GASTRONOMY MUSEUMS IN TURKEY AS AN ELEMENT OF DESTINATION ATTRACTION: ATATÜRK FORETS FARM MUSEUM AND EXHİBİTİON HALL (WİNE MUSEUM)

Abstract

Gastronomy museums play a strategic role in preserving the cultural identity and culinary heritage of societies and transferring them to future generations. This study aims to examine the contributions of the Atatürk Forest Farm (AOÇ) Museum and Exhibition Hall (Wine Museum) in Ankara to Turkish and local gastronomy tourism within the context of destination attraction. A qualitative research methodology was employed using the semi-structured interview technique, and data were collected through interviews with a museum official and ten visitors. Supported by a comprehensive literature review, the study analyzes the general profile of gastronomy museums in Turkey and the specific position of the AOÇ Museum within this structure. The research findings indicate that the museum possesses high spiritual and cultural value as it houses the agricultural development heritage of the Republican era, historical wine production equipment, and technological heritage items such as the first ice cream machine imported to Turkey. However, the results reveal that the museum's promotional activities are significantly insufficient, digital marketing channels (especially social media) are not used effectively, and this situation negatively affects visitor density. It was determined that the museum requires professional marketing strategies, guided tour services, and interactive experience areas to fully realize its potential as a tourist attraction.

Keywords

• Gastronomy
• Gastronomy Tourism
• Gastronomy Museums
• Atatürk Forest Farm Museum and Exhibition Hall (Wine Museum)

DESTİNASYON ÇEKİCİLİK UNSURU OLARAK TÜRKİYE'DE GASTRONOMİ MÜZELERİ: ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİ MÜZE VE SERGİ SALONU (SARAP MÜZESİ)

Abstract

Toplumların kültürel kimliklerinin ve mutfak miraslarının korunarak gelecek nesillere aktarılmasında gastronomi müzeleri stratejik bir rol üstlenmektedir. Bu çalışma, Ankara destinasyonunda yer alan Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) Müze ve Sergi Salonu’nun (Şarap Müzesi) Türkiye ve Ankara gastronomi turizmine sağladığı katkıları bir çekicilik unsuru bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmış; veriler müze yetkilisi ve on müze ziyaretçisi ile yapılan mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Literatür taraması ile desteklenen çalışmada, Türkiye’deki gastronomi müzelerinin genel profili ve AOÇ Müzesi’nin bu yapı içerisindeki konumu analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, müzenin Cumhuriyet dönemi tarımsal kalkınma mirasını, tarihi şarap üretim ekipmanlarını ve Türkiye’ye ilk kez ithal edilen dondurma makinesi gibi teknolojik miras ögelerini barındırması bakımından yüksek bir manevi ve kültürel değere sahip olduğunu göstermektedir. Ancak ulaşılan sonuçlar, müzenin tanıtım faaliyetlerinin oldukça yetersiz kaldığını, dijital pazarlama kanallarının (özellikle sosyal medya) etkin kullanılmadığını ve bu durumun ziyaretçi yoğunluğunu olumsuz etkilediğini ortaya koymaktadır. Müzenin turistik bir cazibe merkezi olarak potansiyelini tam anlamıyla gerçekleştirebilmesi için profesyonel pazarlama stratejilerine, rehberli anlatım hizmetlerine ve interaktif deneyim alanlarına ihtiyaç duyduğu tespit edilmiştir.

Keywords

• Gastronomi
• Gastronomi Turizmi
• Gastronomi Müzeleri
• Atatürk Orman Çitliği Müze Ve Sergi Salonu (Şarap Müzesi)

References

1. Ağcakaya, H., & Can, İ. (2019). Somut olmayan kültürel miras kapsamında mutfak kültürünün sürdürülebilirliği: Türkiye’deki gastronomi müzeleri örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 788–804.
2. Akay, S. N. (2019). Gastronomi turizminin destinasyon çekicilik unsuru olarak incelenmesi: Şirince köyü örneği [Yüksek lisans tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi].
3. Akbıyık, T. (2021). Turizm potansiyeli açısından Türkiye'deki gastronomi müzelerinin analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi].
4. Akkaya, A., & Özcan, C. C. (2019). Türkiye'de gastronomi turizminin ekonomik etkilerinin indeks değerlendirmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 253–254.
5. Aydınlı, F., & Solak, B. B. (2024). Atatürk Orman Çiftliği Müze ve Sergi Salonu’nun Türkiye’deki gastronomi müzeleri açısından değerlendirilmesi. Aydın Gastronomy, 54–55.
6. Bozagcı, E. C., & Çevik, A. (2021). Destinasyon çekim gücü olarak gastronomi müzeleri: Safranbolu Türk Kahve Müzesi örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 328.
7. Bozok, D., & Yalın, G. (2018). Gastronomide yeni trend: Siyah içecekler. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 252.
8. Çekal, N., Doğan, E., & Aktürk, H. (2022). Türkiye’de gastronomi müzeleri ve özellikleri. Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi, 5(12), 1658–1668.

