Research Article

Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Coğrafi İşaret Kullanımına Yönelik Nicel Bir Araştırma

Volume: 10 Number: 4 July 31, 2025
EN TR

Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Coğrafi İşaret Kullanımına Yönelik Nicel Bir Araştırma

Öz

Günümüzde kültürel ve yöresel değerler, yalnızca birer miras unsuru olarak değil, aynı zamanda ekonomik kalkınmanın da önemli bileşenleri olarak değerlendirilmektedir. Ancak bu değerlerin taklit edilme riski, yerel toplulukların sahip olduğu özgünlüğü tehdit etmektedir. Bu nedenle, coğrafi işaretleme sistemi gibi koruyucu mekanizmalar giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Aynı zamanda, coğrafi işaretli ürünlerin üretiminde geleneksel yöntemlerin ve çevre dostu uygulamaların teşvik edilmesi, doğal kaynakların korunması açısından da sürdürülebilir çevre yönetimine katkı sağlamaktadır. Bu çalışma, Giresun ilinde yaşayan bireylerin coğrafi işaretli ürünlere ve kültürel mirasa yönelik algı, bilgi düzeyi ve tutumlarını nicel veriler aracılığıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, coğrafi işaret sisteminin doğal ve kültürel değerlerin sürdürülebilirliği üzerindeki etkisi sorgulanmıştır. Araştırma, tanımlayıcı ve karşılaştırmalı analizleri kapsayan nicel bir yaklaşımla yürütülmüştür. Veriler, Giresun’da ikamet eden 20 yaş ve üzeri 554 kişiden anket yoluyla toplanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda, bireylerin demografik özelliklerine göre (ikamet yeri, eğitim düzeyi, meslek ve gelir durumu) coğrafi işaret algıları ve etiket bilgi düzeylerinde anlamlı farklılıklar olup olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca kültürel mirasa yönelik algı ve tutum düzeyleri de benzer şekilde analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, katılımcıların coğrafi işaretlere dair bilgi düzeylerinin genellikle düşük olduğu, ancak bu ürünlerin yerel ekonomi ve kültürel sürdürülebilirlik açısından önemli bulunduğu gözlemlenmiştir. Bulgular, coğrafi işaret farkındalığının artırılmasına yönelik politika geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Coğrafi İşaret , Çevre , Kültürel Miras , Sürdürülebilirlik , Yerel Algı.

References

  1. Aprile, M. C., Caputo, V., & Nayga, R. M. Jr. (2016). Consumers’ preferences and attitudes toward local food products. Journal of Food Products Marketing, 22(1), 19-42.
  2. Çakaloğlu, A., & Çağatay, S. (2017). Coğrafi işaretli ürünlerde tüketici algısı: Antalya örneği. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 30(2), 95- 101.
  3. Çakaloğlu, M., & Çağatay, S. (2017). Coğrafi işaretler ve marka değerine sahip ürünlere yönelik tüketici algısı: Finike portakalı ve Antalya tavşan yüreği zeytini örnekleri. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 3(1), 52-65.
  4. Denk, E. (2022). Türkiye’de coğrafi işaret tescil süreçlerinin değerlendirilmesi. Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı, Erzurum, Türkiye, 305s.
  5. Domaç Yaşar, Y. (2023). Kültür ve gelenek aktarımı bağlamında coğrafi işaret sisteminin işlevleri. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Halkbilimi Anabilim Dalı, Ankara, Türkiye, 253s.
  6. Domaç, S. (2023). Coğrafi işaret sisteminin kültürel mirasın korunmasındaki rolü. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(1), 13- 30.
  7. Durmuş, Y., Demirel, T., & Ünlüönen, K. (2022). Coğrafi işaretli ürünlerin yerel kalkınmaya katkısı: Bozcaada Çavuş Üzümü örneği. Turizm Akademik Dergisi, 9(1), 100-117.
  8. Ekici, Ö. (2021). Türkiye’de coğrafi işaret uygulamalarına genel bakış. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(80), 466-474.
  9. Erkol, M., & Zengin, B. (2015). Kültür ve toplum: Kavramsal çerçeve. Sosyoloji Dergisi, 3(31), 65- 83.
  10. İloğlu, N. (2014). Coğrafi işaretlerin tescili ve denetimi üzerine farklı ülke sistemlerinin incelenmesi ve Türkiye uygulaması. Uzmanlık Raporu, 88s. Türk Patent Enstitüsü, Markalar Dairesi Başkanlığı.
APA
Mutlu, E., & Selçuk, G. N. (2025). Sürdürülebilir Turizm Kapsamında Coğrafi İşaret Kullanımına Yönelik Nicel Bir Araştırma. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(4), 493-500. https://doi.org/10.35229/jaes.1715104