Research Article

Fosil Kaynak Tüketiminin Karbon Ayak İzine Etkisi: Türkiye’den Kanıtlar

Volume: 6 Number: 4 December 31, 2021
EN TR

Fosil Kaynak Tüketiminin Karbon Ayak İzine Etkisi: Türkiye’den Kanıtlar

Öz

Küresel iklim değişikliği, son yıllarda yaşanan sağlık ve çevre krizlerinin en önemli nedenidir. Hızla artan enerji talebinin, yüksek oranda fosil kaynak tüketiminden (FKT) karşılanması, bu problemin ana kaynağıdır. Türkiye karbon ayak izi (KAİ) verilerindeki artış bu tüketimin en önemli göstergesidir. Bu çalışmada 1971-2017 dönemi, KAİ verileri ve FKT arasındaki ilişki Johansen eşbütünleşme analizi ile incelenmiştir. Yapılan test istatistiklerinin sonuçlarına göre iki değişken arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Aynı zamanda bu ilişkinin kısa dönemde etkilerini görmek için hata düzeltme modeli uygulanmış ve test sonucunda hata düzeltme değeri de anlamlı çıkmıştır. Böylelikle iki değişken arasında uzun dönemli ilişkinin tutarlı olduğu belirlenmiştir. Ayrıca eşbütünleşme testinin sınaması yapılmış elde edilen sonuçlar ile iki değişken arasında kurulan eşbütünleşmenin doğru olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak FKT’nin, KAİ’de neden olduğu artış istatistiksel olarak da anlamlı bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Fosil kaynak tüketimi , iklim değişikliği , Johansen eşbütünleşme testi , karbon ayak izi

References

  1. Akel, V. (2015). Kırılgan Beşli Ülkelerinin Hisse Senedi Piyasaları Arasındaki Eşbütünleşme Analizi. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 11, 24.
  2. Arbex, M. & Batu, M. (2020). What if people value nature? Climate changeand welfare costs. Resource and Energy Economics, 61, 101176.
  3. Arı, E. & Yıldız, A. (2017). Eşbütünleşme Analizi İle Genç İşsizliği Etkileyen Değişkenlerin Araştırılması. Alphanumeric journal, 5, 310-316.
  4. Bilim ve Teknik. (2016). Fosil Yakıtlar. https://bilimteknik.tubitak.gov.tr/content/fosil-yakitlar. (22.12.2020).
  5. Buono, D.D. (2021). Can biostimulants be used to mitigate the effect of anthropogenic climate change on agriculture? It is time to respond. Science of the Total Environment, 751, 141763.
  6. Cai, M., Murtazashvili, I., Murtazashvili, J.B. & Salahodjaev, R. (2020). Patience and climate change mitigation: Global evidence. Environmental Research, 186, 109552.
  7. Coelho, S., Rafael, S., Lopes, D., Miranda, A.I. & Ferreira, J. (2020). How changing climate may influence air pollution control strategies for 2030?. Science of the Total Environment, 9697, 37442-8.
  8. Çiftci, N. (2014). Türkiye’de Cari Açık, Reel Döviz Kuru ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkiler: Eş Bütünleşme Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 14, 129-142.
  9. Dickey, D.A. & Fuller, W.A. (1997). Distribution of the estimators for autoregressive time series with a unit root. J. Am. Stat. Assoc, 74, 427–431.
  10. Engle, R.F. & Granger, C.W.J. (1987). Cointegration and error correction: Representation.,estimation and testing. Econometrica, 55, 251–76.
APA
Yıldız, H., Yüksel, A. Y., & Özdemir, Ü. (2021). Fosil Kaynak Tüketiminin Karbon Ayak İzine Etkisi: Türkiye’den Kanıtlar. Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences, 6(4), 467-474. https://doi.org/10.35229/jaes.865257