Research Article

Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Volume: 4 Number: 1 February 28, 2022
EN TR

Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma

Abstract

Bu çalışma örgüt normlarının dışına çıkılmasına rağmen örgüte ve paydaşlara fayda sağlayabilecek iyi niyetli ve gönüllü davranışları tanımlayan yapıcı sapma davranışının öncülü olarak kişilik değişkenini araştırmaktadır. Kişilik değişkeni olarak yeni kavramsallaştırılan karanlık ve aydınlık üçlü kişilik özelliklerinin ele alındığı çalışma havacılık sektörünün farklı birimlerinde çalışan 345 katılımcı ile yürütülmüştür. Doğrulayıcı faktör analizi aracılığıyla ölçeklerinin doğrulandığı modele korelasyon ve regresyon analizleri yapılarak hipotezler sınanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre faktör yapıları bir bütün olarak ele alındığında karanlık üçlü kişilik özellikleri (narsisizm, makyavelizm, psikopati) ile yapıcı sapma davranışı arasında negatif, aydınlık üçlü kişilik özellikleri (hümanizm, insanlığa inanç, Kantçılık) ve yapıcı sapma davranışı arasında pozitif ilişki olduğu görülmüştür. Aydınlık ve karanlık üçlü, yapıcı sapma davranışındaki değişimi görece düşük düzeyde açıklasa da çalışma kişilik özelliklerinin yeni tipolojisinin varsayılan etkisini görme açısından önem taşımaktadır. Ayrıca araştırma, havacılık sektörü gibi düzenleyici otoritelerinin gölgesinde sıkı kontrol ve denetim mekanizmalarının işlediği örgütsel yapılarda yapıcı sapma davranışının raporlama kültürüne olumlu etkilerinin olabileceğine dikkat çekmektedir.

Keywords

References

  1. Adler, P. A., & Adler, P. (2009). Constructions of deviance: Social power, context, and interaction. Southbank, Victoria, Australia: Thomson/Wadsworth.
  2. Aiken, L. & Groth-Marnat, G. (2006). Psychological testing and assessment (12th ed.). Boston: Allyn and Bacon.
  3. Alias, M., Mohd Rasdi, R., Ismail, M., & Abu Samah, B. (2013). Predictors of workplace deviant behaviour: HRD agenda for Malaysian support personnel. European Journal of Training and Development, 37 (2), 161-182. https://doi.org/10.1108/03090591311301671
  4. Bennett, R.J., & Robinson, S.L. (2000). Development of a measure of workplace deviance. Journal of Applied Psychology, 85, 349-360. http://dx.doi.org/10.1037//0021-9010.85.3.349
  5. Berry, C.M., Ones, D.S., & Sackett, P.R. (2007). Interpersonal deviance, organizational deviance, and their common correlates: A review and meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 92, 410-424. http://dx.doi.org/10.1037/0021-9010.92.2.410
  6. Bodankin, M., & Tziner, A. (2009). Constructive Deviance, Destructive Deviance and Personality: How Do They Interrelate? Amphitheatre Economic Journal, 11 (26), 549-564.
  7. Caruana, A., Ramaseshan, B., & Ewing, M. T. (2001). Anomia and deviant behaviour in marketing: some preliminary evidence. Journal of Managerial Psychology, 16(5), 322–338. https://doi.org/10.1108/EUM0000000005526
  8. Carter, G. L., Campbell, A. C., Muncer, S., & Carter, K. A. (2015). A Mokken analysis of the Dark Triad ‘Dirty Dozen’: Sex and age differences in scale structures, and issues with individual items. Personality and Individual Differences, 83, 185–191. https://doi.org/10.1016/j.paid.2015.04.012

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Behaviour-Personality Assessment in Psychology

Journal Section

Research Article

Publication Date

February 28, 2022

Submission Date

February 1, 2022

Acceptance Date

February 23, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 4 Number: 1

APA
Erhan, T. (2022). Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Journal of Aviation Research, 4(1), 146-163. https://doi.org/10.51785/jar.1066310
AMA
1.Erhan T. Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. JAR. 2022;4(1):146-163. doi:10.51785/jar.1066310
Chicago
Erhan, Tuğba. 2022. “Karanlık Ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Aviation Research 4 (1): 146-63. https://doi.org/10.51785/jar.1066310.
EndNote
Erhan T (February 1, 2022) Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Journal of Aviation Research 4 1 146–163.
IEEE
[1]T. Erhan, “Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”, JAR, vol. 4, no. 1, pp. 146–163, Feb. 2022, doi: 10.51785/jar.1066310.
ISNAD
Erhan, Tuğba. “Karanlık Ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Aviation Research 4/1 (February 1, 2022): 146-163. https://doi.org/10.51785/jar.1066310.
JAMA
1.Erhan T. Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. JAR. 2022;4:146–163.
MLA
Erhan, Tuğba. “Karanlık Ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma”. Journal of Aviation Research, vol. 4, no. 1, Feb. 2022, pp. 146-63, doi:10.51785/jar.1066310.
Vancouver
1.Tuğba Erhan. Karanlık ve Aydınlık Üçlü Kişilik Özellikleri Bağlamında Yapıcı Sapma Davranışı: Havacılık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. JAR. 2022 Feb. 1;4(1):146-63. doi:10.51785/jar.1066310

Cited By