Liman Çalışanlarının Tehlikeli Maddeler (TM)’e Yönelik Farkındalıklarının Belirlenmesi: Tekirdağ Örneği

The primary aim of this research is to determine the awareness and knowledge levels of port employees in Tekirdağ regarding hazardous materials (HazMat). While existing literature on HazMat awareness in the Marmara Region's ports mainly focuses on major industrial centers, this study provides original and up-to-date data specific to the ports of Tekirdağ. The research assesses port employees' knowledge and competencies regarding dangerous goods, the training they receive, the responsibilities of the port management, and employees' attitudes towards dangerous goods using the "Hazardous Cargo General Awareness Questionnaire," which demonstrates high validity and reliability (Cronbach's Alpha: 0.92-0.98). A quantitative research approach was employed, with the participation of 256 employees from 5 different ports. Data were analyzed using SPSS 27.0, and frequency analysis, normality tests, Mann-Whitney U, and Kruskal Wallis tests were conducted. The findings indicate that the general awareness level of port employees is "fully aware" (average: 4.64/5). Male employees showed significantly more developed attitudes towards hazardous materials compared to female employees (p<0.05). No significant relationship was found between age group and awareness level. The awareness level of high school graduates is statistically higher than that of university graduates. Managers/operators, technicians/specialists, and OHS professionals exhibited higher awareness compared to other occupational groups. Employees with 10-15 years of professional experience demonstrated significantly higher awareness levels than other groups. The study's findings suggest that HazMat awareness is high in the ports of Tekirdağ, but demographic variables such as education level and professional experience influence awareness. In conclusion, it is recommended that port management increase their responsibilities, update emergency action plans, and expand periodic training and drills for employees. This study contributes to the literature on regional HazMat awareness and provides concrete recommendations for the development of port safety policies.

Bu araştırmanın temel amacı, Tekirdağ’daki liman çalışanlarının tehlikeli maddelere (TM) yönelik farkındalık ve bilgi düzeylerini belirlemektir. Literatürde Marmara Bölgesi limanlarında TM farkındalığına dair çalışmaların çoğunlukla büyük sanayi merkezlerine odaklandığı görülmekte olup, bu çalışma Tekirdağ limanları özelinde özgün ve güncel veriler sunmaktadır. Araştırmada, liman çalışanlarının tehlikeli yükler hakkındaki bilgi ve yeterlilikleri, aldıkları eğitimler, liman işletmesinin sorumlulukları ve çalışanların tehlikeli yüklere yönelik tutumları, geçerliliği ve güvenilirliği yüksek (Cronbach Alfa: 0,92-0,98) “Tehlikeli Yük Genel Farkındalık Anketi” ile ölçülmüştür. Nicel araştırma kapsamında, 5 farklı limandan 256 çalışan katılım sağlamıştır. Veriler SPSS 27.0 programında analiz edilmiş; frekans analizi, normallik testi, Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. Bulgulara göre, liman çalışanlarının genel farkındalık düzeyi “tamamen farkında” (ortalama: 4,64/5) olarak belirlenmiştir. Erkek çalışanların tehlikeli maddelere yönelik tutumları kadınlara göre anlamlı düzeyde daha gelişmiştir (p<0,05). Yaş grubu ile farkındalık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Lise mezunlarının farkındalık düzeyi, üniversite mezunlarından istatistiksel olarak daha yüksektir. Yönetici/operatör, teknisyen/uzman ve İSG profesyoneli olarak çalışanların farkındalığı diğer meslek gruplarına göre daha fazladır. 10-15 yıl mesleki deneyime sahip çalışanların farkındalık seviyeleri diğer gruplardan anlamlı derecede yüksektir. Çalışmanın bulguları, Tekirdağ limanlarında TM farkındalığının yüksek olduğunu, ancak eğitim düzeyi ve mesleki deneyim gibi demografik değişkenlerin farkındalık üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, liman yönetimlerinin sorumluluklarının artırılması, acil durum eylem planlarının güncellenmesi, çalışanlara yönelik periyodik eğitim ve tatbikatların yaygınlaştırılması önerilmektedir. Bu çalışma, bölgesel TM farkındalığına dair literatüre katkı sunmakta ve liman güvenliği politikalarının geliştirilmesine yönelik somut öneriler getirmektedir.