9. Çoban, G. S. (2021). Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi kendini gerçekleştirme basamağında gizli yetenekler. European Journal of Educational & Social Sciences, 6(1), 113.
10. Ersoy, M., & Tuğal, F. N. (2018). Türkiye’yi ziyaret eden Rus turistlerin destinasyon imaj algılamaları ve hatırlanabilir turizm deneyimleri üzerine bir araştırma. Artıbilim: Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 66.
11. Gök, H., & Şalvarcı, S. (2020). Türkiye’deki gastronomi temalı müzelere yönelik çevrimiçi ziyaretçi deneyimlerinin incelenmesi. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 17(1), 122–123.
12. Gürsoy, D. (2014). Deniz Gürsoy’un gastronomi tarihi. Oğlak Yayıncılık.
13. Karademir, N. (2021). Kahramanmaraş kentinde tarihsel konutlar ve turizm. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 77.
14. Karakaş, D., & Çallı, D. (2023). Adana ilinin gastronomi turizmi açısından değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 673.
15. Kırbaç, K., & Turgay, B. (2022). Yerel gıda ürünlerinin sürdürülebilirliğinde gastronomi müzelerinin önemi: Kars Zavot Ekomüze örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi.
16. Küçükkömürler, S., Şirvan, N. B., & Sezgin, A. C. (2018). Dünyada ve Türkiye'de gastronomi turizmi. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 80–82.
17. Onur, N. (2021). Gastronomi turizmi ve Hatay lezzet rotası. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 154.
18. Sandıkçı, M., Mutlu, A. S., & Mutlu, H. (2019). Türkiye'deki gastronomi müzelerinin turistik sunum farklılıkları açısından araştırılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(65), 1219–1225.
19. Sarıışık, M., & Özbay, G. (2015). Gastronomi turizmi üzerine bir literatür incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(2), 266.
20. Savaşkan, Y. (2021). Türkiye’deki gastronomi müzelerine genel bakış. Turizm Çalışmaları Dergisi, 3(2), 69–74.
21. Seyitoğlu, F. (2018). Gastronomi ve turizm ilişkisi bağlamında yapılmış araştırmaların incelenmesi. Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi, 1(2), 317–318.
22. Soruç, K. (2021). Mutfak kültürünün sürdürülebilirliğinde gastronomi müzelerinin rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi].
23. Süzer, Ö., & Özkanlı, O. (2020). Bölge mutfaklarının kullanılan malzemeler bağlamında değerlendirilmesi: Gaziantep yemekleri üzerine bir inceleme. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 120.
24. Şeyhanlıoğlu, H. Ö., Duman, H., & Arıca, R. (2023). Türkiye'de yer alan gastronomi müzelerinin tematik analizi. Toplum, Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 131–134.
25. Şimşek, A., & Selçuk, G. (2018). Gastro-turistlerin tipolojisinin belirlenmesi: Gaziantep ölçeğinde bir araştırma. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 30.
26. Şirvan, N., Şirvan, N. B., & Sezgin, A. C. (2018). Dünya'da ve Türkiye'de gastronomi turizmi. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 79.
27. Ünver, G., & Şahin, G. G. (2015). Destinasyon pazarlama aracı olarak “gastronomi turizmi”: İstanbul’un gastronomi turizmi potansiyeli üzerine bir araştırma. Jotags, 64.
28. Yavuz, G., & Uluk, N. (2021). Türkiye’de gastronomi müzelerinin ve web site içeriklerinin incelenmesine yönelik bir araştırma. Mersin Üniversitesi, 536–537.
29. Yıldız, M., & Yılmaz, M. (2019). Türkiye'de gastronomi turizmi üstüne bir literatür incelemesi. Sivas İnterdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, 53–55.
30. Yılmaz, G. (2017). Gastronomi ve turizm ilişkisi üzerine bir değerlendirme. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14(3), 172.
31. Yılmaz, İ., & Şahin, H. (2020). Türkiye’deki gastronomi turizmi hakkında genel bir inceleme. Uluslararası Kırsal Turizm ve Kalkınma Dergisi, 35.