küresel rekabet ortamında diğer ülkeler ile konumunu değerlendiren bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmanın gerçekleştirdiği analizler ve geliştirdiği yükseköğretim politikaları ile bu konuda literatüre önemli bir katkı sunduğu düşünülmektedir. Bu bağlamda, Azerbaycan’ın bilgisayar bilimleri disiplininde ortaya koyduğu akademik yayınlar, atıf sayıları, yayın türleri, kurumlara göre ilgili alandaki bilimsel üretkenliğin genel dokusu, iki ülkedeki araştırmacıların gerek birbiriyle gerekse diğer ülkeler ile iş birlikleri ve dergi tercihleri analiz edilmektedir. Çalışma kapsamında, 26 Temmuz 2025 tarihinde Web of Science (WoS) veri tabanından 1980-2025 yılları arasındaki bilgisayar bilimleri ile ilişkili olan dokuz araştırma alanı ((1)Bilgisayar Bilimi, Yapay Zekâ, (2)Bilgisayar Bilimi, Sibernetik, (3) Bilgisayar Bilimi, Donanım ve Mimari, (4) Bilgisayar Bilimi, Bilgi Sistemleri, (5) Bilgisayar Bilimi, Disiplinlerarası Uygulamalar, (6) Bilgisayar Bilimi, Yazılım Mühendisliği, (7) Bilgisayar Bilimi, Teori ve Yöntemler, (8) Sağlık Bilişimi, (9) Bilgi Bilimi ve Kütüphane Bilimi) üzerinden Azerbaycan adresli yayınlar bibliyometrik yöntemler ve metin madenciliği yöntemleri ile analiz edilmektedir. Azerbaycan kaynaklı yayınlar, ülke adresi bilgisi esas alınarak filtrelenmiş; ardından yayın yılına, belge türüne (makale, konferans bildirisi, derleme vb.), yazar sayısına, atıf sayılarına ve yayın yapılan dergilere göre analiz edilmiştir. Bibliyometrik analizler için VOSViewer ve Bibliometrix (R tabanlı) Biblioshiny kütüphanesi kullanılmış, özellikle iş birliği ağları, anahtar kelime eşleşmeleri ve atıf ilişkileri gibi göstergeler görselleştirilmiştir. Python programlama dili ile makine öğrenmesi yöntemleri ile metin madenciliği gerçekleştirilmiştir. İlgili alanda tüm yıllarda beş milyonun üzerinde doküman üretildiği görülmüştür. Azerbaycan’ın 1350 doküman ürettiği görülmüştür. Azerbaycan, Belarus ve Makedonya ardından 94.sırada yer almıştır. Azerbaycan’ın özellikle son yıllarda yayın sayısında gözle görülür bir artış yaşadığı ve uluslararası iş birliklerine daha fazla ağırlık verdiği tespit edilmiştir. Yapılan ortak yayın analizleri sonucunda, Azerbaycan’ın Türkiye (n=356), Tayvan (n=120), Çin (n=97) ve İran (n=89) ile daha yoğun akademik iş birliği içerisinde olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma Azerbaycan’ın bilgisayar bilimleri alanındaki bilimsel üretkenliğini çok boyutlu bir yaklaşımla ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, sadece akademik camia için değil, aynı zamanda Azerbaycan’ın bilim politikalarını geliştiren karar vericiler için de önemli ipuçları barındırmaktadır. Gelecekte daha güçlü akademik bağların kurulması ve bilgisayar bilimleri gibi kritik ve çok değerli bir alanda daha başarılı olunması için ortak projelerin desteklenmesi ve karşılıklı araştırma fonlarının artırılması gerektiği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

Yok

Kaynakça

  1. Abilov, S., & Isayev, I. (2015). Azerbaijan-Russian relations: Azerbaijan's pursuit of successful balanced foreign policy. Orta Asya ve Kafkasya Arastirmalari, 9(19), 113.
  2. Adegboye, O. R., Feda, A. K., Tibetan, A. O., & Agyekum, E. B. (2025). Enhanced global optimization using quadratically interpolated hybrid pathfinder algorithm. Cluster Computing, 28(5), 1-37.
  3. AEF. (2016). Azerbaycan Elm Fondu. Azərbaycan Respublikasında elmi fəaliyyətin təşkili haqqında sərəncam (526 saylı Sərəncam). Erişim Tarihi: 19/08/2025. https://www.aef.gov.az/upload/Files/resmi_senedler/arp_serencam_526.pdf
  4. Ahmed, F. B. J. (2019). Foreign universities in Qatar: A critical review of policy and sustainability issues. Challenges of the Knowledge Society, 1158-1168.
  5. Ajibade, S. S. M., Alhassan, G. N., Zaidi, A., Oki, O. A., Awotunde, J. B., Ogbuju, E., & Akintoye, K. A. (2024). Evolution of machine learning applications in medical and healthcare analytics research: A bibliometric analysis. Intelligent Systems with Applications, 24, 200441.
  6. Alguliev, R. M., Aliguliyev, R. M., & Isazade, N. R. (2013). Multiple documents summarization based on evolutionary optimization algorithm. Expert Systems with Applications, 40(5), 1675-1689.
  7. Alguliyev, R. M., Aliguliyev, R. M., & Sukhostat, L. V. (2020). Efficient algorithm for big data clustering on single machine. CAAI Transactions on Intelligence Technology, 5(1), 9-14.
  8. Alguliyev, R. M., Aliguliyev, R. M., Isazade, N. R., Abdi, A., & Idris, N. (2019). COSUM: Text summarization based on clustering and optimization. Expert Systems, 36(1), e12340.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilgi Sistemleri Felsefesi, Araştırma Yöntemleri ve Teori , Bilgi Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2025

Kabul Tarihi

26 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Nasiboğlu, E., Damar, M., Nuriyeva, F., Özkök, S., Aydın, M. A., & Takyaci, M. (2025). Dokuz Temel Bilgisayar Bilimleri Araştırma Alanında Azerbaycan’ın Bilimsel Üretkenlik Açısından Durumunun Değerlendirilmesi ve Daha İyisi İçin Öneriler. İzmir Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 208-237. https://doi.org/10.47899/ijss.1820174
İzmir Sosyal Bilimler Dergisi © 2019
Index Copernicus (Master List), Scilit, CrossRef, Harvard Library, EuroPub, OpenAIRE, Base, Academindex, IAD, Academic Resource Index (Researchbib), ASOS Index, Advanced Science Index, Türk Eğitim İndeksi, Academia.edu, Google Scholar, Scientific Indexing Services (SIS), ROAD, Internet Archive Scholar
tarafından taranmaktadır.

Yayıncı
İzmir Akademi Derneği
www.izmirakademi.org
Dergi Ana Sayfası | Amaç & Kapsam | Yazar Rehberi | Politikalar | Dizinler | Kurullar | İletişim