Research Article

Fırtına Havzasının Bazı Havza Karakteristikleri ile Arazilerin Fizyografik Özelliklere Göre Dağılımlarının Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Belirlenmesi

Volume: 5 Number: 3 September 30, 2020
EN TR

Fırtına Havzasının Bazı Havza Karakteristikleri ile Arazilerin Fizyografik Özelliklere Göre Dağılımlarının Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Belirlenmesi

Öz

Doğal kaynakların sürdürülebilir planlaması ve yönetimi bütünleşik havza planlama ve yönetimi ilkelerine göre yapılmalıdır. Başarılı bir bütünleşik havza planlamanın ortaya konulabilmesi için planlamanın yapılacağı havzanın alt havzaları ile birlikte sahip olduğu havza karakteristik özellikleri ile arazilerin yükselti, bakı, eğim ve kayaç türlerine göre dağılımlarının doğru bir şekilde belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla çok büyük bir yağış havzası olan Fırtına deresi yağış havzası doğu ve batı olmak üzere iki büyük alt havza gurubuna ayrılmış ve sahip olduğu bazı arazi karakteristikleri ile arazilerin yükselti, eğim, bakı ve kayaç guruplarına göre dağılımları Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) yardımıyla ortaya konulmuştur. Araştırma sonucuna göre Fırtına deresi yağış havzasının drenaj alanı 1155.44 km2’dir. Fırtına deresi batı havza gurubundaki arazilerinin % 60.12’si gölgeli bakılar üzerinde, % 39.88’i güneşli bakılar üzerinde yer almaktadır. Jeolojik formasyonlara göre en geniş arazi varlığı 29041.02 ha (%34.96) ile granit-mikrogranit-granodiorit serisinde ve eğime göre en geniş arazi varlığı 19684.21 ha (%23.70) ile %31-40 eğim gurubunda yer almaktadır. Durak deresi yağış havzası arazilerinin % 53.40’ı gölgeli bakılar, % 46.60’ı güneşli bakılar üzerindedir. Durak havzasında eğime göre en geniş arazi varlığı (8191.90 ha) %31-40 eğim gurubunda ve kayaç gurubuna göre en geniş arazi varlığı %61.68 ile granit-mikrogranit-grandiorit kayaç gurubunda yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Arazi kullanım planlama , coğrafi bilgi sistemleri , Durak Deresi havzası

References

  1. KAYNAKLAR Akkaya Aslan, Ş.T., Gündoğdu, K.S. & Demir, A.O. (2004). Sayısal yükseklik modelinden yararlanılarak bazı havza karakteristiklerinin belirlenmesi: Bursa Karacabey İnkaya Göleti havzası örneği. Ulud. Üniv. Zir. Fak. Derg., 18(1),167-180.
  2. Atasoy, A. & Özşahin, E. (2013). Yükseltiye bağlı olarak nüfus değişir mi? Hatay örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(26), 92-108. Bağdatlı, C. & Öztürk, B. (2014). Havza morfolojik özelliklerinin belirlenmesinde coğrafi bilgi sistemlerinin (CBS) etkin rolü. SAÜ. Fen Bil. Der. 18 (1), 11-19.
  3. Bilgili, A., Dindaroğlu, T., Demir, M. & Önal, M. (2020). Oltu Anzav Bağları havzasında arazi kullanımı ve bazı fizyografik karakteristikler ile toprak özellikleri arasındaki ilişkilerin araştırılması. Harran Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 24(1): 85-95.
  4. Bonan, G.B. (2008). Forests and climate change: forcings, feedbacks, and the climate benefits of forests. SCIENCE 320, 1444-1449. Boyraz, Z. &Budak, E. (2017). Doğal afetlerin ayvalı (Darende/ Malatya) yerleşmesi üzerindeki etkileri. ZfWT 9(3), 7-23.
  5. Çağlar, S. (2013). An evaluation of the estimated and realized cost of forest road: (examples of Artvin Regional Directorate of Forestry). International Caucasian Forestry Symposium, 24-26 October, 2013, Artvin, Turkey, 18-25.
  6. Dengiz, O. & Göl, C. (2008). Effects of physiographic factors and some soil hydro-physical soil properties on river follow in Uludere catchment. Water Observation And Information System For Decision Support, (BALWOIS), 27-31 May 2008, Ohrid, Republic of Macedonia, 47-48.
  7. Dindaroğlu, T., Özgül, M. & Canpolat, M.Y. (2012). Sayısal yükseklik modeli kullanılarak bazı havza karakteristiklerinin saptanması ve arazi kullanımı. KSÜ Mühendislik Bilimleri Dergisi Özel Sayı, 197-205.
  8. Dutal, H.& Reis, M., (2020). Determining the effects of land use on soil erodibility in the mediterranean highland regions of Turkey: a case study of the Korsulu stream watershed. Environ Monit Assess,192, 1-15. doi:10.1007/s10661-020-8155-z.
  9. Elibüyük, M. & Yılmaz, E. (2010). Türkiye’nin coğrafi bölge ve bölümlerine göre yükselti basamakları ve eğim grupları. Coğrafi Bilimler Dergisi, 8(1), 27-55. EPA. (2003). Principles of watershed management watershed Academy. https://cfpub.epa.gov/watertrain/pdf/modules/Watershed_Management.pdf, (17 Ağustos 2020).
  10. Esen, F. & Avcı, V. (2017). Tunceli İli'nde topoğrafik faktörlere göre (Yükselti, Eğim, Bakı) yerleşmelerin ve nüfusun dağılışı. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(51), 376-389.
APA
Yüksek, T., Özçelik, A. E., & Verep, B. (2020). Fırtına Havzasının Bazı Havza Karakteristikleri ile Arazilerin Fizyografik Özelliklere Göre Dağılımlarının Coğrafi Bilgi Sistemleri İle Belirlenmesi. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 5(3), 439-449. https://doi.org/10.35229/jaes.792606

Cited By