Research Article

Assessment of the Impact of Land Use/Land Cover on Land Surface Temperature Using Remote Sensing Data: The Case of Konyaaltı District, Antalya

Volume: 10 Number: 6 November 30, 2025
TR EN

Uzaktan Algılama Verileriyle Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsünün Arazi Yüzey Sıcaklığı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Antalya İli Konyaaltı İlçesi Örneği

Öz

Antalya ili Konyaaltı ilçesinde arazi kullanımı/arazi örtüsünün (AK/AÖ) arazi yüzey sıcaklığı (AYS) üzerindeki etkisini analiz edip değerlendirmek amacıyla yapılan bu çalışmada, ilk olarak açık erişimli Corine verilerinin birinci seviyeye indirgenmesiyle dört sınıflı bir AK/AÖ haritası oluşturulmuştur. Sonra, Landsat 8 OLI/TIRS uydu görüntüsü kullanılarak altı aşamalı bir süreçle AYS haritası üretilmiştir. Araştırma alanında AYS değerlerinin 30,0 °C ile 51,8 °C arasında değiştiği ve ortalama AYS’nin 40,2 °C olduğu tespit edilmiştir. Arazi örtüsü sınıflarına göre yapılan analizler sonucunda, tarım alanları, yapay yüzeyler, orman ve yarı doğal alanlar ile su yapılarının ortalama yüzey sıcaklıkları sırasıyla 41,1 °C, 40,7 °C, 39,7 °C ve 38,7 °C olarak belirlenmiştir. Arazinin örtüsündeki farklılıkların yanı sıra, arazinin kullanım şekli de yüzey sıcaklıkları üzerinde etkili olmuştur. AK/AÖ sınıfları içerisinde en yüksek ve en düşük AYS değerleri arasındaki fark, en fazla (19,9 °C) orman ve yarı doğal alanlarda, en az (7,7 °C) ise su yapılarında saptanmıştır. Yapay yüzeyler ve tarım alanlarında bu fark 18,5 °C olarak hesaplanmıştır. Arazi yüzey sıcaklıklarındaki farklılıklar, yüzey örtüsü özelliklerinden, arazi örtüsü sınıflarının kendi içindeki heterojen yapısından, arazinin kullanım şeklinden, bitki yoğunluğu, albedo değerleri ve evapotranspirasyon süreçlerinden kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak, Antalya ili Konyaaltı ilçesinde AK/AÖ sınıflarının yüzey sıcaklıkları üzerindeki etkilerinin değerlendirildiği bu çalışmada, arazinin yüzey örtüsünün ve kullanım şeklinin yüzey sıcaklığı üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar, AYS’nin kentsel planlama, sürdürülebilir arazi yönetimi ve iklim adaptasyonu stratejilerinde kullanılabilecek önemli bir mekânsal gösterge niteliği taşıdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

AK/AÖ , AYS , CORINE , Konyaaltı , Landsat 8 , Antalya

References

  1. Akın, A. (2019). Konyaaltı İlçe Merkezinin Mekânsal Ve Demografik Gelişiminin Uzaktan Algılama Ve Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Analiz Edilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Antalya, Türkiye.
  2. Algretawee, H., Rayburg, S., & Neave, M. (2019). Estimating the effect of park proximity to the central of Melbourne city on Urban Heat Island (UHI) relative to Land Surface Temperature (LST). Ecological Engineering, 138, 374-390. DOI: 10.1016/j.ecoleng.2019.07.034
  3. Anderson, M. C., Allen, R. G., Morse, A., & Kustas, W. P. (2012). Use of Landsat thermal imagery in monitoring evapotranspiration and managing water resources. Remote sensing of environment, 122, 50-65. DOI: 10.1016/j.rse.2011.08.025
  4. Ardahanlıoğlu, Z.R. (2024). Kayaköy-Hisarönü (Fethiye) ve yakın çevresinde arazi kullanımı/arazi örtüsü ile arazi yüzey sıcaklığının değerlendirilmesi üzerine bir araştırma. Academıc Socıal Resources Journal, 8(54), 4013-4022. DOI: 10.29228/ASRJOURNAL.73007
  5. Artis, D.A., & Carnahan, W.H. (1982). Survey of emissivity variability in thermography of urban areas. Remote Sensing of Environment, 12(4), 313-329. DOI: 10.1016/0034-4257(82)90043-8
  6. Bekele, B., Wei, W., Tsegaye, L., Tilahun, M., Girma, T., & Ketema, H. (2025). Urban expansion-ınduced land use land cover changes and the subsequent changes in ecosystem service and land surface temperature in the central highland of Ethiopia. Environmental and Sustainability Indicators, 26, 100626. DOI: 10.1016/j.indic.2025.100626
  7. Cheng, L., Feng, R., & Wang, L. (2021). Fractal characteristic analysis of urban land-cover spatial patterns with spatiotemporal remote sensing images in Shenzhen city (1988–2015). Remote Sensing, 13(22), 4640. DOI: 10.3390/rs13224640
  8. Copernicus, (2025). Corine Land Cover (CLC) 2018, Version 2020_20u1. Erişim adresi: https://land.copernicus.eu/pan-european/corine-land- cover/clc2018?tab=metadata
  9. Czyża, S., Szuniewicz, K., Cieślak, I., Biłozor, A., & Bajerowski, T. (2023). An analysis of the spatial development of European cities based on their geometry and the CORINE land cover (CLC) database. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 2049. DOI: 10.3390/ijerph20032049
  10. Çoşlu, M., Karakuş N., Selim S., & Sönmez N.K. (2021). Evaluation of the relationship between land use and land surface temperature ın Manavgat sub-basin. Prof. Dr. Arzu Altıntaş içinde, Planning, Design And Managment In Landscape Architecture,(s. 3-28), Ankara: İksad Yayınevi.
APA
Karakuş, N., & Kahraman, E. (2025). Uzaktan Algılama Verileriyle Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsünün Arazi Yüzey Sıcaklığı Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi: Antalya İli Konyaaltı İlçesi Örneği. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 10(6), 1062-1069. https://doi.org/10.35229/jaes.1804293