Research Article

Mahalle parklarına mekânsal erişilebilirliğin değerlendirilmesine yönelik Cbs tabanlı bir yaklaşım: yaşlı dostu kent kapsamında Bolu kent merkezi

Volume: 9 Number: 4 December 31, 2024
EN TR

Mahalle parklarına mekânsal erişilebilirliğin değerlendirilmesine yönelik Cbs tabanlı bir yaklaşım: yaşlı dostu kent kapsamında Bolu kent merkezi

Öz

Kentte yaşayanların kentsel yaşam kalitesinin sağlanması ve kentsel yeşil sistemlerden yararlanabilmeleri, her yaş grubunu kapsayan uygun fiziksel ve sosyal ortamların oluşturulması ile mümkündür. Özellikle kentsel yaşam içerisinde savunmasız grubu oluşturan ve hareket kabiliyeti kısıtlı bireyler olarak yaşlıların yeşil alanlara erişilebilirliğinin sağlanmış olması, kamu/toplum yararını savunan yaşlı dostu kentlerin esas amaçlarındadır. Yaşlı dostu kentlerde yaşlıların mahalle ölçeğinde kentsel yeşil alanlara erişilebilirliğini değerlendirmede ana faktör ikamet alanları ile kentsel yeşil alanlar arasındaki yaya yürünebilirlik mesafesidir. Çalışmada, Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı network analizi kullanılarak yaşlıların kentsel yeşil alanlara erişilebilirliklerinin mahalle ölçeğinde değerlendirilmesi ve mahallelerin yaşlı dostu mahalle kapsamında sınıflandırılması hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda ilk olarak yeşil alanların erişilebilirliğine dair literatür taramasıyla erişilebilirlik ölçütleri ortaya konulmuş ve kent merkezinde yer alan parklar CBS ortamında sayısallaştırılmıştır. ArcGIS Pro yazılımında yapılan network analizi sonucunda yaşlıların parklara erişilebilirlik düzeyleri mekânsal olarak tespit edilmiş ve önem düzeyine göre ağırlıklı puanlandırma yapılarak yaşlı dostu mahalle haritası üretilmiştir. Üretilen haritaya göre, Bolu kent merkezinde erişimi iyi düzeyde olan 20 mahallenin yaşlı dostu mahalle olduğu, 10 mahallenin erişiminin orta ve 13 mahallenin erişiminin zayıf düzeyde olması nedeniyle 23 mahallenin yaşlı dostu mahalle olmadığı sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelimeler

Yaşlı dostu kent , mekânsal erişilebilirlik , park , yeşil alan , GIS , Bolu.

References

  1. Aldas, D., Reyes, J., Morales, L., Pazmiño, P., Núñez, J. & Toaza, B. (2018). Impacts Analysis towards a Sustainable Urban Public Transport System. In ICORES, 38-46.
  2. Amaya, V., Moulaert, T., Gwiazdzinski, L. & Vuillerme, N. (2022). Assessing and qualifying neighborhood walkability for older adults: construction and initial testing of a multivariate spatial accessibility model. International journal of environmental research and public health, 19(3), 1808.
  3. Annerstedt van den Bosch, M., Mudu, P., Uscila, V., Barrdahl, M., Kulinkina, A., Staatsen, B. & Egorov, A.I. (2016). Development of an urban green space indicator and the public health rationale. Scandinavian journal of public health, 44(2), 159-167.
  4. Apparicio, P., Abdelmajid, M., Riva, M. & Shearmur, R. (2008). Comparing alternative approaches to measuring the geographical accessibility of urban health services: Distance types and aggregation- error issues. International journal of health geographics, 7(1), 1-14.
  5. Arslan, M. ve Ekren, E. (2017). Yaşlı Kişilerin Sağlığı ve Etkinlikleri için Terapi Bahçeleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 3(2), 361-373
  6. Artmann, M., Kohler, M., Meinel, G., Gan, J. & Ioja, I. C. (2019). How smart growth and green infrastructure can mutually support each other-A conceptual framework for compact and green cities. Ecological Indicators, 96, 10-22.fmich
  7. Azzopardi, J. (2018). Effect of distance measures and feature representations on distance-based accessibility measures. Master Thesis in Geographical Information Science.
  8. Bilgili B. C., Gökyer E., Özyavuz M., Çorbacı, Ö.L., (2018). Peyzaj tasarımında coğrafi bilgi sistemleri kullanımının değerlendirilmesi: Çankırı Karatekin Üniversite yerleşkesi örneği. Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 14, 1-17.
  9. Bolu Belediyesi.( 2021). Bolu Kenti 1/25000 Nazım İmar Planı ve Park Alanları, (Erişim tarihi: 22.05.2021).
  10. Boone, C., Geoffrey B., Morgan G. & Chona S. (2009). Parks and People: An Environmental Justice Inquiry in Baltimore, Maryland. Annals of the Association of American Geographers, 99, (4), 767-787.